Αθήνα, 18 Ιουνίου 2018
Συνέντευξη Ευάγγελου Βενιζέλου στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΙ και στον δημοσιογράφο Παύλο Τσίμα
Π. Τσίμας: Σας ευχαριστώ για την επικοινωνία.
Ευ. Βενιζέλος: Εγώ ευχαριστώ.
Π. Τσίμας: Για να αρχίσω από αυτό, υπάρχει μία τρέχουσα, ας πούμε, κουβέντα στους δρόμους ότι εσείς, άνθρωποι σαν εσάς, στην πραγματικότητα θα επαινούσατε αυτήν τη συμφωνία εάν την είχε κάνει κάποιος άλλος και όχι ο Αλέξης Τσίπρας. Δηλαδή ότι κυριαρχεί η αντίθεση στη σημερινή κυβέρνηση και όχι η πραγματική αποτίμηση της συμφωνίας.
Ευ. Βενιζέλος: Ούτε κατά διάνοια, κ. Τσίμα. Είχα ταχθεί ευθύς εξαρχής, γιατί αυτή είναι η σταθερή μου σχέση εδώ και χρόνια και αυτήν έχω υποστηρίξει και ως Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ και ως Υπουργός Εξωτερικών, υπέρ της λύσης. Υπέρ μίας λύσης με σύνθετη ονομασία, με γεωγραφικό προσδιορισμό, η οποία βεβαίως ισχύει erga omnes, δηλαδή και στο εσωτερικό και στο εξωτερικό. Αυτά τα έχω πει από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών εκπροσωπώντας τη χώρα δύο φορές –και το 2013 και το 2014– και αυτά λέω 25 χρόνια, γιατί ζω το θέμα από την αρχή του δίπλα στον Ανδρέα Παπανδρέου. Έχω ζήσει και έχω συμπράξει στην επανατοποθέτηση του θέματος το 1994 με το εμπάργκο και, μετά, με την ενδιάμεση συμφωνία, γιατί έχω συνεργασθεί και υποστηρίξει πολύ στενά θα έλεγα, και σθεναρά, τον Κάρολο Παπούλια σε αυτό το εγχείρημα, πάντα υπό τη Διεύθυνση του Ανδρέα Παπανδρέου.
Άρα, δεν αλλάζω τη θέση μου με βάση το ποιος είναι κυβέρνηση. Αντιθέτως, ευθύς εξαρχής, όλους αυτούς τους μήνες, έχω τοποθετηθεί λέγοντας ότι το momentum είναι θετικό. H κυβέρνηση Zaev αλλάζει μία κατάσταση η οποία ίσχυε στη γειτονική μας χώρα τα τελευταία περίπου 16 χρόνια και η οποία παρεμπόδιζε τη λύση, γιατί υπήρχε κακοπιστία από την άλλη πλευρά και μία εσωτερική κατάσταση η οποία ήταν απρόσφορη. Και, δεύτερον, έλεγα ότι θα έπρεπε η λύση αυτή να έχει όλες τις θεμελιώδεις εγγυήσεις. Η διαφωνία μου με αυτό που τελικά υπεγράφη έγκειται στο γεγονός, όπως έχω πει κατ’ επανάληψη στη Βουλή, ότι δεν υπάρχει η ορθή και λειτουργική λύση για την ιθαγένεια και για τη γλώσσα και δεν υπάρχει σωστός συγχρονισμός σε σχέση με την ένταξη στο ΝΑΤΟ.
Αυτά τα τρία σημεία, τα οποία τα είδαμε, νομίζω, ανάγλυφα μπροστά μας με την ομιλία που έκανε ο κύριος Zaev, ο οποίος την έκανε σκοπίμως και ευφυώς, για να υπάρχει ένα στοιχείο ιστορικής ερμηνείας, ας το πούμε έτσι, της υπογραφής που έβαλε ο Υπουργός του των Εξωτερικών στη συμφωνία αυτή, λέγοντας «οι Έλληνες και οι Μακεδόνες, οι Μακεδόνες και οι Έλληνες», χρησιμοποιώντας, δηλαδή, τον όρο κατά τη δική του εκδοχή και ερμηνεία και αυτή, δυστυχώς, θα επικρατήσει.
Π. Τσίμας: Αυτό που λέτε είναι μία ρεαλιστική εκτίμηση ότι αυτή θα επικρατήσει, αλλά, από την άλλη μεριά, έτσι, δεν ήταν ως τώρα; Θέλω να πω, για όλο τον υπόλοιπο κόσμο.
Ευ. Βενιζέλος: Αναμφίβολα. Αλλά, για να αναρωτηθούμε, γιατί ενώ 140 και πλέον χώρες είχαν αναγνωρίσει την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας με το συνταγματικό της όνομα ως «Δημοκρατία της Μακεδονίας» και παρότι όλα τα μέσα ενημέρωσης και όλος ο διεθνής πολιτικός κόσμος στη σύντομη εκδοχή αναφέρεται σε «Μακεδονία», για το γειτονικό μας κράτος, γιατί υπήρχε το ενδιαφέρον τους, το τόσο έντονο, το υπαρξιακό θα έλεγα, να υπάρξει μία συμφωνία με την Ελλάδα; Γιατί η Ελλάδα δεν κρατά απλώς τα κλειδιά του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά γιατί είναι ο γείτονας, η έξοδος στη θάλασσα, είναι ο εταίρος ο οποίος μπορεί να λειτουργήσει πραγματικά με έναν ευεργετικό τρόπο για τη σταθερότητα του γειτονικού μας κράτους αλλά και για την περιφερειακή ασφάλεια.
Άρα, για να σας το πω πιο πρακτικά, για να μην μιλάμε περιφερειακά και με υπαινιγμούς, την άνοιξη του 2014, πριν από τις Ευρωεκλογές και πριν μπούμε στην τελική ευθεία για τις εκλογές λόγω αδυναμίας εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας, είχε συγκροτηθεί μία σύσκεψη του λεγόμενου «πενταδύμου» στην Ουάσινγκτον, μία σύσκεψη στην οποία μετέχουν οι τέσσερις μεγάλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης –Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Ιταλία– η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης και οι Ηνωμένες Πολιτείες για να γίνει μία αποτίμηση. Η αποτίμηση που έγινε ήταν ότι θα μπορούσε να βρεθεί μία λύση ακόμη και με κυβέρνηση Gruevski, εάν βεβαίως γίνουν δεκτά τα θέματα που θέτει η ελληνική πλευρά, διότι αλλιώς δεν θα βρεθεί κάποια λύση λόγω του συσχετισμού των δυνάμεων και λόγω των καταστάσεων που έχουν δημιουργηθεί. Άρα, όταν υπήρχε αυτή η αντίληψη διεθνώς, ήδη με την κυβέρνηση Gruevski, δεν θεωρώ καθόλου απίθανο ή δύσκολο, για να είμαι πιο ακριβής, να μπορούσαμε να έχουμε πει τα απλά πράγματα, ότι η γλώσσα αυτή είναι σλαβομακεδονική όπως τη λέγαμε πάντα, ή μακεδονοσλαβική όπως την έλεγαν οι παλιές απογραφές πριν τον B’ Παγκόσμιο Πόλεμο και ότι η ιθαγένεια είναι βορειομακεδονική, όπως είναι και το λογικό. Αλλά, εν πάση περιπτώσει, εδώ έχουμε φθάσει σε ένα αποτέλεσμα, χθες με την υπογραφή, το οποίο δημιουργεί μία κατάσταση πραγματική και νομική η οποία δεν είναι ανατρέψιμη.
Π. Τσίμας: Αυτό ήθελα να σας ρωτήσω κ. Πρόεδρε. Ήσασταν ο πρώτος που επισημάνατε ότι πέρα από τις διαφωνίες που υπάρχουν στα δύο αυτά κρίσιμα θέματα της γλώσσας και της εθνικότητας, τα οποία αναφέρατε ήδη.
Ευ. Βενιζέλος: Και του συγχρονισμού θα μου επιτρέψετε να πω. Όταν εμείς θα φθάσουμε να ψηφίσουμε τελευταία χώρα, 29η χώρα, το πρωτόκολλο ένταξης των γειτόνων μας στο ΝΑΤΟ, θα έχουν προηγηθεί 28 άλλες χώρες που θα το έχουν κυρώσει, θα έχει προηγηθεί η απόφαση του Βορειοατλαντικού Συμβουλίου που θα έχει αποδεχθεί την ένταξή τους, θα έχουν λάβει πρόσκληση πριν τεθεί σε ισχύ η συμφωνία. Κύριε Τσίμα, αν μου επιτρέπετε, τεχνικά να μιλήσω, επειδή στη Βουλή μίλησα για την προενέργεια της σύμβασης αυτής πριν τεθεί τυπικά σε ισχύ, πριν δηλαδή γίνουν οι κυρώσεις και από τις δύο πλευρές και ενημερώσει η μία πλευρά την άλλη για την κύρωση, γιατί η δική μας κύρωση θα έρθει μετά την κύρωση από τη Βουλή τη γειτονική, μετά το δημοψήφισμα και μετά την αναθεώρηση του Συντάγματος.
Π. Τσίμας: Ακριβώς, τα οποία παρεμπιπτόντως δεν ξέρουμε πόσους μήνες θα πάρουν όλα αυτά, πόσο χρόνο θα πάρουν όλα αυτά.
Ευ. Βενιζέλος: Ακριβώς και μπορεί η κύρωση να έρθει στη Βουλή αυτή, αν αντέξει, την ελληνική ή σε μία επόμενη Βουλή ελληνική, μην το αποκλείουμε αυτό, να κληθεί μία επόμενη Βουλή να κυρώσει έχοντας μπροστά της πια μία τετελεσμένη κατάσταση, δηλαδή οι άλλοι θα έχουν κάνει και δημοψήφισμα και αναθεώρηση, το ΝΑΤΟ θα έχει αποφασίσει, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα έχει αλλάξει τις εκθέσεις προόδου, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα έχει πάρει μία απόφαση για την έναρξη μακράς διάρκειας προενταξιακών διαπραγματεύσεων και ούτω καθεξής. Στην πραγματικότητα, για να το πω όσο μπορώ πιο απλά, το κείμενο που υπεγράφη χθες εμπεριέχει δύο συμφωνίες. Εμπεριέχει την κύρια συμφωνία, η οποία τίθεται σε ισχύ μετά την κύρωση και από την ελληνική Βουλή, μετά από μήνες, αφού θα έχουν κάνει όσα πρέπει οι γείτονές μας, αλλά εμπεριέχει και μία ενδιάμεση συμφωνία για την στο μεταξύ περίοδο, για την μεταβατική περίοδο, για την ενδιάμεση περίοδο. Αυτή η υποκείμενη, η υφέρπουσα ενδιάμεση συμφωνία τίθεται σε ισχύ διά της υπογραφής, είναι απλοποιημένης μορφής συμφωνία.
Π. Τσίμας: Ισχύει από χθες.
Ευ. Βενιζέλος: Ισχύει από χθες.
Π. Τσίμας: Μάλιστα. Βέβαια, το ερώτημα είναι όταν λοιπόν γίνουν όλα αυτά, εφόσον γίνουν και όσο χρόνο και να πάρουν και έρθει σε αυτήν ή στην επόμενη ή σε μία επόμενη ελληνική Βουλή η κύρωση, και στο μεταξύ έχουν γίνει όσα περιγράψατε, είναι δυνατόν η ελληνική Βουλή, η τότε, ό,τι και να πιστεύει, ό,τι και να πιστεύει η πλειοψηφία της, να κάνει κάτι άλλο πέρα από το να κυρώσει αυτήν τη συμφωνία;
Ευ. Βενιζέλος: Θα είναι εξαιρετικά δύσκολο και θα έχουμε απέναντί μας μία διεθνή κοινή γνώμη και έναν διεθνή συσχετισμό δυνάμεων, ο οποίος θα θεωρεί ότι η Ελλάδα υπαναχωρεί, όχι ότι η Ελλάδα ζητά να τηρηθούν τα συμφωνηθέντα, αλλά ότι υπαναχωρεί, διότι αν δεν τηρηθούν τα συμφωνηθέντα, βεβαίως, δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα. Δηλαδή αν το δημοψήφισμα στα Σκόπια είναι αρνητικό ή αν δεν συντελεστεί αναθεώρηση του Συντάγματος, τότε, δεν τηρούνται οι όροι και οι προϋποθέσεις.
Π. Τσίμας: Σωστά.
Ευ. Βενιζέλος: Αν όμως υπάρξει ένα θετικό δημοψήφισμα και γίνει και αναθεώρηση του Συντάγματος, αφού ούτως ή άλλως έχουν «μακεδονική ιθαγένεια» με την έννοια της nationality, της nationalité, και εφόσον έχουν «μακεδονική γλώσσα» και τη δική τους αντίληψη, λέει το άρθρο 7, για το τι σημαίνει Μακεδόνας και Μακεδονία, εντάξει, νομίζω θα προχωρήσουν εάν δεν υπάρξει εσωτερική ανατροπή, διότι οι συσχετισμοί δυνάμεων στη γειτονική μας χώρα είναι οι συσχετισμοί οι οποίοι κατά καιρούς αλλάζουν.
Π. Τσίμας: Είναι λεπτοί.
Ευ. Βενιζέλος: Ανατρέπονται, αναρριπίζονται και ούτω καθεξής.
Π. Τσίμας: Τώρα, δύο ερωτήματα. Ένα πρώτο ερώτημα είναι, έχει τεθεί…
Ευ. Βενιζέλος: Μπορούμε να τους πιέσουμε, βεβαίως, στο μεταξύ.
Π. Τσίμας: Να αλλάξει κάτι;
Ευ. Βενιζέλος: Κοιτάξτε, ο μόνος μοχλός είναι στο μέλλον η διαδικασία των προενταξιακών διαπραγματεύσεων, διότι αν έχεις κυρώσει τη σύμβαση και αν έχεις κάνει και την ένταξη στο ΝΑΤΟ, το μόνο που μένει είναι αυτή η μακρά διαδικασία των προ ενταξιακών διαπραγματεύσεων στην ΕΕ .
Π. Τσίμας: Της ένταξης, η οποία μπορεί να πάρει δεκαετία και παραπάνω.
Ευ. Βενιζέλος: …η οποία λειτουργεί, όπως ξέρετε και στην περίπτωση της Τουρκίας, όπως λειτουργεί. Βεβαίως δεν είναι συγκρίσιμα τα μεγέθη και νομίζω ότι τα Σκόπια ενδιαφέρονται πάρα πολύ για μία ευρωπαϊκή προοπτική, η οποία όμως δεν υπάρχει για τα Δυτικά Βαλκάνια. Στην πρόσφατη περιοδεία του ο κ. Juncker στα δυτικά Βαλκάνια είπε καθαρά ότι δεν υπάρχει προοπτική, για τα επόμενα πολλά χρόνια, νέας διεύρυνσης προς τα Δυτικά Βαλκάνια.
Π. Τσίμας: Σωστά. Τώρα, ένα ερώτημα είναι αν αυτοί οι υπαινιγμοί που έχουν διατυπωθεί και που επανελήφθησαν απ’ ό,τι μάθαμε σήμερα και από τον κ. Πάνο Καμμένο στη συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματός του, των Ανεξαρτήτων Ελλήνων, το αποκάλυψε σήμερα ο Δημήτρης Καμμένος, ότι αυτή τη συμφωνία ο κ. Τσίπρας, λέει, θα την ανταλλάξει με μία καλύτερη συμφωνία για το χρέος, για τα μεταμνημονιακά, για τις συντάξεις κ.λπ.
Ευ. Βενιζέλος: Αυτά αν αληθεύουν είναι τραγικά. Δηλαδή θα έχουμε για πρώτη φορά μία, θα έλεγα, ευτελιστική διασύνδεση της οικονομικής κατάστασης της χώρας με την εξωτερική πολιτική. Ουδείς μέχρι το 2015 που παραδώσαμε εμείς την κυβέρνηση, τόλμησε και διανοήθηκε, το λέω ρητά και κατηγορηματικά, να έρθει να μας πει, ελάτε να συμψηφίσουμε την οικονομική σας ανάγκη, τη διαπραγμάτευση για δάνεια, τη διαπραγμάτευση για το χρέος με την εξωτερική πολιτική, με το θέμα του ονόματος, με το θέμα της συμφωνίας για τις θαλάσσιες ζώνες με την Αλβανία ή πολύ περισσότερο με τα Ελληνοτουρκικά ή με το Κυπριακό, ουδείς ποτέ.
Έχω διατελέσει σε όλη αυτή την περίοδο -είμαι ο μόνος που έχει πλήρη παρουσία από το 2009 μέχρι το 2015, ήμουν σε όλες αυτές τις φάσεις - Υπουργός Άμυνας, Υπουργός Εξωτερικών, Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης και κυβερνητικός εταίρος. Σας λέω ότι ουδείς έθεσε ποτέ ζήτημα συσχετισμού της οικονομικής κρίσης και των οικονομικών αναγκών της χώρας με παραχωρήσεις στην εξωτερική πολιτική. Αν αυτό που λέει ο κ. Καμμένος, στην αξιοπιστία του οποίου δεν επενδύω τίποτα, επενδύω ένα πολύ μεγάλο μηδενικό, εν πάση περιπτώσει, αν αληθεύουν αυτά τα οποία φέρεται να έχουν συμβεί στην κοινοβουλευτική ομάδα των Ανεξαρτήτων Ελλήνων, είναι ντροπή.
Π. Τσίμας: Μάλιστα. Τελευταίο ερώτημα, εσείς κάνετε μία ορθολογική και ψυχρή ανάλυση και κριτική στη συμφωνία αυτή, αλλά αυτή η συμφωνία έχει απελευθερώσει και πάθη, μύθους…
Ευ. Βενιζέλος: Μα αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα. Το μεγάλο πρόβλημα, κ. Τσίμα, είναι ότι θα έπρεπε να λύσουμε το θέμα αυτό και κάθε άλλο θέμα, μικρότερο ή μεγαλύτερο της εξωτερικής πολιτικής, υπό συνθήκες ευρύτατης συναίνεσης και εθνικής ενότητας. Ο κ. Τσίπρας χρησιμοποίησε εξαρχής το ζήτημα αυτό ως μοχλό σύγκρουσης, για να δημιουργήσει ένα μέτωπο με τη Νέα Δημοκρατία, για να φέρει σε δύσκολη θέση την ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας και να προκαλέσει τριγμούς κάνοντας ένα είδος εισοδισμού. Μέχρι το τέλος επαινούσαν τη στάση του Κώστα Καραμανλή το 2008 και κατηγορούσαν την Ντόρα Μπακογιάννη για μία ενιαία πολιτική, την οποία την έχω αξιολογήσει πολλές φορές στη Βουλή ως Υπουργός Εξωτερικών, λέγοντας ότι ήταν μία πολύ σωστή θέση, αλλά δεν χρειαζόταν να πούμε δημόσια ότι προβάλαμε veto, γιατί νομικώς δεν προβάλαμε veto και γι’ αυτό καταδικαστήκαμε στη Χάγη.
Π. Τσίμας: Και επιπλέον το πληρώσαμε.
Ευ. Βενιζέλος: Αλλά το να διαφοροποιείς τον Κώστα Καραμανλή, που ήταν Πρωθυπουργός, από την Ντόρα Μπακογιάννη για να δημιουργήσεις, μέχρι και την υστάτη στιγμή, εσωτερικά προβλήματα είναι τραγικό. Επίσης, ήθελε να κάνει μία παρέμβαση «δημιουργική» στο χώρο του Κέντρου και της Κεντροαριστεράς, δημιουργώντας προβλήματα στο εσωτερικό του Κινήματος Αλλαγής.
Π. Τσίμας: Το κατάφερε αυτό.
Ευ. Βενιζέλος: Το κατάφερε σε μεγάλο βαθμό, αν και η επίσημη θέση που έχει ληφθεί και η θέση της κοινοβουλευτικής ομάδας της Δημοκρατικής Συμπαράταξης, η οποία είναι απολύτως συμπαγής στο θέμα αυτό, νομίζω ότι ήταν πολύ σοβαρή, χωρίς καμία υπερβολή, με απόλυτη ακρίβεια, ισορροπημένα, υπεύθυνα, χωρίς να λέμε κάτι το οποίο ήταν αδύνατο. Δεν λέω κάτι το οποίο είναι αδύνατο, αλλά όταν ξεκινάς μία διαπραγμάτευση λέγοντας, «τη γλώσσα την έχουμε αναγνωρίσει ως μακεδονική από το 1977», δεν μπορείς να πας να διεκδικήσεις άλλη ρύθμιση. Όταν η αντίληψή σου είναι εξαρχής ότι τα θέματα ταυτοτήτων με την έννοια της ιθαγένειας και διά της ιθαγένειας της εθνικότητας, δεν είναι αντικείμενο της διαπραγμάτευσης, δεν μπορείς να την κάνεις αυτήν την πρόταση. Δεν λέω ότι ήταν εύκολο, λέω ότι έπρεπε να τεθούν τα θέματα και ότι δεν ήταν αδύνατο και ότι, εν πάση περιπτώσει, βεβαίως πρέπει να καταλήξουμε σε συμφωνία, αλλά όχι να διχάσουμε τον ελληνικό λαό και να δημιουργήσουμε ένα ρεύμα το οποίο τροφοδοτεί τον αντισυστημισμό, τον εθνικολαϊκισμό και τα άκρα.
Εδώ, θα σας πω κάτι το οποίο το πιστεύω βαθιά, ιστορικά, γιατί αυτή είναι η υποχρέωσή μου. Η Συνθήκη της Ζυρίχης και του Λονδίνου που υπέγραψε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής με τον Ευάγγελο Αβέρωφ από την ελληνική πλευρά και ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριο εκ μέρους των Ελληνοκυπρίων ήταν μία εξαιρετική επιλογή σε σχέση με όσα ακολούθησαν για το Κυπριακό. Τώρα, πολλοί λένε αν μπορούσαμε να γυρίσουμε στο Σύνταγμα του 1960. Όμως ο Κωνσταντίνος Καραμανλής κατηγορήθηκε για προδοσία και το σύνδρομο της Ζυρίχης και του Λονδίνουκατατρέχει την ελληνική εξωτερική πολιτική μέχρι σήμερα. Δεν πρέπει να διχάζουμε, εν έτει 2018, τον ελληνικό λαό και να υπονομεύουμε την εθνική ενότητα για να χρησιμοποιήσουμε ως όργανο την εξωτερική πολιτική προκειμένου να δημιουργήσουμε καταστάσεις εσωτερικής πολιτικής.
Έτσι θα πάει στις εκλογές ο κ. Τσίπρας, με ρήξεις δήθεν στην εξωτερική πολιτική, με ρήξεις σε σχέση με την αναθεώρηση του Συντάγματος και με ρήξεις σε σχέση με τη χειραγώγηση της δικαιοσύνης, και μετά θα έρθει και πει, mea culpa, όπως είπε στη συνέντευξή του στην Die Welt.
Π. Τσίμας: Για το δημοψήφισμα.
Ευ. Βενιζέλος: Εντάξει, και τι έγινε; Λάθος έκανα στο δημοψήφισμα, εξευτέλισα το 62% του ελληνικού λαού, ήταν μία λάθος επιλογή. Ξέρετε πόσο κοστίζει αυτή η λάθος επιλογή και πόσο θα κοστίζει επί δεκαετίες; Από τις ύβρεις κατά της κ. Merkel, τώρα ύμνους στην κ. Merkel, την οποία τη βλέπει ως ηγέτιδα της Ευρώπης, και δήλωσε επίσης ότι είναι έτοιμος να πάει να καταθέσει ως μάρτυρας υπεράσπισης για τον κύριο Γεωργίου. Εντάξει, αυτό είναι μία πολιτική υδαρής, όχι υδραργυρική, υδαρής, δηλαδή δεν έχει καμία υπόσταση, δεν έχει ραχοκοκαλιά, παίρνει το σχήμα του δοχείου στο οποίο τοποθετείται κάθε φορά. Γι’ αυτό είναι πραγματικά κρίμα για τον τόπο να ασκείται μία πολιτική η οποία δεν έχει καμία αναφορά σε αρχές, σε πεποιθήσεις, έχει αναφορές μόνο στην άσκηση της εξουσίας καθεαυτήν ως υπέρτατο στόχο.-
