Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου :Ακαδημαϊκή ελευθερία χωρίς ασφάλεια δεν υπάρχει

Σάββατο 5 Μαρτίου 2022



Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στην Καθημερινή της Κυριακής



Ακαδημαϊκή ελευθερία χωρίς ασφάλεια δεν υπάρχει



Μέσα σε μια ακαδημαϊκή κοινότητα παγκόσμια και διασυνδεδεμένη, είναι πνευματικός και επιστημονικός επαρχιωτισμός να αναζητά μια χώρα να ανακαλύψει τον τροχό ως προς την οργάνωση της ανώτατης εκπαίδευσής της. Πρέπει να αξιοποιηθούν όλα τα δοκιμασμένα σχήματα που έχουν διευκολύνει και υποστηρίξει την εκπαιδευτική και ερευνητική άνθηση των πανεπιστημίων και μάλιστα σε χώρες ευρωπαϊκές, με ανάλογο πληθυσμιακό μέγεθος.

Τα ελληνικά ΑΕΙ, παρά τα προβλήματα, τη μιζέρια, τις εσωτερικές αντιθέσεις, τα απαράδεκτα φαινόμενα βίας και κομματικοποίησης, οφείλουν να αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους ως θεσμούς υψηλού κύρους, θερμοκοιτίδες διανοητικού κεφαλαίου, μηχανισμούς που διασφαλίζουν εν μέσω δυσκολιών μεγάλο βαθμό κοινωνικής κινητικότητας. Ως δημόσιους χώρους εγγυητικούς της ελευθερίας της σκέψης, του λόγου, της διδασκαλίας και της έρευνας. Ως προνομιακούς τόπους του ορθού λόγου, του φιλελευθερισμού, της πολυφωνίας, της ανεκτικότητας, της διαρκούς αναζήτησης της αλήθειας μέσω διαψεύσεων και συνεχούς δοκιμασίας και ανατροπής των επιστημολογιών παραδειγμάτων. Ως θεσμικές υποστάσεις της ακαδημαϊκής ελευθερίας. Είναι προφανές ότι στο εσωτερικό των ελληνικών πανεπιστημίων υπάρχουν διαφορετικές, άνισες και ανομοιόμορφες καταστάσεις. Υπάρχουν εστίες παράδοσης και αριστείας που βρίσκονται πολύ κοντά στις παραπάνω προδιαγραφές και καταστάσεις τελείως απαράδεκτες.

Προσπαθώντας να περιορίσω τις κοινοτοπίες κάθε ανάλυσης για την ελληνική ανώτατη εκπαίδευση, 48 χρόνια μετά τη Μεταπολίτευση που άνοιξε τη συζήτηση για την προοπτική του ελληνικού πανεπιστημίου, περιορίζομαι να αναδείξω δυο θεμελιώδεις στόχους - προϋποθέσεις για όλα τα υπόλοιπα: Πρώτον, τη ριζική και γενναία απογραφειοκρατικοποίηση των ελληνικών πανεπιστημίων και, δεύτερον, τη ριζική και γενναία αποκομματικοποίηση στο επίπεδο των φοιτητών αλλά και του διδακτικού προσωπικού. Αυτό απαιτεί καταρχάς τη συμφωνία των βασικών «θεσμικών» πολιτικών κομμάτων να αποσυρθούν από τα πανεπιστήμια με την έννοια του παραδοσιακού συμβατικού κομματικού ακτιβισμού και της εκ του συστάδην μάχης επιρροής. Τα διαφορά «αντισυμβατικά» σχήματα θα επιμείνουν αρχικά, αλλά θα διαπιστώνουν σταδιακά ότι το περιβάλλον αλλάζει.

Η δημόσια συζήτηση για την ανώτατη εκπαίδευση στη χώρα μας πρέπει επειγόντως να μετατοπισθεί από τα ζητήματα ασφάλειας και αντιμετώπισης της βίας και από τα ζητήματα διοίκησης, δηλαδή τρόπου εκλογής και αρμοδιοτήτων των πανεπιστημιακών οργάνων, στα ζητήματα που αφορούν την ένταξη των πανεπιστημίων μας στο παγκόσμιο περιβάλλον της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης, των νέων τεχνολογιών, του επαναπροσδιορισμού της παγκοσμιοποίησης, της κλιματικής κρίσης, των νέων βιοϊατρικών προκλήσεων, της νέας «ανθρώπινης κατάστασης» που αναδείχθηκε κατά την παρατεινόμενη δυστυχώς περίοδο της πανδημίας, του νέου θερμού « ψυχρού πολέμου». Για να επιτευχθεί όμως αυτή η μετατόπιση, πρέπει να λύσουμε τα στοιχειώδη.

Ζητήματα φύλαξης και ασφάλειας υπάρχουν διεθνώς. Πολλά πανεπιστήμια αντιμετωπίζουν διάφορες εκδοχές βίας. Από μοναχικούς οπλοφόρους που πυροβολούν και δολοφονούν φοιτητές ή διδάσκοντες σε ένα αμερικανικό πανεπιστήμιο με πολύ ακριβά δίδακτρα, μέχρι οργανωμένες ομάδες «αναρχοαυτόνομων» που θέτουν υπό ομηρία και προσβάλλουν την αξιοπρέπεια του πρύτανη ενός ελληνικού δημοσίου πανεπιστημίου.

Η φύλαξη του πανεπιστημιακού χώρου εντάσσεται προφανώς, στο πλαίσιο της πλήρους αυτοδιοίκησης των ΑΕΙ, στην ευθύνη και αρμοδιότητα των πανεπιστημιακών αρχών, που διαθέτουν σχετική υπηρεσία ή συνάπτουν σύμβαση παροχής σχετικών υπηρεσιών από διαπιστευμένες ιδιωτικές επιχειρήσεις. Στο πεδίο αυτό ανήκουν οι προβλέψεις των άρθρων 12 - 17 του ν. 4777/2021 ( πλην εν μέρει των παραγράφων 5, 6 και 8 του άρθρου 12 ). Οι όροι «ασφάλεια και προστασία των ΑΕΙ» που χρησιμοποιεί ο νομοθέτης, αναφέρονται εδώ στη διοικητική αρμοδιότητα φύλαξης των ΑΕΙ που εμπίπτει στο πεδίο της «πλήρους αυτοδιοίκησής» των.

Η ασφάλεια, όμως, με την έννοια της αποτροπής και της καταστολής του εγκλήματος ανήκει, για όλη την ελληνική επικράτεια, χωρίς εξαιρέσεις, στην αρμοδιότητα της εισαγγελικής αρχής βραχίονας της οποίας είναι η Ελληνική Αστυνομία. Όταν αυτή η απλή και αυτονόητη διάκριση ισχύει για την τοπική αυτοδιοίκηση που ξέρει την αποστολή και τα όρια της δημοτικής «αστυνομίας» σε σχέση με την αποστολή της εισαγγελικής αρχής και της αστυνομίας, ισχύει κατά μείζονα λόγο για τα ΑΕΙ, η «πλήρης αυτοδιοίκηση» των οποίων είναι αυτοδιοίκηση καθ´ύλη και όχι κατά τόπο.

Μάλιστα, στην πρόσφατη σημαντική απόφαση 1964/2021 το ΣτΕ ( επταμελής σύνθεση του Α´ Τμήματος ) προσδιόρισε με πολύ απαιτητικό τρόπο τις υποχρεώσεις σχεδιασμού και δράσης που έχει η ΕΛ.ΑΣ. και άρα το κράτος, προκειμένου να προστατεύεται η δημόσια τάξη, η κοινωνική ειρήνη και η απόλαυση των θεμελιωδών δικαιωμάτων των φυσικών και νομικών προσώπων σε όλη την επικράτεια. Άρα και η απόλαυση της ακαδημαϊκής ελευθερίας και η περιουσία των πλήρως αυτοδιοικούμενων ΑΕΙ, αλλά και η προσωπική ασφάλεια των διδασκόντων, των διδασκομένων και όποιου τυχαίνει να βρίσκεται σε πανεπιστημιακό χώρο. Διαφορετικά, θεμελιώνεται αστική ευθύνη του Δημοσίου.

Στο πλαίσιο αυτό κινούνται τα άρθρα 18- 20 (και εν μέρει οι παράγραφοι 5, 6 και 8 του άρθρου 12) του ν. 4777/2021 που δεν συνιστούν τμήμα της νομοθεσίας περί ΑΕΙ, αλλά της νομοθεσίας περί Ελληνικής Αστυνομίας. Συγκροτούν μια ειδική αστυνομική υπηρεσία ( ΟΠΠΙ ) που στελεχώνεται με αστυνομικό προσωπικό και ειδικούς φρουρούς που ασκούν επιπλέον αρμοδιότητες προανακριτικού υπαλλήλου (άρθρο 19). Το προσωπικό αυτό δεν είναι «διοικητικό», ούτε ανήκει στα ΑΕΙ. Ανήκει στην ΕΛΑΣ που είναι «ιδιαίτερο ένοπλο Σώμα Ασφαλείας» ( άρθρο 9 ν. 2800/2000, όπως ισχύει), ακόμη και όταν σε ειδικές περιπτώσεις τμήματά του (όπως οι ΟΠΠΙ) δεν φέρουν τα όπλα τους για λόγους «ηπιότητας» και δημιουργίας σχέσεων εμπιστοσύνης με κοινωνικές ομάδες.

Το πρόβλημα της ασφάλειας με την αστυνομική έννοια του όρου ( όχι απλώς της φύλαξης με τη διοικητική έννοια του όρου) και πιο συγκεκριμένα της αποτροπής και καταστολής εγκλημάτων βίας είναι προφανώς οξύτερο στα πολυπρόσωπα ΑΕΙ με εκτεταμένους υπαίθριους και στεγασμένους χώρους εύκολης πρόσβασης και δύσκολης «διοικητικής» επιτήρησης. Η τοποθέτηση των Ομάδων Προστασίας Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων (ΟΠΠΙ) στους χώρους ορισμένων ΑΕΙ είναι μια αστυνομική - επιχειρησιακή απόφαση, αντίστοιχη με την απόφαση τοποθέτησης αστυνομικών δυνάμεων σε οποιοδήποτε δημόσιο σημείο της ελληνικής επικράτειας. Δεν έχει σχέση ούτε με την τοπική αυτοδιοίκηση και τις τοπικές υποθέσεις ( άρθρο 102 Συντ.), ούτε με την απολύτως προστατευόμενη ακαδημαϊκή ελευθερία και την πλήρη αυτοδιοίκηση των ΑΕΙ που την περιβάλλει ως θεσμική εγγύηση ( άρθρο 16 Συντ.). Στην πράξη η επιλογή του ν. 4777/2021 θα κριθεί εκ του αποτελέσματος. Άλλωστε όχι μόνο οι ΟΠΠΙ αλλά όλη η αστυνομική δύναμη με τον εξοπλισμό της έχει, κατά την ισχύουσα νομοθεσία, όχι μόνο την αρμοδιότητα αλλά και την υποχρέωση παρουσίας και δράσης στους χώρους των ΑΕΙ, εφόσον αυτό απαιτείται. Οι προβλέψεις των άρθρων 12-20 ν. 4777/2021 δεν προσκρούουν συνεπώς ούτε στο Σύνταγμα ούτε στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Η κρίση περί αντισυνταγματικότητας δεν είναι λειτουργική και πραγματολογική, αλλά δικανική.

Τις περιόδους δικτατορικών καθεστώτων ή ελλιπούς λειτουργίας των εγγυήσεων της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου, το πανεπιστημιακό άσυλο ως διεκδίκηση και ως έσχατο καταφύγιο είχε νόημα. Εδώ και δεκαετίες όμως, υπό συνθήκες κανονικής λειτουργίας της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου, η παραφθορά του «πανεπιστημιακού ασύλου» λειτουργεί δυστυχώς ως πρόσχημα για τη διάχυση φαινομένων βίας και κλίματος ανασφάλειας στο εσωτερικό του πανεπιστημίου. Η ακαδημαϊκή ελευθερία με τη μορφή της πρόσκλησης οποιουδήποτε ομιλητή (εντός μάλιστα συνταγματικού φάσματος) στο πανεπιστήμιο, δεν ισχύει στην πράξη. Τα πανεπιστημιακά ιδρύματα αναζητούν συχνά χώρους εκτός πανεπιστημίου για να διοργανώσουν με ασφάλεια πανεπιστημιακές εκδηλώσεις ή τελετές. Αυτό σημαίνει έλλειμμα ακαδημαϊκής ελευθερίας εντός των πανεπιστημίων. Και αυτό δεν μπορεί να εξακολουθήσει να γίνεται ανεκτό.-



https://evenizelos.gr/mme/articlesinthepress/452-articles2022/6605-kathimerini-ev-venizelos-akadimaiki-eleftheria-xoris-asfaleia-den-yparxei.html



* Ο Ευάγγελος Βενιζέλος είναι καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου στο ΑΠΘ .

French Presidency of the Council of the EU,update

 

06/03/2022 11:00 | Article Informal Meeting of Ministers in charge of Telecommunications On 8 and 9 March 2022, as part of the French Presidency of the Council of the European Union, EU Ministers in charge of digital affairs and electronic communications will convene in Paris and Nevers for an informal meeting also attended by European Commissioner for the Internal Market Thierry Breton. In light of recent geopolitical developments, the French Presidency has decided to devote the meeting to the resilience of communications infrastructure and networks in Europe and the security of European cyberspace.

On 8 and 9 March 2022, as part of the French Presidency of the Council of the European Union, EU Ministers in charge of digital affairs and electronic communications will convene in Paris and Nevers for an informal meeting also attended by European Commissioner for the Internal Market Thierry Breton. In light of recent geopolitical developments, the French Presidency has decided to devote the meeting to the resilience of communications infrastructure and networks in Europe and the security of European cyberspace.


The European Union has always remained vigilant against cyber risks. Since the European Commission published its cybersecurity roadmap in 2017, cybersecurity has become even more of a priority issue: the launch of the CyCLONe network in 2020 has ushered in increased cooperation between Member States; the European Union Agency for Cybersecurity (ENISA) has been given a stronger mandate; and a European Cybersecurity Skills Framework has been adopted.

In December 2021, thanks to the progress acheived during the Slovenian Presidency, the Ministers in charge of digital affairs and electronic communications established a common position on the revision of the NIS2 Directive on measures for a high common level of cybersecurity across the EU. Under the French Presidency, Ministers are continuing to work towards an agreement on the directive with the European Parliament. This informal meeting of Ministers will be an opportunity to advance discussions and make further progress on cybersecurity issues.
Welcome lunch | Combatting online disinformation

On 8 March, EU Ministers will attend an informal lunch alongside Jean-Yvles Le Drian, Minister for Europe and Foreign Affairs, at the Ministry for the Economy, Finance and the Recovery in Paris. Representatives from big tech companies will also be in attendance for a discussion on combatting online disinformation and information manipulation.
Informal working meeting | Strengthening the resilience of electronic communications infrastructure and networks in Europe

After travelling to Nevers, the Ministers will convene at Nevers town hall for their first working meeting, which will focus on the resilience of the infrastructure vital to Europe’s electronic communications networks (terrestrial infrastructure, undersea cables, etc.). Joined by Juhan Lepassaar, Executive Director of ENISA, and Annemarie Sipkes, Chair of the Body of European Regulators for Electronic Communications (BEREC), the Ministers will discuss Europe’s electronic communications infrastructure networks.
Political plenary | Protecting European cyberspace

On 9 March, the political plenary, to be held at the Magny-Cours Motor-Racing Circuit, will be dedicated to European cyberspace. Ministers will discuss the security of information systems and baseline cybersecurity requirements for Europe. They will consider the structure of a resilient and effective European cyber ecosystem and examine European cooperation mechanisms, with input from Juhan Lepassaar, Executive Director of ENISA, and Guillaume Poupard, Director General of the National Cybersecurity Agency of France (ANSSI). Discussions will also be held on the Cyber Resilience Act, a legislative initiative announced by European Commission President Ursula von der Leyen in her State of the Union address in September 2021.

The meeting will conclude after a working lunch and press conference.

06/03/2022 10:00 | Article

The Informal Meeting of Development Ministers of the European Union

The Informal Meeting of Development Ministers of the European Union will take place in Montpellier, at the Musée Fabre, on 7 March 2022.

The Informal Meeting of Development Ministers of the European Union will take place in Montpellier, at the Musée Fabre, on 7 March 2022.


This meeting will offer the opportunity to take stock of the actions implemented by the European Union and by its Member States, as Team Europe, to provide backing to Ukraine, both as part of emergency measures, and as part of the scheduling of our new EU Neighbourhood, Development and International Cooperation Instrument. This meeting will also enable an update on the action of the two main development banks that operate in Ukraine: the European Investment Bank and the European Bank for Reconstruction and Development. Lastly, still on Ukraine, this meeting will allow us to take stock of the humanitarian aid sent to the Ukrainian border following the activation of the EU Civil Protection Mechanism, as well as of the aid for the reception of numerous refugees in the neighbouring countries.

This meeting will also provide ministers with some time for in-depth exchange on European development policy, in an international context marked by geopolitical tensions and power games between different development models, the persistence of major global inequalities and the consequences of the COVID-19 pandemic, which has hampered the attainment of the United Nations Sustainable Development Goals (SDGs).

The informal nature of this meeting will allow more open exchanges on the new working method of the EU and on its position as the world’s leading donor of official development aid.

Beyond this, the French Presidency of the Council of the European Union intends to highlight themes that are essential to this core policy in the affirmation of the European Union and its values in the global arena:
The geopolitical dimension of European international cooperation and development policy

Discussions will focus on Europe’s offer of partnerships for sustainable development, in particular in the wake of the EU-AU Summit and the Forum for Cooperation in the Indo-Pacific, for the purpose of further developing strategic orientations, instruments and the implementation of the EU’s international cooperation and development policy. It will also be an opportune moment to examine the role and the status of the EU in international organizations.
Biodiversity preservation in development policies and support for research on sustainable food systems

Key issue in order to reach the United Nations Sustainable Development Goals, it would be appropriate during the working lunch to discuss in particular the fight against climate change, the prevention of pandemics, access to water and the development of sustainable food systems, during the working lunch.

The former president of Niger, Mr Mahamadou Issoufou, will be invited to speak as “resource mobilization champion for the Great Green Wall”. This international initiative for the environment and land management launched in 2007 by the African Union in 11 countries of the Sahel region, which France helped to revive in early 2021, provides an example of a large-scale project that contributes to biodiversity protection, to fighting land degradation and to the development of sustainable farming policies. The agro-ecological approach is in fact vital to preserve biodiversity while responding in a sustainable manner to the growing food needs of populations.

World-renowned representatives from the Montpellier scientific ecosystem, will be invited to participate in this exchange to share their experience: French Agricultural Research Centre for International Development (CIRAD) and the CGIAR global partnership of international organizations focused on food security research.