Συνέντευξη Ευάγγελου Βενιζέλου στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΙ και στον Παύλο Τσίμα
Π. Τσίμας: Η Μεταπολίτευση έκλεισε 50 χρόνια, φέτος. Έγιναν πολλές συζητήσεις, πολλές δημοσιεύσεις, έχω την εντύπωση ότι, από όσες τουλάχιστον μπόρεσα να παρακολουθήσω, η πιο ενδιαφέρουσα ήταν αυτή που οργάνωσε ο
Κύκλος Ιδεών, με τον τίτλο «Η Καμπύλη της Μεταπολίτευσης». Κυκλοφόρησε
βιβλίο εδώ και λίγες ημέρες, μία πολύ ωραία έκδοση, όλες οι συζητήσεις απομαγνητοφωνημένες, τακτοποιημένες, και με ένα επιπλέον ωραίο κόλπο, δηλαδή στην αρχή κάθε ενότητας, υπάρχει ένα QR code, το σκανάρετε με το κινητό σας και μπορείτε να δείτε και τη συζήτηση που σας ενδιαφέρει live, σε video. Πολύ γρήγορα βγήκε. Ευάγγελος Βενιζέλος στην τηλεφωνική γραμμή. Καλή σας ημέρα και ευχαριστώ πολύ.
Ευ. Βενιζέλος: Καλημέρα, κ. Τσίμα.
Π. Τσίμας: Ωραία έκδοση και ρεκόρ χρόνου, δηλαδή τον Μάιο έγινε η εκδήλωση, τον Σεπτέμβριο είναι ήδη στα χέρια μας το βιβλίο.
Ευ. Βενιζέλος: Όντως. Σας ευχαριστώ πολύ που το λέτε, το συνέδριο έγινε τον Μάιο, είχατε συμβάλλει και εσείς και σας ευχαριστώ ακόμη μία φορά, πάρα πολλοί άνθρωποι, περίπου 100 συντελεστές.
Π. Τσίμας: Το ωραίο εκείνης της εκδήλωσης ήταν ότι δεν στάθηκε μόνο στα πολιτικά ή στα θεσμικά, αλλά σε όλα, ακόμη και στον τρόπο με τον οποίο άλλαζε ο καθημερινός μας πολιτισμός, στον τρόπο που ο πολιτισμός, δηλαδή το σινεμά, η μουσική, το θέατρο, η λογοτεχνία, καθρέπτιζε τις αλλαγές, αυτό ήταν που το έκανε πολύ ενδιαφέρον όλο.
Ευ. Βενιζέλος: Ναι, νομίζω ότι χωρίς την αισθητική και χωρίς τη νοοτροπία δεν μπορεί να καταλάβει κανείς μία εποχή, γιατί εμείς εξετάσαμε τη Μεταπολίτευση διπλά, πρώτον, ως μία στιγμή της μετάβασης από τη δικτατορία στη δημοκρατία με όλα τα προβλήματα, αλλά αυτό ήταν ένα τεράστιο, ένα κολοσσιαίο ιστορικό επίτευγμα το οποίο εμφανίζεται ανθεκτικό, όχι τέλειο αλλά ανθεκτικό και αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό, και δεύτερον, εξετάσαμε τη Μεταπολίτευση ως περίοδο, από το 1974 έως σήμερα, μία περίοδο που έχει την ικανότητα να ενσωματώνει τις εξελίξεις και να παρατείνεται με κάποιον τρόπο, διότι πολλές φορές μιλήσαμε για το τέλος της Μεταπολίτευσης, μιλήσαμε για το τέλος της Μεταπολίτευσης όταν έπεσε το Τείχος του Βερολίνου, κατέρρευσε η Σοβιετική Ένωση, διαλύθηκε η Γιουγκοσλαβία, απεδείχθη ότι συνεχίσαμε και μετά, σε μεταψυχροπολεμικές συνθήκες και κυρίως μιλήσαμε για το τέλος της Μεταπολίτευσης τη δεκαετία της οικονομικής κρίσης.
Π. Τσίμας: Βέβαια.
Ευ. Βενιζέλος: Εκεί δοκιμάστηκε το κεκτημένο της Μεταπολίτευσης, αλλά τελικά, η επιθυμία του ελληνικού λαού, παρά το τεράστιο κόστος, παρά το πλήγμα που υπέστη, την οπισθοδρόμηση, ήταν να διατηρηθεί το πλαίσιο και όχι μόνο το οικονομικό και κοινωνικό, αλλά και το θεσμικό πλαίσιο της κοινοβουλευτικής φιλελεύθερης δημοκρατίας. Δεν ήταν τόσο αυτονόητα όλα αυτά, περάσαμε μία πολύ μεγάλη δοκιμασία, αλλά τελικά φαίνεται ότι η Μεταπολίτευση έχει μία ανθεκτικότητα.
Π. Τσίμας: Ναι, θα μπορούσε να έχει τίτλο αυτό που είναι το έμβλημα του βρετανικού στέμματος, κλυδωνίζεται, αλλά δεν βυθίζεται.
Ευ. Βενιζέλος: Ακριβώς. Και βέβαια σε εμάς τώρα εναπόκειται να τα αναστοχαζόμαστε όλα αυτά, γιατί εάν είμαστε αμέριμνοι και απλώς βιώνουμε μία κατάσταση, νομίζω ότι δεν θα προετοιμαστούμε καλά για ένα μέλλον το οποίο είναι αρκετά απαιτητικό και φοβούμαι ότι ξανά κυριαρχεί η αντίληψη ότι είμαστε απολύτως ασφαλείς σε όλα τα ζητήματα, ότι είμαστε σχεδόν μία όαση πάλι, ενώ δεν είναι έτσι.
Δυστυχώς είμαστε σε έναν πολύ ταραγμένο κόσμο και σε μία πολύ ταραγμένη περιοχή και πρέπει να έχουμε μία ετοιμότητα και φυσικά, παρά τις ανισότητες, παρά τις αντιθέσεις, παρά τα προβλήματα, τη δυσαρέσκεια, χρειάζεται μία βαθύτερη συναίνεση μπορώ να πω, κοινωνική και εθνική, ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο, όπως επιχειρήσαμε να πούμε και στο συνέδριο, προκειμένου να έχουμε την ισχύ που απαιτείται, τη δική μας, ας πούμε, εθνική ισχύ.
Π. Τσίμας: Πιάνομαι από αυτή την παρατήρηση για να έρθω τώρα στο τώρα. Για να σας αποδώσω το copyright, νομίζω ότι ήσασταν ο πρώτος που χρησιμοποίησε τη διατύπωση της πολιτικής ασυμμετρίας που χαρακτηρίζει τη σημερινή πολιτική κατάσταση της χώρας, ότι ζούμε μία ασύμμετρη κατάσταση.
Ευ. Βενιζέλος: Ναι.
