Με αίτημα αναγνωστών: Το Άρθρο 59 του Νόμου 5143/2024:
=δεν απαιτείται πλέον το πρώην σκανδαλώδες απαιτούμενο «ειδικό έννομο συμφέρον» για την πρόσβαση σε δημόσια έγγραφα
Τα βασικά σημεία του άρθρου περιλαμβάνουν:
=" Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο έχει το δικαίωμα να λαμβάνει γνώση των διοικητικών εγγράφων κατόπιν απλής γραπτής, ηλεκτρονικής ή προφορικής αίτησης. "
Καταργείται η προϋπόθεση τεκμηρίωσης ειδικού έννομου συμφέροντος, διευκολύνοντας σημαντικά τη διαφάνεια και την πληροφόρηση των πολιτών.
Η πρόσβαση περιορίζεται μόνον εάν το έγγραφο αφορά ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα, εμπορικά ή βιομηχανικά απόρρητα ή αγγίζει θέματα Εθνικής Ασφαλείας και ποινικών αστυνομικών ερευνών.
Εγκύκλιος ΥΠΕΣ: Οι δήμοι καλούνται να καταγράψουν τα αιτήματα πρόσβασης σε δημόσια έγγραφα
"..Το Υπουργείο Εσωτερικών εξέδωσε νέα εγκύκλιο με την οποία καλεί όλους τους φορείς του δημόσιου τομέα, μεταξύ αυτών και τους δήμους, τις περιφέρειες και τα νομικά τους πρόσωπα, να αποστείλουν στοιχεία σχετικά με τα αιτήματα πρόσβασης σε δημόσια έγγραφα που υποβλήθηκαν κατά τη διάρκεια του 2025.
Η διαδικασία εντάσσεται στην αξιολόγηση της εφαρμογής του νέου θεσμικού πλαισίου για το δικαίωμα πρόσβασης στα δημόσια έγγραφα, το οποίο τέθηκε σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2025 μετά την τροποποίηση του άρθρου 5 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας με τον ν. 5143/2024.
Στόχος η αποτίμηση του νέου πλαισίου διαφάνειας
Σύμφωνα με την εγκύκλιο, το νέο καθεστώς ενσωματώνει τις προβλέψεις της Σύμβασης του Tromsø του Συμβουλίου της Ευρώπης για την πρόσβαση στα δημόσια έγγραφα, με βασικό στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας στη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης και την ενδυνάμωση του κράτους δικαίου μέσω της διεύρυνσης του δικαιώματος πρόσβασης των πολιτών στα δημόσια έγγραφα....
Η παρούσα κάτωθεν πληροφορία ελήφθη απο τον ιστότοπο
Άρθρο 59
Πρόσβαση σε δημόσια έγγραφα - Αντικατάσταση άρθρου 5 Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας
§ 1
Το άρθρο 5 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας Ν. 2690/1999 Α' 45, περί της πρόσβασης σε έγγραφα, αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 5
Πρόσβαση σε δημόσια έγγραφα
1. Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο έχει το δικαίωμα, ύστερα από γραπτή, διά ζώσης ή ηλεκτρονική, επώνυμη ή ανώνυμη αίτησή του, να λαμβάνει γνώση των δημοσίων εγγράφων, διοικητικών και ιδιωτικών. Ως διοικητικά έγγραφα νοούνται όσα συντάσσονται από τις δημόσιες υπηρεσίες, όπως εκθέσεις, μελέτες, πρακτικά, στατιστικά στοιχεία, εγκύκλιες οδηγίες, απαντήσεις της Διοίκησης, γνωμοδοτήσεις και αποφάσεις. Ως ιδιωτικά έγγραφα νοούνται όσα συντάσσονται από ιδιώτη, αλλά κατατίθενται και φυλάσσονται σε δημόσια υπηρεσία.
2. Όταν το δημόσιο έγγραφο περιέχει προσωπικά δεδομένα τρίτων προσώπων, απαιτείται εύλογο ενδιαφέρον του αιτούντος. Η πρόσβαση σε ειδικές κατηγορίες προσωπικών δεδομένων τρίτων προσώπων επιτρέπεται υπό τις προϋποθέσεις του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της Οδηγίας 95/46/ ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων, L 119) και του ν. 4624/19 (Α' 137). Η άσκηση του δικαιώματος πρόσβασης στα δημόσια έγγραφα γίνεται με την επιφύλαξη της ύπαρξης δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Το δικαίωμα δεν υφίσταται στην περίπτωση που παραβλάπτεται απόρρητο το οποίο προβλέπεται από ειδικές διατάξεις, όπως το απόρρητο της εθνικής άμυνας και εξωτερικής πολιτικής, της δημόσιας πίστης και του νομίσματος, της ασφάλειας του κράτους και της δημόσιας τάξης, το ιατρικό, εμπορικό, επαγγελματικό, τραπεζικό ή βιομηχανικό απόρρητο. Η αρμόδια δημόσια υπηρεσία μπορεί να αρνηθεί επίσης την ικανοποίηση του δικαιώματος αν το έγγραφο αναφέρεται στις συζητήσεις του Υπουργικού Συμβουλίου ή αν η ικανοποίηση του δικαιώματος αυτού είναι δυνατό να δυσχεράνει ουσιωδώς την έρευνα δικαστικών, διοικητικών, αστυνομικών ή στρατιωτικών αρχών σχετικώς με την τέλεση εγκλήματος ή διοικητικής παράβασης.
3. Το δικαίωμα των παρ. 1 και 2 ασκείται:
α) με μελέτη του εγγράφου στο κατάστημα της υπηρεσίας,
β) με χορήγηση αντιγράφου, εκτός αν η αναπαραγωγή τούτου μπορεί να βλάψει το πρωτότυπο ή
γ) με παραπομπή του σε ευχερώς προσβάσιμη πηγή, ιδίως μέσω διαδικτύου. Η σχετική δαπάνη αναπαραγωγής βαρύνει τον αιτούντα, εκτός αν ο νόμος ορίζει διαφορετικά. Ο αιτών έχει δικαίωμα υποβοήθησης από υπάλληλο του φορέα προς εντοπισμό του εγγράφου που αναζητά.
4. Αν συντρέχει ένας από τους περιορισμούς της παρ. 2, η αρμόδια δημόσια υπηρεσία ικανοποιεί το αίτημα του διοικουμένου μόνο για το μέρος των εγγράφων που δεν εμπίπτουν στους περιορισμούς αυτούς.
5. Η προθεσμία για τη χορήγηση εγγράφων κατά την παρ. 1 ή την αιτιολογημένη απόρριψη της σχετικής αίτησης του πολίτη είναι είκοσι (20) ημέρες. Η διοίκηση δεν υποχρεούται να απαντήσει σε περίπτωση απόρριψης ανώνυμης αίτησης ή αίτησης καταφανώς αόριστης ή επαναλαμβανόμενης.
6. Στην έννοια της δημόσιας υπηρεσίας του παρόντος εντάσσονται όλοι οι φορείς που ασκούν δημόσια εξουσία, ανεξαρτήτως της νομικής τους μορφής.
7. α) Ο Συνήγορος του Πολίτη μπορεί με απόφασή του, να συγκροτεί ομάδα εργασίας αποτελούμενη από εμπειρογνώμονες, στελέχη των οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών και στελέχη της Δημόσιας Διοίκησης για την αξιολόγηση της εφαρμογής του παρόντος άρθρου. Τα συμπεράσματα και οι προτάσεις της ομάδας εργασίας διαβιβάζονται στη Βουλή των Ελλήνων, στο Υπουργείο Εσωτερικών και στο Συμβούλιο της Ευρώπης και αναρτώνται στην ιστοσελίδα του Συνηγόρου του Πολίτη.
β) Στις συνεδριάσεις της ομάδας εργασίας δύνανται να καλούνται για τη διατύπωση γνώμης στελέχη Υπουργείων, της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας, της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας, καθώς και άλλα πρόσωπα ή φορείς κατά την κρίση της.
γ) Τα μέλη της επιτροπής είναι ανεξάρτητα και αμερόληπτα κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.
8. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών δύναται να εξειδικεύεται ο τρόπος υποβολής των αιτημάτων της παρ. 1 και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του παρόντος.»
28 Ιουνίου 2026
