Πρόσφυγες στην Ευρώπη
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες, στα τέλη του 2020 υπήρχαν σε όλο τον κόσμο:
- 26,4 εκατομμύρια πρόσφυγες και
- 48,0 εκατομμύρια εσωτερικά εκτοπισθέντες (λόγω συγκρούσεων).
Σημαντικό στοιχείο: Το 10 % του παγκόσμιου συνόλου προσφύγων και ένα μικρό μέρος των εσωτερικά εκτοπισθέντων ζούσαν στην ΕΕ στα τέλη του 2020. |
Το ποσοστό των προσφύγων στην ΕΕ είναι 0,6 % του συνολικού πληθυσμού.
Αριθμός προσφύγων σε σύγκριση με τον συνολικό πληθυσμό
Πολλές χώρες σε όλο τον κόσμο φιλοξενούν μεγάλο προσφυγικό πληθυσμό.
Πηγή: UNHCR
Σημείωση: το γράφημα δείχνει τις δέκα χώρες που φιλοξενούν τους περισσότερους πρόσφυγες και την ΕΕ
Σημαντικό στοιχείο: Η πλειονότητα των προσφύγων από την Αφρική και την Ασία δεν έρχονται στην Ευρώπη αλλά μετακινούνται κυρίως σε γειτονικές χώρες. |
Αριθμοί μετανάστευσης το 2019
2,7 εκατομμύρια
άτομαμετανάστευσαν στην ΕΕ
1,2 εκατομμύριαάτομαμετανάστευσαν από την ΕΕ
Συνολική καθαρή μετανάστευση προς την ΕΕ: 1,5 εκατομμύρια άτομα
Σημαντικό στοιχείο: Χωρίς μετανάστευση, ο ευρωπαϊκός πληθυσμός θα είχε συρρικνωθεί κατά μισό εκατομμύριο το 2019, δεδομένου ότι γεννήθηκαν 4,2 εκατομμύρια παιδιά, ενώ πέθαναν 4,7 εκατομμύρια άτομα στην ΕΕ. Το 2020, σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία, ο πληθυσμός της ΕΕ συρρικνώθηκε κατά περίπου 300 χιλιάδες άτομα (από 447,3 εκατομμύρια την 1η Ιανουαρίου 2020 σε 447,0 εκατομμύρια την 1η Ιανουαρίου 2021), λόγω του συνδυασμού λιγότερων γεννήσεων, περισσότερων θανάτων και της μείωσης της καθαρής μετανάστευσης. |
Το 2020 εκδόθηκαν περίπου 1,9 εκατομμύρια πρώτες άδειες διαμονής έναντι σχεδόν 3,0 εκατομμυρίων το 2019. Η μείωση οφείλεται στους ταξιδιωτικούς περιορισμούς που επιβλήθηκαν για την ανάσχεση της διασποράς της νόσου COVID-19. Η πανδημία είχε ιδιαίτερα ισχυρό αρνητικό αντίκτυπο στις άδειες που σχετίζονται με την εργασία και, ως εκ τούτου, το μερίδιό τους μειώθηκε από 41 % το 2019 σε 29 % το 2020. Το 2020 οι πρώτες άδειες διαμονής δόθηκαν για τους ακόλουθους λόγους:
Οι 10 κυριότερες ιθαγένειες της πρώτης άδειας διαμονής που χορήγησαν τα κράτη μέλη της ΕΕ το 2020
Αιτούντες άσυλο για πρώτη φορά ανά ήπειρο καταγωγής (2020)
unknown 2% Highcharts.com
Πηγή: Eurostat
Οι 15 κυριότερες ιθαγένειες αίτησης ασύλου για πρώτη φορά (2020)
Πηγή: Eurostat
Το 2020 οι αιτούντες άσυλο προέρχονταν από σχεδόν 150 χώρες.
Στην ΕΕ υποβλήθηκαν 472 000 αιτήσεις, συμπεριλαμβανομένων 417 000 αιτήσεων για πρώτη άδεια διαμονής, γεγονός που αντιστοιχεί σε μείωση κατά 32 % σε σύγκριση με το 2019.
Συνεχώς αυξανόμενο ποσοστό των αιτούντων προέρχεται από χώρες για τις οποίες δεν απαιτείται θεώρηση (28 % των αιτούντων για πρώτη φορά το 2020) και εισέρχεται στην ΕΕ νόμιμα, κυρίως από:
- Βενεζουέλα (7,3 % του συνόλου των αιτήσεων πρώτης φοράς)
- Κολομβία (7,0 %)
- Γεωργία (1,6 %)
- Περού (1,5 %)
- Ονδούρα (1,4 %)
|
|
Αιτήσεις ασύλου πρώτης φοράς ανά 100 000 κατοίκους το 2020:
Πηγή: Eurostat
Το 2020 141 000 αιτούντες άσυλο ήταν κάτω των 18 ετών —και περίπου το 10 % εξ αυτών (13 500) ήταν ασυνόδευτα παιδιά. Τα περισσότερα ασυνόδευτα παιδιά προέρχονταν από το Αφγανιστάν, τη Συρία και το Πακιστάν.
Το πρώτο εξάμηνο του 2021 υποβλήθηκαν στην ΕΕ 248 000 αιτήσεις ασύλου (από τις οποίες οι 200 000 ήταν αιτήσεις που υποβλήθηκαν για πρώτη φορά), δηλαδή αυξήθηκαν κατά 12 % σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2020, αλλά μειώθηκαν κατά 26 % σε σχέση με τα επίπεδα προ της κρίσης COVID-19 (για την ίδια περίοδο του 2019).
Αναγνώριση προσφύγων
Το 2020 οι χώρες της ΕΕ έλαβαν 521 000 πρωτοβάθμιες αποφάσεις ασύλου. Το 41 % των αποφάσεων αυτών ήταν θετικές:
- 106 000 άτομα έλαβαν καθεστώς πρόσφυγα,
- 50 000 άτομα έλαβαν καθεστώς επικουρικής προστασίας και
- 55 000 άτομα έλαβαν ανθρωπιστικό καθεστώς.
Άλλες 233 000 τελικές αποφάσεις εκδόθηκαν μετά από ένσταση, μεταξύ των οποίων:
- 22 000 αποφάσεις χορήγησης καθεστώτος πρόσφυγα,
- 22 000 χορήγησης καθεστώτος επικουρικής προστασίας και
- 25 000 χορήγησης ανθρωπιστικού καθεστώτος.
Συνολικά, οι χώρες της ΕΕ χορήγησαν προστασία σε περίπου 280 000 άτομα το 2020. Οι μεγαλύτερες ομάδες προέρχονται από τις χώρες:
- Συρία (το 27 % του συνόλου των ατόμων που έλαβαν προστασία)
- Βενεζουέλα (17 %)
- Αφγανιστάν (15 %)
Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2021, το ποσοστό αναγνώρισης μειώθηκε, ενώ το 35 % των 269 000 πρωτοβάθμιων αποφάσεων ασύλου που εκδόθηκαν κατά την εν λόγω περίοδο ήταν θετικές, συμπεριλαμβανομένων των εξής:
- 48 000 αποφάσεις χορήγησης καθεστώτος πρόσφυγα,
- 31 000 χορήγησης καθεστώτος επικουρικής προστασίας και
- 15 000 χορήγησης ανθρωπιστικού καθεστώτος.
Αποτελεσματικότητα του συστήματος ασύλου
- Μειωμένες συσσωρευμένες καθυστερήσεις
Λόγω της σημαντικής πτώσης του αριθμού των αιτήσεων, τα κράτη μέλη κατάφεραν να μειώσουν τον όγκο των συσσωρευμένων καθυστερήσεων: στα τέλη του 2020 εκκρεμούσαν 766 000 αιτήσεις ασύλου, δηλαδή 18 % λιγότερες απ’ ό,τι το προηγούμενο έτος (929 000). Το 2021, οι συσσωρευμένες καθυστερήσεις συνέχισαν να μειώνονται και ανέρχονταν σε 704 000 έως το τέλος Ιουνίου, το χαμηλότερο επίπεδο από τα μέσα του 2015. - Διαφορετικός χρόνος διεκπεραίωσης σε κάθε κράτος μέλος
Η αναλογία των εκκρεμών υποθέσεων και των αιτήσεων ποικίλλει σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών, αντικατοπτρίζοντας τις διαφορές ως προς τον χρόνο διεκπεραίωσης. Σύμφωνα με τα στοιχεία της EASO, σχεδόν τα δύο τρίτα των πρωτοβάθμιων εκκρεμών υποθέσεων βρίσκονταν σε αναμονή για διάστημα μεγαλύτερο των έξι μηνών.
Αριθμός εκκρεμών αιτήσεων σε σύγκριση με τον συνολικό αριθμό αιτήσεων για έναν συγκεκριμένο μήνα
Πηγή: Eurostat
- Διαφορετικά ποσοστά αναγνώρισης σε κάθε χώρα της ΕΕ
Το σύστημα ασύλου της ΕΕ εξακολουθεί να υπονομεύεται εξαιτίας σημαντικών διαφορών μεταξύ των χωρών της ΕΕ όσον αφορά τα ποσοστά αναγνώρισης. Για παράδειγμα, το 2020 το ποσοστό αναγνώρισης Αφγανών πολιτών σε πρώτο βαθμό κυμαινόταν από 1 % στη Βουλγαρία έως 93 % στην Ιταλία. - Οι κανόνες του Δουβλίνου στην πράξη
Το 2020 τα κράτη μέλη ανέφεραν 94 500 εξερχόμενες αιτήσεις που, βάσει των κανόνων του Δουβλίνου, διαβιβάστηκαν σε άλλα κράτη μέλη και άλλες χώρες που συμμετέχουν στο σύστημα του Δουβλίνου για να αναλάβουν αυτά ή αυτές την ευθύνη εξέτασης της αίτησης για διεθνή προστασία. Από τις 85 000 αποφάσεις που λήφθηκαν για τέτοιες αιτήσεις, έγιναν δεκτές 49 500 αιτήσεις (59 %) και διεκπεραιώθηκαν 12 200 εξερχόμενες διαβιβάσεις, αριθμός που αντιστοιχεί στο 24 % των αιτήσεων που έγιναν δεκτές.
Επανεγκατάσταση
Το 2020 περίπου 8 700 άτομα που έχρηζαν διεθνούς προστασίας επανεγκαταστάθηκαν από τρίτες χώρες σε κράτη μέλη της ΕΕ, δηλαδή 59 % λιγότερα απ’ ό,τι το 2019.
Ο μεγαλύτερος αριθμός αναχωρήσεων καταγράφηκε στην Τουρκία. Η συριακή ήταν μακράν η κυριότερη ιθαγένεια αφού αντιπροσωπεύει το 53 % των ατόμων που επανεγκαταστάθηκαν.
Περισσότερα από 81 000 άτομα βρήκαν προστασία στην ΕΕ από το 2015, στο πλαίσιο κοινών προγραμμάτων επανεγκατάστασης της ΕΕ. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν στήριξη από τον προϋπολογισμό της ΕΕ για τις εν λόγω επανεγκαταστάσεις.
Παράτυπες διελεύσεις συνόρων
Συνολικά στοιχεία
Παράτυπες διελεύσεις των συνόρων της ΕΕ ανά ιθαγένεια το 2020
Πηγή: Frontex
2020 | |
 | 125 100 παράτυπες διελεύσεις συνόρων Μειώθηκαν κατά 12 % σε σύγκριση με το 2019, το χαμηλότερο ποσοστό των τελευταίων 7 ετών |
Το ποσοστό αυτό περιλαμβάνει:
|
|
2021 | 85 700 παράνομες διελεύσεις συνόρων (Ιανουάριος-Ιούλιος 2021) 66 % περισσότερες σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2020 |
Γεωγραφική κατανομή
2020
|
|
2021 |
|
Επιστροφές
Συνολικά στοιχεία
|
|
Μεταξύ των κυριότερων χωρών ιθαγένειας όσων διατάχθηκαν να εγκαταλείψουν την ΕΕ ήταν οι χώρες:
- Αλγερία (8,6 % του συνόλου)
- Μαρόκο (8,5 %)
- Αλβανία (5,8 %)
- Ουκρανία (5,4 %)
- Πακιστάν (4,8 %)
Αποτελεσματικότητα του συστήματος επιστροφών
Το 2020 70 200 πολίτες τρίτων χωρών οδηγήθηκαν σε επιστροφή σε τρίτη χώρα. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί στο 18 % του συνόλου των αποφάσεων επιστροφής που εκδόθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους, ποσοστό που μειώθηκε από το 29 % που ήταν το 2019. Οι ταξιδιωτικοί περιορισμοί που θεσπίστηκαν λόγω της πανδημίας και η περιορισμένη διαθεσιμότητα πτήσεων δυσχέραναν τις επιστροφές το 2020.
Μεταξύ των κυριότερων χωρών καταγωγής όσων οδηγήθηκαν σε επιστροφή εκτός ΕΕ το 2020 ήταν οι χώρες:
- Αλβανία (13,9 % του συνόλου των επιστροφών)
- Γεωργία (8,2 %)
- Ουκρανία (7,9 %)
Μεταξύ των ιθαγενειών με τουλάχιστον 5 000 εντολές επιστροφής, το ποσοστό επιστροφής ήταν ιδιαίτερα χαμηλό για όσους προέρχονταν από τις χώρες
- Ακτή Ελεφαντοστού (2,0 %)
- Μαλί (2,1 %)
- Γουινέα (2,5 %)
- Σενεγάλη (3,2 %)
- Αλγερία (4,8 %)
Μεταξύ των 17 κρατών μελών που ανέφεραν αυτή την κατανομή το 2020, το 25 % των επιστροφών ήταν υποβοηθούμενες, δηλαδή τα άτομα που οδηγήθηκαν σε επιστροφή έλαβαν υλικοτεχνική, οικονομική και/ή άλλη υλική βοήθεια. Το 75 % ήταν επιστροφές χωρίς βοήθεια.
Το ποσοστό των υποβοηθούμενων επιστροφών ήταν ιδιαίτερα υψηλό στις χώρες:
- Ουγγαρία (90 %)
- Λουξεμβούργο (66 %)
- Αυστρία (62 %)
Το ποσοστό επιστροφής παρέμεινε χαμηλό το 2021: στα 21 κράτη μέλη που υπέβαλαν πλήρη στοιχεία διεκπεραιώθηκαν 12 400 πραγματικές επιστροφές κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους, αριθμός που αντιστοιχεί στο 17 % των εντολών επιστροφής που εκδόθηκαν κατά την εν λόγω περίοδο (71 600).
Θεωρήσεις βραχείας διαμονής
Το 2020 περισσότερα από 1 700 προξενεία κρατών μελών έλαβαν 2,9 εκατομμύρια αιτήσεις για θεώρηση βραχείας διαμονής, οι οποίες είχαν υποβληθεί από πολίτες τρίτων χωρών, δηλαδή 83% λιγότερες απ’ ό,τι το 2019.
Συνολικά, εκδόθηκαν 2,5 εκατομμύρια θεωρήσεις βραχείας διαμονής και απορρίφθηκαν 0,4 εκατομμύρια, αριθμός που αντιστοιχεί σε ποσοστό απόρριψης 13,6 % σε επίπεδο ΕΕ (που σημαίνει αύξηση από το 9,9 % που ήταν το 2019).
Οι περισσότερες αιτήσεις υποβλήθηκαν στις χώρες:
- Ρωσία (654 000)
- Τουρκία (229 000)
- Κίνα (209 000)
- Μαρόκο (180 000)
- Ινδία (168 000)
Οι περισσότερες αιτήσεις για θεώρηση διεκπεραιώθηκαν από τις χώρες
- Γαλλία (658 000)
- Γερμανία (412 000)
- Ισπανία (340 000)
- Ιταλία (294 000)
- Τσεχία (177 000)
Το 62 % του συνόλου των θεωρήσεων εκδόθηκε για πολλαπλές εισόδους. Οι θεωρήσεις βραχείας διαμονής καλύπτουν ταξίδια σε όλες τις 26 χώρες του χώρου Σένγκεν για διάστημα έως 90 ημερών εντός οποιασδήποτε περιόδου 180 ημερών.
Άτλας της μετανάστευσης
Το κέντρο γνώσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θέματα μετανάστευσης και δημογραφίας εξέδωσε τον Άτλαντα της Μετανάστευσης —ένα διαδραστικό σύνολο εναρμονισμένων, επικαιροποιημένων και επικυρωμένων στοιχείων σχετικά με την κατάσταση της μετανάστευσης και της δημογραφίας στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ και σε 171 χώρες και εδάφη εκτός ΕΕ.
Ευρωπαϊκές στατιστικές για τη μετανάστευση και το άσυλο
Επικαιροποιημένες ευρωπαϊκές στατιστικές σχετικά με
- τη διεθνή μετανάστευση
- το άσυλο
- τη διαχείριση της μετανάστευσης
- τα παιδιά-μετανάστες
- την ένταξη των μεταναστών
καθώς και περισσότερες πληροφορίες διατίθενται στον ιστότοπο της Ευρωπόλ.
Η Eurostat συλλέγει στοιχεία από τις εθνικές στατιστικές αρχές των κρατών μελών της ΕΕ και των χωρών ΕΖΕΣ βάσει στατιστικών κανονισμών που έχουν εκδοθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Η ποιότητα των δεδομένων και των σχετικών μεταδεδομένων διασφαλίζεται σύμφωνα με τον κώδικα ορθής πρακτικής για τις ευρωπαϊκές στατιστικές και επικαιροποιείται σε τακτά χρονικά διαστήματα ανάλογα με τη συλλογή δεδομένων. Τα στατιστικά πορίσματα δημοσιεύονται στη σειρά άρθρων «Statistics Explained» της Eurostat και σε άλλες εκδόσεις.
Αποποίηση ευθύνης: Τα ανωτέρω στοιχεία βασίζονται στις πλέον πρόσφατες διαθέσιμες πληροφορίες, οι οποίες επικαιροποιούνται σε τριμηνιαία βάση. Τελευταία επικαιροποίηση: 22 Σεπτεμβρίου 2021
