3 Σεπτέμβρη 1974 – Σεπτέμβρη 2024: Η Ατελής Απελευθέρωση

Από
Γραφείο Τύπου ΠΑΣΟΚ 02/09/2024 Άρθρο του Γιώργου Α. Παπανδρέου στο ένθετο της εφημερίδας Βήμα της Κυριακής
Ήταν 26 Απριλίου του 1974. Περπατούσα εκείνη την μέρα από το Amherst College, το Πανεπιστήμιό μου, στο διπλανό University of Massachusetts. Είχαμε δικαίωμα να επιλέξουμε μαθήματα και από τα 5 πανεπιστήμια, των 40.000 φοιτητών, της περιοχής μας. Το UMASS ήταν το μόνο που έκανε σκανδιναβικές γλώσσες και είχα αποφασίσει να βελτιώσω τα σουηδικά μου. Πόσο θα μείνουμε άραγε εξόριστοι, μακριά από την πατρίδα, σκεπτόμουν. Είκοσι ενός ετών, ίσως να μην δω ποτέ πια την Ελλάδα. Κανείς δεν γνωρίζει πότε θα έρθει το τέλος μιας δικτατορίας. Θυμόμουν τις συναντήσεις στις οποίες ήμουν παρών, του πατέρα μου με τον Μάριο Σοάρες, εξόριστο Πορτογάλο, στο Παρίσι. Σχεδίαζαν τον αγώνα τους για τη δημοκρατία και τις συνέργειες των κινημάτων μας. Ουδείς μπορούσε τότε να προβλέψει ότι και οι δύο θα κυβερνούσαν τις χώρες τους ως δημοκρατίες. Όταν ζεις εξόριστος ζεις με την ελπίδα, αλλά και με τον βαθύ πόνο του νόστου, αναζητάς κάποιες πολύτιμες στιγμές, κάποιες αναλαμπές, ψάχνεις μορφές αποτελεσματικών αγώνων, υποφέροντας πάντα στο σκοτάδι της μακράς και καταπιεστικής σιωπής για το μέλλον. Η δικτατορία του Φράνκο στην Ισπανία κρατούσε ήδη 35 χρόνια, στην Πορτογαλία 41 χρόνια.
Ίσως, σκεπτόμουν καθώς περπατούσα, η Σουηδία να γίνει επιλογή ζωής. Είχαμε ζήσει εκεί εξόριστοι. Φιλόξενη χώρα η Σουηδία. Όταν η χούντα των συνταγματαρχών κατηγόρησε τον Σουηδό Πρωθυπουργό, Τάγκε Έρλαντερ, ότι φιλοξενούσε Έλληνες τρομοκράτες, εννοώντας τον Ανδρέα Παπανδρέου και το Πανελλήνιο Απελευθερωτικό Κίνημα, το ΠΑΚ, που είχε ιδρύσει στη Στοκχόλμη, ο Έρλαντερ απάντησε σκληρά. Μίλησε για τη δέσμευση της Σουηδίας στα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία. Απέρριψε τις κατηγορίες της χούντας. Διακήρυξε ότι θα συνεχίσει την υποστήριξη της Σουηδίας προς τους Έλληνες εξόριστους και τις δημοκρατικές δυνάμεις της. Συνεπής, όπως είπε χαρακτηριστικά, με τις αξίες και τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας του.