Στις ειδήσεις: πρέπει να αποφεύγουμε τη χρήση γλυκαντικών χωρίς ζάχαρη για την απώλεια βάρους;
Τελευταία ενημέρωση: 22 Μαΐου 2023
Η μελέτη πίσω από τους τίτλους
Η έκθεση πίσω από την είδηση δημοσιεύθηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) .1 Ο ΠΟΥ διεξήγαγε μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-αναλύσεις που εξέτασαν όλα τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία σχετικά με τη χρήση γλυκαντικών χωρίς ζάχαρη και τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις τους στην υγεία. Συνιστούν την αποφυγή της χρήσης γλυκαντικών χωρίς ζάχαρη για τον έλεγχο του σωματικού βάρους ή για τη μείωση του κινδύνου μη μεταδοτικών ασθενειών (ΜΜΝ), όπως ο διαβήτης τύπου 2 και οι καρδιαγγειακές παθήσεις (ΚΑΝ).
Η σύσταση αναφέρεται τόσο σε τεχνητά γλυκαντικά (όπως ασπαρτάμη, σακχαρίνη, σουκραλόζη κ.λπ.) όσο και σε φυτικά γλυκαντικά (όπως στέβια), αλλά όχι σε σακχαροαλκοόλες (όπως σορβιτόλη, ξυλιτόλη κ.λπ.). Δεδομένα που σχετίζονται με σακχαροαλκοόλες, έναν τύπο γλυκαντικού μειωμένων θερμίδων με βάση υδατάνθρακες , δεν συμπεριλήφθηκαν στην ανασκόπηση.
Τα κύρια ευρήματα της ανασκόπησης, τα οποία χρησιμοποίησε ο ΠΟΥ για να υποστηρίξει τη σύστασή του, περιελάμβαναν:
- Βραχυπρόθεσμες τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές (RCTs) έδειξαν ότι οι ενήλικες που κατανάλωναν υψηλότερα επίπεδα γλυκαντικών χωρίς ζάχαρη είχαν χαμηλότερο σωματικό βάρος και χαμηλότερο δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) από εκείνους που κατανάλωναν μικρότερες ποσότητες ή καθόλου γλυκαντικά χωρίς ζάχαρη.
- Μακροπρόθεσμες παρατηρητικές μελέτες έδειξαν ότι η κατανάλωση υψηλότερων επιπέδων γλυκαντικών χωρίς ζάχαρη συνδέθηκε με αυξημένο ΔΜΣ και κίνδυνο παχυσαρκίας .
- Η μακροχρόνια χρήση γλυκαντικών χωρίς ζάχαρη συσχετίστηκε επίσης με υψηλότερο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2, καρδιαγγειακών παθήσεων και θνησιμότητας . Ωστόσο, δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές επιδράσεις της κατανάλωσης γλυκαντικών χωρίς ζάχαρη σε ενδιάμεσους δείκτες τέτοιων ασθενειών, όπως η γλυκόζη νηστείας , η ινσουλίνη νηστείας ή τα λιπίδια του αίματος στις βραχυπρόθεσμες τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές.
Τι πρέπει να έχετε κατά νου όταν διαβάζετε τα συμπεράσματα της μελέτης;
- Τα αποδεικτικά στοιχεία που αξιολογήθηκαν έχουν αξιολογηθεί ως χαμηλής βεβαιότητας από τον ΠΟΥ και η σύσταση θεωρείται «υπό όρους».
Αυτό συμβαίνει επειδή τα δεδομένα σχετικά με τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία προέρχονται από παρατήρηση, η οποία δεν μπορεί να αποδείξει άμεση σχέση αιτίας-αποτελέσματος. Ως εκ τούτου, η παρατηρούμενη συσχέτιση μεταξύ των μη ζαχαρούχων γλυκαντικών και των αποτελεσμάτων ασθενειών μπορεί να επηρεάζεται από άλλους παράγοντες, όπως η σκόπιμη απώλεια βάρους πριν από την έναρξη της μελέτης, άτομα που έχουν άλλους παράγοντες κινδύνου για ασθένειες ή περίπλοκα πρότυπα χρήσης μη ζαχαρούχων γλυκαντικών, που θα μπορούσαν ενδεχομένως να επηρεάσουν το σωματικό βάρος και τα αποτελέσματα των μη μεταδιδόμενων νοσημάτων. Ως αποτέλεσμα, η σύσταση έχει ταξινομηθεί ως «υπό όρους». Αυτό σημαίνει ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής από μεμονωμένες χώρες θα πρέπει να εξετάσουν πώς και εάν θα μεταφράσουν τη σύσταση εντός των συγκεκριμένων εθνικών τους πλαισίων.
- Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα γλυκαντικά μπορεί να διαδραματίζουν κάποιο ρόλο στη διαχείριση του βάρους βραχυπρόθεσμα.
Βραχυπρόθεσμες μελέτες δείχνουν μείωση στην πρόσληψη ενέργειας και στο σωματικό βάρος όταν τα γλυκαντικά χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο ζάχαρης στη διατροφή ενηλίκων, εφήβων ή παιδιών. Τα δεδομένα σχετικά με τις ευεργετικές επιπτώσεις στην υγεία από την κατανάλωση γλυκαντικών εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το πλαίσιο (π.χ., το σωματικό σας βάρος, το εάν τα γλυκαντικά χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο ζάχαρης σε στερεά ή υγρά τρόφιμα, για πόσο χρονικό διάστημα αντικαθιστάτε τη ζάχαρη με γλυκαντικά και το είδος των γλυκαντικών).
- Η σύσταση δεν ισχύει για άτομα που πάσχουν από διαβήτη.
Οι οδηγίες αυτές έχουν ως στόχο να παρέχουν καθοδήγηση σχετικά με την πρόληψη της ανθυγιεινής αύξησης βάρους και των μη μεταδοτικών ασθενειών που σχετίζονται με τη διατροφή, και όχι τη θεραπεία τους. Για αυτόν τον λόγο, η ανασκόπηση δεν περιελάμβανε μελέτες που πραγματοποιήθηκαν σε ομάδες ατόμων με διαβήτη.
- Η σύσταση του ΠΟΥ αφορά συγκεκριμένα την απώλεια βάρους και τον κίνδυνο μη μεταδοτικών ασθενειών και δεν σχετίζεται με την ασφάλεια.
Η μελέτη εξέτασε συγκεκριμένα τη σχέση μεταξύ της χρήσης γλυκαντικών στο πλαίσιο της μείωσης της πρόσληψης ελεύθερων σακχάρων , της προώθησης υγιεινής διατροφής και της πρόληψης της ανθυγιεινής αύξησης βάρους και των μη μεταδοτικών ασθενειών που σχετίζονται με τη διατροφή. Δεν πρόκειται για τοξικολογική αξιολόγηση και δεν σχετίζεται με την ασφάλεια της κατανάλωσης γλυκαντικών εντός των συνιστώμενων επιπέδων χρήσης. Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) έχει διεξάγει αξιολογήσεις ασφάλειας για όλα τα μεμονωμένα γλυκαντικά πριν από την έγκρισή τους για χρήση στην ΕΕ.2
Τι λένε οι αρχές;
Καθώς τα γλυκαντικά είναι πρόσθετα τροφίμων, δεν υπάρχουν συστάσεις για την κατανάλωσή τους, όπως ακριβώς έχουμε συστάσεις για άλλα θρεπτικά συστατικά όπως υδατάνθρακες , πρωτεΐνες ή λίπη . Αντίθετα, η EFSA έχει ορίσει αποδεκτές τιμές ημερήσιας πρόσληψης (ADI) για κάθε συγκεκριμένο γλυκαντικό. Μετά τη δημοσίευση των κατευθυντήριων γραμμών του ΠΟΥ, εναπόκειται στις επιμέρους χώρες να αποφασίσουν εάν θα λάβουν συγκεκριμένα μέτρα πολιτικής ή κανονιστικά μέτρα σχετικά με τα γλυκαντικά.
