Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Πληροφόρησης για τα Ναρκωτικά

https://www.ektepn.gr/latest-data/gps 

Η παρούσα σελίδα αποτελεί μέρος της Ετήσιας Έκθεσης για την Κατάσταση του Προβλήματος των Ναρκωτικών και του Αλκοόλ 2025. Η Έκθεση περιλαμβάνει εξελίξεις στον τομέα της αντιμετώπισης των ναρκωτικών και των οινοπνευματωδών έως τις αρχές Ιουλίου 2025, ενώ τα περισσότερα αναλυτικά στοιχεία αφορούν το έτος 2023.

Επιπολασμός της χρήσης ουσιών στον γενικό πληθυσμό

Δεν υπάρχουν πρόσφατα στοιχεία σχετικά με την έκταση της χρήσης ουσιών στον γενικό πληθυσμό της χώρας, καθώς και τα βασικά χαρακτηριστικά της. Τα στοιχεία αυτά προκύπτουν συνήθως από πανελλήνιες συγχρονικές έρευνες, οι οποίες βασίζονται σε αντιπροσωπευτικό, πιθανοτικό δείγμα του πληθυσμού. Στην Ελλάδα, η συλλογή τέτοιων δεδομένων πραγματοποιείται, ιδανικά, μέσω προσωπικής συνέντευξης και με τη χρήση δομημένου ερωτηματολογίου, το οποίο περιλαμβάνει σειρά δεικτών για τη χρήση ουσιών και τους παράγοντες που συνδέονται με αυτήν. Η πιο πρόσφατη έρευνα αυτού του τύπου στην Ελλάδα υλοποιήθηκε από το ΕΠΙΨΥ το 2004, ενώ η επόμενη προβλέπεται να πραγματοποιηθεί τέλη 2026-αρχές 2027.

Επιπολασμός της χρήσης ουσιών στους εφήβους

Νεότερα στοιχεία για τη χρήση ουσιών στους εφήβους είναι διαθέσιμα από το ελληνικό σκέλος της πανευρωπαϊκής σχολικής έρευνας ESPAD με τίτλο ‘Πανελλήνια έρευνα στο σχολικό πληθυσμό για τη χρήση ουσιών, άλλες εξαρτητικές συμπεριφορές και την ψυχοκοινωνική υγεία’. Στην Ελλάδα η έρευνα ESPAD υλοποιείται από το ΕΠΙΨΥ, στο πλαίσιο των ερευνητικών δραστηριοτήτων του ΕΚΤΕΠΝ. Η έρευνα στον μαθητικό πληθυσμό για τη χρήση ουσιών ξεκίνησε το 1984 από την Ψυχιατρική Κλινική του ΕΚΠΑ και από το 1993 συνεχίζεται σταθερά από το ΕΠΙΨΥ, επιτρέποντας τη διαχρονική παρακολούθηση της εξέλιξης των εξαρτήσεων στη χώρα μας για πλέον μια 40ετία.

Ο πιο πρόσφατος κύκλος της έρευνας διενεργήθηκε το 2024 με τη συμμετοχή πανελλήνιου αντιπροσωπευτικού δείγματος 6.810 μαθητές/ριών της Α’ Λυκείου ηλικίας 16 ετών από 488 σχολεία της χώρας.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας[1]:

Η συντριπτική πλειονότητα των 16χρονων στην Ελλάδα δεν έχει κάνει ποτέ χρήση κάποιας παράνομης ουσίας, ενώ χρήση κάποιας ουσίας έστω και μία φορά σε όλη τη ζωή αναφέρεται από σχεδόν έναν στους 7 εφήβους (13,3%, Γράφημα 1.1).
Η κάνναβη αποτελεί τη συχνότερα αναφερόμενη παράνομη ουσία, με έναν στους 9 (11,5%, Γράφημα 1.1) 16χρονους να αναφέρει χρήση έστω και μία φορά σε όλη τη ζωή και έναν στους 16 (6,2%) πολύ πρόσφατη χρήση, τις 30 τελευταίες ημέρες (δεν φαίνεται σε γράφημα).
Μεταξύ όσων έχουν κάνει πολύ πρόσφατη χρήση κάνναβης, σχεδόν οι μισοί βρίσκονται, βάσει ειδικής κλίμακας, σε υψηλό κίνδυνο εμφάνισης προβλημάτων που συνδέονται με τη χρήση της ουσίας (αντιστοιχεί περίπου στο 4% των 16χρονων στη χώρα (δεν φαίνεται σε γράφημα).
Η χρήση παράνομων ουσιών εκτός κάνναβης παραμένει σε χαμηλά επίπεδα (5,1%), ωστόσο για καμία επιμέρους ουσία το ποσοστό δεν υπερβαίνει το 2,5% (Γράφημα 1.1).
Χρήση «νέων συνθετικών» ουσιών αναφέρεται από χαμηλό (3,6%) αλλά μη αμελητέο ποσοστό.
Υψηλά είναι τα ποσοστά της χρήσης εισπνεόμενων ουσιών (11,4%), όπως και της μη-ιατρικής (μη-συνταγογραφημένης) χρήσης συνταγογραφούμενων ηρεμιστικών/υπνωτικών (7,8%, δεν φαίνεται σε γράφημα).

[1] Η Σύνοψη και η πλήρης Έκθεση με τα αποτελέσματα της έρευνας είναι διαθέσιμα εδώ. Περισσότερες πληροφορίες και υλικό από τις προηγούμενες έρευνες ESPAD στην Ελλάδα εδώ.

Διαχρονικές τάσεις

Το 2024 ο επιπολασμός της χρήσης κάποιας παράνομης ουσίας στους 16χρονους (13,3%) είναι σημαντικά αυξημένος συγκριτικά με το 2019 (9,5%) καταγράφοντας το υψηλότερο ποσοστό της 40ετίας (Γράφημα 1.2).
Η αύξηση αφορά τόσο τη χρήση κάνναβης όσο και τη χρήση κάποιας παράνομης ουσίας εκτός κάνναβης (Γράφημα 1.2) με τις μεταβολές να εντοπίζονται κυρίως ή αποκλειστικά στα κορίτσια (δεν φαίνεται σε γράφημα).
Στην κάνναβη, σημαντικά αυξημένα εμφανίζονται το 2024 η χρήση έστω και μία φορά σε όλη τη ζωή, η πολύ πρόσφατη χρήση, η επαναλαμβανόμενη πολύ πρόσφατη χρήση, η δοκιμή σε πολύ μικρή ηλικία και ο κίνδυνος εμφάνισης προβλημάτων από τη χρήση (δεν φαίνεται σε γράφημα).
Αυξήσεις σε σχέση με το 2019 παρατηρούνται και στη χρήση επιμέρους παράνομων ουσιών εκτός κάνναβης, αλλά τα ποσοστά κυμαίνονται σε πολύ χαμηλά επίπεδα και στα όρια του δειγματοληπτικού σφάλματος (δεν φαίνεται σε γράφημα).
Η χρήση άλλων ουσιών και ψυχοδραστικών φαρμάκων του ΚΝΣ που βρίσκονται «νόμιμα» στο εμπόριο είναι επίσης αυξημένη την τελευταία 5ετία, με εξαίρεση τις εισπνεόμενες ουσίες που παρουσιάζουν μείωση (δεν φαίνεται σε γράφημα).

Συνεχίστε την ανάγνωση, πατώντας εδώ:

https://www.ektepn.gr/latest-data/gps