Αντιλήψεις και γνώσεις διατροφής σχετικά με φρούτα και λαχανικά και πρόληψη νοσημάτων ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ
ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ -ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ
ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΜΕΛΕΤΗ
Παναγιώτης Η. Βεργινάδης
Τμήμα: Επιστήμης Διαιτολογίας- Διατροφής
Τριμελής Επιτροπή Πολυχρονόπουλος Ευάγγελος Αναπληρωτής Καθηγητής Διαιτολογίας – Διατροφής και Προληπτικής Ιατρικής Παναγιωτάκος Δημοσθένης Τακτικός Kαθηγητής Κοσμήτορας Βιοστατιστικής – Επιδημιολογίας της Διατροφής Γιαννακούλια Μαρία Επίκουρη Καθηγήτρια Διατροφής και Διαιτητικής Συμπεριφοράς
Πρωτότυπος Τίτλος:Αντιλήψεις και γνώσεις διατροφής σχετικά με φρούτα και λαχανικά και πρόληψη νοσημάτων
Συγγραφέας:
Βεργινάδης, Παναγιώτης
Επιβλέπων καθηγητής:
Πολυχρονόπουλος, Ευάγγελος
Παναγιωτάκος, Δημοσθένης
Περίληψη:
Σκοπός
Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η μελέτη, αξιολόγηση και παρουσίαση των
διατροφολογικών αντιλήψεων και γνώσεων, όσον αφορά στην κατανάλωση φρούτων και
λαχανικών και στην συμβολή της κατανάλωσής τους, στην πρόληψη νοσημάτων.
Συγκεκριμένα, τα δεδομένα αναλύονται προκειμένου να γίνει κατανοητή η επίδραση που ασκείτο φύλο (άντρες – γυναίκες) στη αντίληψη του ρόλου των φρούτων και των λαχανικών στηνπροαγωγή της υγείας καθώς και στην πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων και του
καρκίνου.
Μεθοδολογία
Η έρευνα συμπεριέλαβε σε 10141 άτομα (τυχαιοποιημένο δείγμα), άνδρες και γυναίκες,
ηλικίας 18 ετών και άνω. Τα αποτελέσματα της μελέτης προήλθαν από τη συμπλήρωση
ερωτηματολογίου, μέσω του οποίου πραγματοποιήθηκε η αξιολόγηση των γνώσεων των
ατόμων που συμμετείχαν στην μελέτη, για διατροφικά θέματα σχετιζόμενα με την κατανάλωση
των φρούτων και των λαχανικών αλλά και την πρόληψη νοσημάτων.
Αποτελέσματα
Σύμφωνα με την ανάλυση των ερωτηματολογίων, η συντριπτική πλειοψηφία των ερωτώμενων,ήτοι 97%, αναγνωρίζει τη συμβολή των φρούτων και των λαχανικών στη μείωση τηςεμφάνισης καρδιαγγειακού νοσήματος.
Αναλυτικότερα, η πλειονότητα των ανδρών και τωνγυναικών (53%) υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη επίδραση είναι “αρκετή”, ενώ μόνο το 3%των ανδρών και το 2% των γυναικών δεν αναγνωρίζει καθόλου τη συμβολή αυτή.
Επιπλέον,αυτό το ιδιαίτερα σημαντικό αποτέλεσμα είναι ανεξάρτητο του οικονομικού τους επιπέδου.
Τέλος, προκύπτει ότι τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν την κυριότερη αιτία θανάτου και
τη συχνότερη νόσο στον πληθυσμό.
Τέλος, προκύπτει ότι τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν την κυριότερη αιτία θανάτου και
τη συχνότερη νόσο στον πληθυσμό.
Αναφορικά με τις διαφορές στις αντιλήψεις τωνερωτώμενων ανάλογα με το φύλο, από τη στατιστική ανάλυση προκύπτει ότι υπάρχεισυσχέτιση μεταξύ του φύλου και της αντίληψης των ερωτώμενων για διατροφικά θέματα και για τα καρδιαγγειακά νοσήματα (p < 5%).
Συμπεράσματα
Βασιζόμενοι στα αποτελέσματα αυτής της έρευνας που πραγματοποιήθηκε σε ένα μεγάλο
αριθμό ανθρώπων (10.141) παρατηρήθηκε ότι τόσο οι άντρες όσο και οι γυναίκες κατέχουν
ένα αρκετά ικανοποιητικό επίπεδο γνώσεων όσο αναφορά στους κλινικούς παράγοντες
κινδύνου που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής. Το αποτέλεσμα αυτό μπορεί να οφείλεται στο
γεγονός οτι οι άνθρωποι, παρά τους έντονους ρυθμούς της σύγχρονης καθημερινότητας, έχουν
ευαισθητοποιηθεί ως προς τους κινδύνους της μη καλής διατροφής για την υγείας, λόγω
αυξημένης εμφάνισης νοσημάτων που σχετίζονται με την διατροφή, τα τελευταία χρόνια. Στην
ευαισθητοποίηση του κοινού έχει συμβάλλει η ενημέρωση μέσω τηλεοπτικών εκπομπών
διατροφής, μέσω οργανωμένων διατροφολικών εκδηλώσεων αλλά και εκστρατειών , οι οποίες
έχουν ως στόχο τη διαφύλαξη της υγείας.
Ημερομηνία κατάθεσης:
Αθήνα, 2014
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ
....
".1.4.2 Συμπέρασμα
Με γνώμονα την βελτίωση της ανθρώπινης υγείας και την ευεξία, ο Παγκόσμιος Οργανισμός
Υγείας συνιστά συγκεκριμένες ποσότητες ως προς την κατανάλωση φρούτων και λαχανικών.
Σε αυτή την κατεύθυνση, πολλές χώρες έχουν εφαρμόσει προγράμματα και εκστρατείες που
έχουν ως στόχο την ενημέρωση των καταναλωτών σχετικά με τη συνιστώμενη ημερήσια
πρόσληψη φρούτων και λαχανικών.
Οι παρεμβάσεις έχουν ανάμικτα αποτελέσματα με
ορισμένες εκστρατείες να έχουν μεγαλύτερη επιτυχία από άλλες στην ευαισθητοποίηση του
κοινού και την αύξηση της κατανάλωσης επιτυχία φέρεται να είναι υψηλότερη για τις
εκστρατείες που επιδεικνύουν μεγαλύτερο πνεύμα συνεργασίας μεταξύ της βιομηχανίας, του
εμπορίου, τους μη κυβερνητικούς και μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς, με κοινό στόχο την
προώθηση της δημόσιας υγείας.
Επιπλέον, η αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων είναι
μεγαλύτερη όταν ο στόχος είναι πιο συγκεκριμένος, τα μηνύματα είναι σαφή και απλά, η
οικογένεια έχει ενεργό συμμετοχή και μια διαδραστική προσέγγιση και τέλος απευθύνεται σε
καθορισμένη ομάδα-στόχο.
Τα προγράμματα που είναι στοχευόμενα σε μια συγκεκριμένη
ηλικιακή ομάδα, επικεντρώνονται στη συχνότητα κατανάλωσης και υποστηρίζονται από μια
σειρά από άλλες πρωτοβουλίες, όπως οι οικονομικές επιδοτήσεις και η μείωση των φόρων
φαίνεται να έχουν υψηλότερη πιθανότητα να επιτύχουν σημαντικές αλλαγές στην
κατανάλωση...
... Προτιμήσεις των Καταναλωτών
Οι προτιμήσεις των καταναλωτών επηρεάζονται από παράγοντες που έχουν σημαντική
επίδραση στην κατανάλωση των φρούτων και των λαχανικών και σχετίζονται με το φύλο, την
ηλικία, την εκπαίδευση, το εισόδημα, τη σύνθεση του νοικοκυριού, τον τρόπο ζωής, το
πολιτιστικό υπόβαθρο, τις μαγειρικές ικανότητες, την ευκολία αγοράς, τις πεποιθήσεις και τις
προσωπικές αξίες.
Τα οικογενειακά γεύματα που γίνονται συχνά με τους γονείς βοηθούν να λειτουργήσουν ως
2
πρότυπα για τα παιδιά και να τα ενθαρρύνουν ώστε να τρώνε υγιεινά και να καταναλώνουν σε
μακροπρόθεσμο ορίζοντα περισσότερα φρούτα και λαχανικά. Επίσης, με αυτόν τον τρόπο
βοηθούν τα παιδία να διατηρήσουν αυτές τις διατροφικές συνήθειες και ως ενήλικες.
Από την
άλλη πλευρά, ο εξαναγκασμός των παιδιών να τρώνε τα λαχανικά μπορεί να έχει αρνητική
επίδραση στην κατανάλωση τους. (European Food Information Council, 2012 [25] [41].
Επιπλέον σημαντικό ρόλο παίζει η ''νεοφοβία'' κυρίως μεταξύ των νέων παιδιών στον
περιορισμό της κατανάλωσης φρούτων και λαχανικών. [25] Σε γενικές γραμμές, είναι πιο
εύκολο να προτρέπουν τα παιδιά να τρώνε φρούτα, λόγω της γεύσης, της υφής και της
μυρωδιά τους σε σχέση με τα λαχανικά. [7]
Άμεση σχέση με την κατανάλωση φρούτων και λαχανικών έχει η κοινωνικό - οικονομική
κατάσταση της οικογένειας. Τα νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα παρουσιάζουν μεγαλύτερη
ελαστικότητα στις τιμές και μπορεί να είναι λιγότερο ενημερωμένα σχετικά με τα οφέλη από
την κατανάλωση υγιεινών τροφίμων και να προτιμούν φθηνότερες εναλλακτικές λύσεις
τροφίμων, όπως τα επεξεργασμένα τρόφιμα που είναι πλούσια σε αλάτι , ζάχαρη και λιπαρά
[20],[26]. Σε γενικές γραμμές το υψηλότερο εισόδημα μεταφράζεται σε καλύτερη εκπαίδευση
και γνώση, η οποία τείνει να είναι με την υψηλότερη κατανάλωση (European Food
Information Council, 2012 [39].
Τα κορίτσια και οι γυναίκες καταναλώνουν περισσότερα φρούτα και λαχανικά κατά μέσο όρο
σε σύγκριση με τα αγόρια και τους άνδρες σε όλες τις ηλικιακές ομάδες (European Food
Information Council, 2012). Μια θετική συσχέτιση έχει παρατηρηθεί μεταξύ της ηλικίας και
της κατανάλωσης φρούτων και λαχανικών η οποία αυξάνεται σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας
και συνεχίζει να αυξάνεται μέχρι περίπου την ηλικία των 60-65 ετών, μετά από αυτή την
ηλικία τείνει να μειώνεται η κατανάλωση [39].
Οι καταναλωτές έχουν την τάση να αγοράζουν προϊόντα που τους είναι πιο οικεία στη χρήση
2
και την προετοιμασία και προσπαθούν να βρουν τρόπους για να κάνουν τη ζωή τους πιο
εύκολή [8]. Χρώμα, υφή, μυρωδιά και γεύση είναι σημαντικά στοιχεία που επηρεάζουν την
κατανάλωση φρούτων και λαχανικών Τα φρούτα γενικά μπορούν να καταναλωθούν ωμά και
απαιτούν ελάχιστη προετοιμασία. Ωστόσο, τα λαχανικά, εκτός από τις σαλάτες, συνήθως
τρώγονται μαγειρεμένα και απαιτούν κάποια δεξιότητα. Τα φρούτα και τα λαχανικά που είναι
έτοιμα προς κατανάλωση ως σνακ ή είναι συσκευασμένα (τα τελευταία χρόνια υπάρχουν στην
αγορά καινοτόμες συσκευασίες προ - κομμένα λαχανικά και φρούτα για χρήση σε σαλάτες ή
για μαγείρεμα) προσφέρουν ευκολία στους καταναλωτές και είναι ιδιαίτερα δημοφιλή [8],[7].
Ο τρόπος ζωής και διάφοροι παράγοντες όπως η κατανάλωση αλκοόλ, το κάπνισμα , η φυσική
δραστηριότητα, το άγχος και οι διατροφικές συνήθειες επηρεάζουν σημαντικά την
κατανάλωση φρούτων και λαχανικών [38]. Τα άτομα που αντιλαμβάνονται τις αρνητικές
συνέπειες στην υγεία έχουν την τάση να καταναλώνουν περισσότερα φρούτα και λαχανικά σε
σχέση με τα επεξεργασμένα.
Δεδομένης της μεγάλης ποικιλίας των παραγόντων που επηρεάζουν την κατανάλωση των
φρέσκων προϊόντων, οι στρατηγικές που έχουν σχεδιαστεί για να συμβάλουν στην αυξημένη
πρόσληψη, πρέπει να λάβουν υπόψη τους όλα αυτά τα ανωτέρω στοιχεία για να πετύχουν τη
μέγιστη αποτελεσματικότητα
ΑΝΑΓΝΩΣΑΤΕ ΩΔΕ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ ΠΑΤΩΝΤΑΣ εδω:
