Το κήρυγμα της Κυριακής: Κυριακή Τελώνου και Φαρισαίου 2024 «Μὴ προσευξώμεθα φαρισαϊκῶς» Του Αρχιμανδρίτου Δημητρίου Πολιτάκη
February 24, 2024
Κυριακή ΙΣΤ΄ Λουκά 2024 του Τελώνου και του Φαρισαίου by Ιερά Αρχιεπισκοπή Κρήτης
Αρχιμανδρίτης Δημήτριος Πολιτάκης
Ιεροκήρυξ Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κρήτης
Κυριακή ΙΣΤ΄ Λουκά ( Λουκά ιη΄, 10 - 14 )
Σήμερα, ο ευαγγελιστής Λουκάς φέρνει ενώπιον των νοητώνοφθαλμών μας την εικόνα δύο ανθρώπων που «ανέβησαν εις το ιερόνπροσεύξασθαι». Μας παρουσιάζει με γλαφυρό τρόπο την ωραία καιδιδακτική παραβολή του Τελώνου και του Φαρισαίου για να μαςπροετοιμάσει κατάλληλα στο τεσσαρακονθήμερο πνευματικό ταξίδι μαςπρος την Ανάσταση.Ο ένας ανήκε στις τάξεις των Ιουδαίων που έβαζαν τους τύπουςπάνω από την ουσία, δηλαδή Φαρισαίος. Ο άλλος ήταν Τελώνης, έναςεισπράκτορας των φόρων, των τελών, άνθρωπος μισητός από όλους,άδικος, άρπαγας, άπληστος, αμαρτωλός, φερέφωνο της κρατικήςεξουσίας.
Ο Φαρισαίος εισήλθε στο Ναό και στάθηκε στο μέσον με τοκεφάλι ψηλά, όρθιος σε σημείο που όλοι τον έβλεπαν, προκλητικός, υπερήφανος και άρχισε να προσεύχεται δυνατά απαριθμώντας τις καλέςτου πράξεις, επιδεικνύοντας προκλητικά τις «αρετές του». Μέσα σεαυτήν την «πνευματική» παραζάλη, προέβη σε σύγκριση του εαυτού τουμε τους άλλους ανθρώπους και τυφλωμένος από την αμέτρητη αλαζονείατου ευχαριστούσε τον Θεό γιατί δε μοιάζει με τους υπόλοιπους που είναιάδικοι, μοιχοί, άρπαγες και αμαρτωλοί.
Ο Τελώνης είχε επίγνωση των πράξεών του, των αμαρτιών του, γι’αυτό είχε σταθεί μακριά και όχι εις το μέσον του ναού όπως οαμετροεπής Φαρισαίος. Επέλεξε μία γωνία, κρυμμένος, με το κεφάλισκυμμένο όχι από το φόβο αλλά από τη ντροπή που ένιωθε εξαιτίας τωνπεπραγμένων του και με δάκρυα στα μάτια προσευχόταν ταπεινά,αθόρυβα αλλά τόσο ηχηρά … «ὁ Θεός, ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ».Ο Τελώνης στην προσευχή του παρακαλεί για το έλεος του Θεού,δε ζητάει δικαίωση. Δεν προσπαθεί να δικαιολογήσει τις πράξεις του.Δεν κατηγορεί εκείνους που τον έχουν απορρίψει ως άνθρωπο, ωςπροσωπικότητα, ως ύπαρξη.
Ο Φαρισαίος ήταν και παραμένει υποκριτής. Η προσευχή του δενεισακούεται από τον Θεό. Παραμένει αλαζόνας, υπερήφανος, εγωιστής, υπερφίαλος, μία θλιβερή και πνευματικά άρρωστη προσωπικότητα πουεφαρμόζει απαρέγκλιτα το νόμο, λάτρης του θρησκευτικού τύπου και τουγράμματος και όχι της ουσίας.Ο Θεός όμως έχει τα δικά του κριτήρια που δε μοιάζουν καθόλουμε εκείνα των ανθρώπων. Ο Θεός δικαιώνει εκείνον που μετανοείειλικρινά και παρακαλεί για το έλεός Του με ταπείνωση και διάκριση,άλλωστε η δικαίωση και η σωτηρία δεν είναι αποτέλεσμα των έργων τουανθρώπου αλλά δώρο του Θεού.Σήμερα, ο ευαγγελιστής Λουκάς μας διδάσκει με την παραβολήπου μας παρουσιάζει και μας προσκαλεί σε μία ουσιαστική αλλαγήκαθώς μας προτρέπει :
Ο Φαρισαίος ήταν και παραμένει υποκριτής. Η προσευχή του δενεισακούεται από τον Θεό. Παραμένει αλαζόνας, υπερήφανος, εγωιστής, υπερφίαλος, μία θλιβερή και πνευματικά άρρωστη προσωπικότητα πουεφαρμόζει απαρέγκλιτα το νόμο, λάτρης του θρησκευτικού τύπου και τουγράμματος και όχι της ουσίας.Ο Θεός όμως έχει τα δικά του κριτήρια που δε μοιάζουν καθόλουμε εκείνα των ανθρώπων. Ο Θεός δικαιώνει εκείνον που μετανοείειλικρινά και παρακαλεί για το έλεός Του με ταπείνωση και διάκριση,άλλωστε η δικαίωση και η σωτηρία δεν είναι αποτέλεσμα των έργων τουανθρώπου αλλά δώρο του Θεού.Σήμερα, ο ευαγγελιστής Λουκάς μας διδάσκει με την παραβολήπου μας παρουσιάζει και μας προσκαλεί σε μία ουσιαστική αλλαγήκαθώς μας προτρέπει :
«Μὴ προσευξώμεθα φαρισαϊκῶς».
Αγαπητοί μου …
Ρίζα όλων των κακών είναι η υπερηφάνεια, η αλαζονεία, η έπαρσηπου οδηγεί τον άνθρωπο στο σκοτάδι και στον πνευματικό θάνατο. Μίακατάσταση καθαρά δαιμονική, αφού υπερτερεί η σκληρότητα και ηπαντελής έλλειψη αγάπης.Γι’αυτό φίλοι μου …Εάν επιθυμούμε να προσελκύσουμε και να διατηρήσουμε στη ζωήμας τη Χάρη του Θεού, ας μιμηθούμε το παράδειγμα του αμαρτωλούαλλά ταπεινού Τελώνη.Εάν επιθυμούμε να νικήσουμε τη δύναμη του πονηρού δαίμονα και να οδηγηθούμε στη σωτηρία, ας υπάρξουμε ελεήμονες και ταπεινοί,άλλωστε … «Ταπείνωσις, Χριστού μίμησις» μας λέει ο φιλάνθρωποςΙεράρχης και μεγάλος άγιος Βασίλειος και τον συμπληρώνει ο εξιδιοσυγκρασίας οξύς και αυστηρός αλλά χρυσός εις την γλώσσα Ιωάννηςο Χρυσόστομος : «Ουδέν ταπεινοφροσύνης ίσον».
Καλό Τριώδιο λοιπόν με μία ευχή! Να μη λησμονήσουμε ποτέ τα λόγια του αγίου Ισαάκ του Σύρου :
«η αποκάλυψη των μυστηρίων του Θεού πραγματοποιείται μόνο στουςταπεινούς».
