Η μεσογειακή διατροφή
Τελευταία ενημέρωση: 17 Σεπτεμβρίου 2026
Τι είναι η μεσογειακή διατροφή;
Η μεσογειακή διατροφή βασίζεται στις παραδοσιακές διατροφικές συνήθειες της δεκαετίας του 1960 των ανθρώπων από χώρες που περιβάλλουν τη Μεσόγειο Θάλασσα, όπως η Ελλάδα, η Ιταλία και η Ισπανία, και ενθαρρύνει την κατανάλωση φρέσκων, εποχιακών και τοπικών τροφίμων.1 Η μεσογειακή διατροφή δεν είναι μια ενιαία προδιαγεγραμμένη διατροφή, αλλά ένα γενικό διατροφικό πρότυπο βασισμένο σε τρόφιμα, το οποίο χαρακτηρίζεται από τοπικές και πολιτισμικές διαφορές σε όλη την περιοχή της Μεσογείου.
Λοιπόν, από ποιες τροφές αποτελείται;
Η διατροφή χαρακτηρίζεται γενικά από υψηλή πρόσληψη τροφών φυτικής προέλευσης (π.χ. φρέσκα φρούτα και λαχανικά, ξηρούς καρπούς και δημητριακά) και ελαιόλαδου , μέτρια πρόσληψη ψαριών και πουλερικών και χαμηλή πρόσληψη γαλακτοκομικών προϊόντων (κυρίως γιαούρτι και τυρί), κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος και γλυκών. Το κρασί καταναλώνεται συνήθως με μέτρο και, κανονικά, με ένα γεύμα.1 Δίνεται ισχυρή έμφαση σε κοινωνικές και πολιτισμικές πτυχές, όπως οι ώρες κοινών γευμάτων, η ανάπαυση μετά το φαγητό και η τακτική σωματική δραστηριότητα.2 Σήμερα , ωστόσο, η διατροφή δεν ακολουθείται πλέον τόσο ευρέως όσο πριν από 30-50 χρόνια, καθώς οι δίαιτες των ανθρώπων που ζουν σε αυτές τις περιοχές γίνονται πιο «δυτικοποιημένες» και περιέχουν περισσότερα τρόφιμα με υψηλή ενεργειακή πυκνότητα.3 , 4
Τι λέει η επιστήμη;
Αντί να είναι μια υπερβολικά δημοφιλής δίαιτα, τα οφέλη για την υγεία που συνδέονται με τη μεσογειακή διατροφή υποστηρίζονται από επιστημονικά στοιχεία . Η μεσογειακή διατροφή σχετίζεται με χαμηλότερη θνησιμότητα και νοσηρότητα από κάθε αιτία (εμφάνιση ασθενειών) και έχει συνδεθεί με πολλά οφέλη για την υγεία, συμπεριλαμβανομένου του χαμηλότερου κινδύνου καρκίνου , γνωστικών ασθενειών και καρδιαγγειακών παθήσεων , καθώς και μεταβολικού συνδρόμου , παχυσαρκίας και διαβήτη τύπου 2. 2 , 5
Μια πρόσφατη δημοσίευση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) αναγνώρισε τη μεσογειακή διατροφή ως μια αποτελεσματική διατροφική στρατηγική για την πρόληψη και τον έλεγχο των μη μεταδοτικών ασθενειών (ΜΜΝ), οι οποίες αποτελούν σήμερα την κύρια αιτία πρόωρου θανάτου παγκοσμίως (κάτω των 65 ετών).2 Η διαθέσιμη βιβλιογραφία υποδηλώνει έντονα ότι τα μεσογειακά διατροφικά πρότυπα είναι ευεργετικά για την πρόληψη και τον έλεγχο των ΜΜΝ που σχετίζονται με τη διατροφή. Θεωρείται επίσης ένα από τα ευκολότερα διατροφικά πρότυπα που πρέπει να ακολουθούνται μακροπρόθεσμα λόγω της ευελιξίας της και της προσβασιμότητας των χαρακτηριστικών τροφίμων.6 Ωστόσο , υπάρχουν επίσης ορισμένα δεδομένα που υποδηλώνουν ότι η συσχέτιση μεταξύ του χαμηλότερου κινδύνου καρδιαγγειακών παθήσεων και της μεσογειακής διατροφής είναι ισχυρότερη για άτομα με υψηλότερα εισοδήματα, πιθανώς λόγω καλύτερης πρόσβασης και γνώσης σχετικά με τα υγιεινά τρόφιμα.7 Παρά ταύτα, πολλοί άνθρωποι θα μπορούσαν να θεωρήσουν τη μεσογειακή διατροφή ως μια αποτελεσματική στρατηγική για τη διαχείριση του βάρους και τη βελτίωση της υγείας.2
Αναφορές
- Willet WC, et al., (1995) Πυραμίδα μεσογειακής διατροφής: ένα πολιτισμικό μοντέλο για υγιεινή διατροφή The American Journal of Clinical Nutrition, 61(6), 1402S–1406S.
- Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ, 2018) Ποιες εθνικές και υποεθνικές παρεμβάσεις και πολιτικές που βασίζονται στη μεσογειακή και σκανδιναβική διατροφή συνιστώνται ή εφαρμόζονται στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του ΠΟΥ...
- Garcia-Closas R, Berenguer A, Gonzalez C (2006) Αλλαγές στην προσφορά τροφίμων στις μεσογειακές χώρες από το 1961 έως το 2001. Public Health Nutrition 9(1), 53–60.
- Αλεξανδράτος Ν, (2006) Η μεσογειακή διατροφή σε παγκόσμιο πλαίσιο. Public Health Nutrition, 9(1a), 111-117.
- Martinez-Gonzalez, MA, et al. (2009) Μεσογειακό διατροφικό πρότυπο και η πρωτογενής πρόληψη χρόνιων παθήσεων: πρόσφατες εξελίξεις. Nutrition Reviews, 67, 111-116.
- Κατάταξη US News and World Report (2016) Οι πιο εύκολες δίαιτες που μπορείτε να ακολουθήσετε.
- Bonaccio M, et al., (2017) Η υψηλή προσήλωση στη μεσογειακή διατροφή σχετίζεται με την καρδιαγγειακή προστασία σε υψηλότερες αλλά όχι σε χαμηλότερες κοινωνικοοικονομικές ομάδες: προοπτικά ευρήματα από τη μελέτη Moli-sani. Διεθνές Περιοδικό Επιδημιολογίας, 46(5)...
