Τοποθέτηση στο ECOFIN Μαρτίου 2026
«Είναι ανάγκη η Ευρώπη να επιταχύνει τις πρωτοβουλίες που ενισχύουν την ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Η ΕΕ πρέπει να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον, γιατί το κόστος της καθυστέρησης είναι τεράστιο».
Συζητούσαμε για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (Savings and Investments Union) και στο προηγούμενο ECOFIN, σε ένα παρόμοιο δημόσιο φόρουμ, αν και τότε εξετάζαμε μία διαφορετική εκδοχή του θέματος. Η διατύπωση που είχα χρησιμοποιήσει τότε, και θα την επαναλάβω και σήμερα, είναι ότι πρόκειται για τη σημαντικότερη πολιτική ατζέντα στην Ευρώπη.
Θα ήθελα επίσης να επαινέσω ξανά τις προσπάθειες της Maria Luís Albuquerque, όπως είχα κάνει παλαιότερα, γιατί πρόκειται για μία μεγάλη προσπάθεια στην οποία η ίδια ηγείται με αποφασιστικότητα.
Υπάρχουν ορισμένα ζητήματα τα οποία, όταν τα συζητούμε δημόσια, οι πολίτες τα αντιλαμβάνονται αμέσως. Για παράδειγμα, χθες συζητήσαμε την ενέργεια στο Eurogroup. Είναι το νούμερο ένα θέμα που συζητείται διεθνώς και είναι πλήρως κατανοητό.
Όταν όμως μιλάμε για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, το θέμα είναι πολύ πιο τεχνικό.
Επομένως, πρόκειται όχι μόνο για μια πρόκληση πολιτικής, αλλά και για μια πρόκληση επικοινωνίας από την πλευρά μας: να εξηγήσουμε στους πολίτες γιατί αυτό είναι σημαντικό και γιατί το αποκαλούμε τη σημαντικότερη πολιτική ατζέντα στην Ευρώπη.
Και πράγματι είναι.
Η ατζέντα αυτή έχει πολλές επιμέρους πτυχές. Δεν θα χαρακτήριζα κάποιες λιγότερο σημαντικές από άλλες. Θα έλεγα ότι μοιάζει λίγο με το αμερικανικό ποδόσφαιρο: προχωράς στο γήπεδο κερδίζοντας λίγες ίντσες κάθε φορά. Και ακριβώς αυτό προσπαθεί να κάνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Με μία φράση: έχετε την πλήρη υποστήριξή μας σε αυτή την προσπάθεια. Και η συζήτηση για την ενοποίηση των αγορών και την εποπτεία αποτελεί κεντρικό μέρος αυτής της προσπάθειας.
Σήμερα, η Ευρώπη αντιμετωπίζει δύο μεγάλους διαρθρωτικούς μετασχηματισμούς.
Ο πρώτος είναι ότι οι κεφαλαιαγορές στην Ευρώπη παραμένουν κατακερματισμένες. Η ρευστότητα, οι υποδομές και οι εποπτικές πρακτικές εξακολουθούν σε μεγάλο βαθμό να οργανώνονται σε εθνικό επίπεδο.
Ο δεύτερος είναι ότι η χρηματοοικονομική καινοτομία επιταχύνεται ραγδαία, λόγω της τεχνολογικής προόδου: από συναλλαγές που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη, έως ψηφιακές χρηματοοικονομικές υποδομές, ψηφιοποίηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων, καθώς και νέες διασυνοριακές πλατφόρμες.
Ιδίως ως προς το δεύτερο, επιτρέψτε μου να το πω ευθέως: Ποιο είναι το σχέδιό μας;
Θα το κάνουμε 27 φορές, ή θα το κάνουμε πιο κεντρικά; Νομίζω ότι η απάντηση είναι ρητορική.
Πρέπει να δημιουργήσουμε οικονομίες κλίμακας με συγκεκριμένο κανονιστικό/θεσμικό πλαίσιο. Και οι δύο εξελίξεις που ανέφερα προηγουμένως είναι στενά συνδεδεμένες.
Οι χρηματοπιστωτικές αγορές είναι βιομηχανίες «δικτύου». Η κλίμακα έχει σημασία. Έχει σημασία για τη ρευστότητα, για τα δεδομένα, για τις υποδομές, και περισσότερο και για την ίδια την εποπτεία.
Καθώς οι χρηματοοικονομικές τεχνολογίες γίνονται πιο σύνθετες και πιο διασυνοριακές, η αποτελεσματική ρύθμιση απαιτεί αγορές με μεγαλύτερο βάθος και ρευστότητα, ισχυρότερες δυνατότητες αξιοποίησης δεδομένων και πιο συντονισμένη εποπτική ικανότητα – ακριβώς δηλαδή αυτό που συζητούμε σήμερα.
Οι κατακερματισμένες αγορές δεν είναι απλώς λιγότερο αποδοτικές, καθιστούν και την εποπτεία πιο δύσκολη. Σε αυτό το πλαίσιο, η δέσμη μέτρων για την ενοποίηση των αγορών και την εποπτεία, που παρουσιάστηκε σήμερα, αποτελεί ένα πολύ σημαντικό βήμα προς τα εμπρός.
Ενισχύοντας τη σύγκλιση στον τρόπο εποπτείας και δίνοντας στην ESMA έναν ισχυρότερο και σαφέστερο ρόλο, μπορούμε να βελτιώσουμε τη συνοχή της σε όλη την Ένωση.
Αυτό πρέπει να γίνει χωρίς να δημιουργηθούν διπλές αρμοδιότητες μεταξύ της ESMA και των εθνικών ρυθμιστικών αρχών, των οποίων η εγγύτητα στις αγορές και η τεχνογνωσία παραμένουν ουσιώδεις. Θεωρώ, ωστόσο, ότι αυτό αναγνωρίζεται στην πρόταση. Ο στόχος δεν είναι η διπλή αρμοδιότητα, αλλά ένα πιο συνεκτικό και αποτελεσματικό εποπτικό πλαίσιο.
Οι πρωτοβουλίες αυτές μπορούν επίσης να βοηθήσουν εναρμονίζοντας τους κανόνες, απλοποιώντας το καθεστώς διασυνοριακής δραστηριοποίησης και περιορίζοντας την προσθήκη επιπλέον εθνικών απαιτήσεων πέραν των ευρωπαϊκών κανόνων. Με αυτόν τον τρόπο θα μειωθούν σημαντικά τα διοικητικά βάρη και θα δοθεί η δυνατότητα στους συμμετέχοντες στις αγορές να επεκτείνουν τις διασυνοριακές δραστηριότητές τους.
Υπάρχουν πολλές συζητήσεις σε εξέλιξη γύρω από αυτό το ευρύτερο χαρτοφυλάκιο της χρηματοπιστωτικής πολιτικής. Πρόσφατα, για παράδειγμα, άκουσα τον Καγκελάριο Merz να μιλά για την ιδέα ενός ενιαίου ευρωπαϊκού χρηματιστηρίου. Τέτοιες ιδέες αντανακλούν την ευρύτερη αναγνώριση ότι η κλίμακα έχει σημασία στις κεφαλαιαγορές.
Και όλοι πρέπει να το αναγνωρίσουμε.
Κλείνοντας, θα κάνω μια γενικότερη παρατήρηση. Όπως είπε και η Maria Luís, συχνά λέμε ότι όλοι συμφωνούμε με αυτή την ατζέντα, αλλά στη συνέχεια εμφανίζεται ένας αστερίσκος με ένα «αλλά», όπου ο καθένας προσθέτει μια συγκεκριμένη εξαίρεση που τον αφορά.
Αν δεν συνειδητοποιήσουμε ότι αυτές οι εξαιρέσεις είναι λιγότερο σημαντικές από τον συνολικό στόχο, τότε δεν θα υπάρξει πρόοδος. Και πρέπει να υπάρξει πρόοδος.
Γιατί το κόστος της καθυστέρησης είναι τεράστιο. Δεν έχουμε τον χρόνο. Απλώς δεν τον έχουμε.
Και γι’ αυτό έχετε την πλήρη υποστήριξή μας.
Σας ευχαριστώ.
