https://www.consilium.europa.eu/el/policies/eppo/
Ευρωπαϊκή Εισαγγελία
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει την εξουσία να ερευνά, να διώκει και να παραπέμπει ενώπιον της δικαιοσύνης εγκλήματα σε βάρος του προϋπολογισμού της ΕΕ.
Η Εισαγγελία της ΕΕ
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είναι ανεξάρτητο όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αρμόδιο να ερευνά, να διώκει και να παραπέμπει ενώπιον της δικαιοσύνης εγκλήματα σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ, όπως:απάτη
διαφθορά
ξέπλυμα χρήματος
διασυνοριακή απάτη στον τομέα του ΦΠΑ
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία άρχισε να λειτουργεί την 1η Ιουνίου 2021.
Τα θεσμικά και λοιπά όργανα της ΕΕ, καθώς και οι αρμόδιες αρχές των 22 κρατών μελών που έχουν προσχωρήσει στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, πρέπει να παραπέμπουν στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία κάθε αξιόποινη συμπεριφορά που θίγει τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Είναι επίσης δυνατή η υποβολή καταγγελιών εκ μέρους πολιτών για εικαζόμενες περιπτώσεις απάτης και άλλων εγκλημάτων.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει την εξουσία να διεξάγει έρευνες και να ασκεί διώξεις για υποθέσεις απάτης σε βάρος του ενωσιακού προϋπολογισμού.
Συμμετέχοντα κράτη μέλη
Μέχρι στιγμής, 23 χώρες της ΕΕ έχουν αποφασίσει να συμμετάσχουν στην προσπάθεια προστασίας του προϋπολογισμού της ΕΕ από υποθέσεις απάτης, χρησιμοποιώντας τη διαδικασία της ενισχυμένης συνεργασίας:
Αυστρία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Εσθονία, Ισπανία, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Κροατία, Κύπρος, Λετονία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβακία, Σλοβενία Τσεχική Δημοκρατία και Φινλανδία.
Για ποιο σκοπό συστάθηκε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία
Εκτιμάται ότι το 2018 οι χώρες της ΕΕ απώλεσαν έσοδα ύψους 140 δισ. ευρώ από τον φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) εξαιτίας υποθέσεων διακρατικής απάτης. Τα αριθμητικά στοιχεία για το 2020 ενδέχεται να είναι υψηλότερα λόγω των επιπτώσεων της πανδημίας COVID-19 στην οικονομία της ΕΕ.
Επιπλέον, σύμφωνα με τις αναφορές των κρατών μελών, το 2015 έγινε κατάχρηση περίπου 638 εκατ. ευρώ από τα διαρθρωτικά ταμεία της ΕΕ.
Πριν από την έναρξη λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, μόνο οι εθνικές αρχές μπορούσαν να ερευνούν τέτοιου είδους εγκλήματα —αλλά με περιορισμένα μέσα, καθώς οι εξουσίες τους σταματούν στα εθνικά σύνορα.
Ομοίως, τα όργανα της ΕΕ που προηγήθηκαν της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στον συγκεκριμένο τομέα, όπως η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF), ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία στον Τομέα της Επιβολής του Νόμου (Ευρωπόλ) και ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Ποινική Δικαιοσύνη (Eurojust), δεν μπορούν να κινούν ποινικές έρευνες ούτε να ασκούν διώξεις στα κράτη μέλη.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία βοηθά στην υπέρβαση των αδυναμιών αυτών και, κατά συνέπεια, στην πάταξη των εγκλημάτων σε βάρος του προϋπολογισμού της ΕΕ.
Ρόλος και δομή της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας
Ρόλος
Αποστολή της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας είναι η καταπολέμηση της απάτης σε βάρος του προϋπολογισμού της ΕΕ. Έχει την εξουσία να διεξάγει έρευνες και να ασκεί διώξεις για εγκλήματα που θίγουν τα οικονομικά συμφέροντα της ΕΕ.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία διεξάγει διασυνοριακές έρευνες για υποθέσεις απάτης που αφορούν κονδύλια της ΕΕ ύψους άνω των 10.000 ευρώ ή για υποθέσεις διασυνοριακής απάτης στον τομέα του ΦΠΑ που αφορούν ζημία άνω των 10 εκατ. ευρώ. Συνεργάζεται επίσης στενά με τις εθνικές αρχές επιβολής του νόμου, καθώς με άλλους φορείς, όπως η Eurojust και η Ευρωπόλ.
Δομή
Η δομή της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας περιλαμβάνει δύο επίπεδα: το κεντρικό και το εθνικό.
1) Κεντρικό επίπεδο
Το κεντρικό επίπεδο εδρεύει στο Λουξεμβούργο και αποτελείται από έναν ευρωπαίο γενικό εισαγγελέα και ένα συλλογικό όργανο εισαγγελέων.
Ο ευρωπαίος γενικός εισαγγελέας διευθύνει την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, οργανώνει τις εργασίες της και εκπροσωπεί την υπηρεσία στις επαφές της με τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τα κράτη μέλη της και τις τρίτες χώρες.
Τον Οκτώβριο του 2019, η κα Laura Codruţa Kövesi διορίστηκε πρώτη ευρωπαία γενική εισαγγελέας.
Τον Δεκέμβριο του 2024, το Συμβούλιο διόρισε δύο νέους ευρωπαίους εισαγγελείς στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία: την κα Grażyna Stronikowska από την Πολωνία και τον κ. Martin Bresman από τη Σουηδία.Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO): Το Συμβούλιο διορίζει την κα Laura Codruța Kövesi ως την πρώτη ευρωπαία γενική εισαγγελέα (δελτίο Τύπου, 14 Οκτωβρίου 2019)
Βιογραφικό της κας Laura Codruţa Kövesi
Το συλλογικό όργανο των εισαγγελέων είναι αρμόδιο για τον καθορισμό της στρατηγικής και των εσωτερικών κανόνων της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και για τη διασφάλιση της συνοχής μεταξύ και εντός των υποθέσεων. Αποτελείται από τον ευρωπαίο γενικό εισαγγελέα και τους εισαγγελείς των συμμετεχόντων κρατών μελών.
Εποπτεύει επίσης τις έρευνες και τις διώξεις που διεξάγονται από τους ευρωπαίους εντεταλμένους εισαγγελείς σε εθνικό επίπεδο. Τον Ιούλιο του 2020, το Συμβούλιο διόρισε τους 22 ευρωπαίους εισαγγελείς.
Τα μόνιμα τμήματα παρακολουθούν και καθοδηγούν τις έρευνες και λαμβάνουν επιχειρησιακές αποφάσεις.Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO): Το Συμβούλιο διορίζει ευρωπαίους εισαγγελείς από την Πολωνία και τη Σουηδία (δελτίο Τύπου, 12 Δεκεμβρίου 2024)
Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO): Το Συμβούλιο διόρισε τους ευρωπαίους εισαγγελείς (δελτίο Τύπου, 27 Ιουλίου 2020)
2) Εθνικό επίπεδο
Το εθνικό επίπεδο αποτελείται από τους ευρωπαίους εντεταλμένους εισαγγελείς.
Οι ευρωπαίοι εντεταλμένοι εισαγγελείς στις 23 συμμετέχουσες χώρες της ΕΕ είναι υπεύθυνοι για τη διεξαγωγή ποινικών ερευνών και την άσκηση διώξεων. Λειτουργούν με πλήρη ανεξαρτησία από τις εθνικές αρχές τους.
Πώς ξεκίνησε η ενισχυμένη συνεργασία για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε την πρότασή της για τη σύσταση Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας το 2013. Προκειμένου να εγκριθεί η πρόταση αυτή, το Συμβούλιο έπρεπε να συμφωνήσει ομόφωνα και να λάβει την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Έπειτα από διαπραγματεύσεις που διήρκεσαν πάνω από τρία έτη, το Συμβούλιο δεν μπόρεσε να καταλήξει ομόφωνα σε συμφωνία όσον αφορά την πρόταση. Την έλλειψη ομοφωνίας κατέγραψε το Συμβούλιο τον Φεβρουάριο του 2017 και επιβεβαίωσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον επόμενο μήνα.
Για τέτοιες περιπτώσεις, οι Συνθήκες της ΕΕ προβλέπουν ότι ομάδα αποτελούμενη από εννέα τουλάχιστον κράτη μέλη μπορεί να προχωρήσει σε ενισχυμένη συνεργασία.
Ως εκ τούτου, τον Απρίλιο του 2017 κινήθηκε διαδικασία ενισχυμένης συνεργασίας για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Τον Οκτώβριο του 2017, το Συμβούλιο εξέδωσε τον κανονισμό για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ στις 20 Νοεμβρίου 2017.
