Συνέντευξη Ευ. Βενιζέλου στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του Σκάι με τη Σία Κοσιώνη για το θέμα της τροπολογίας σχετικά με τη διαδικασία ανακήρυξης συνδυασμών από τον Άρειο Πάγο (10.4.2023)
Σ. Κοσιώνη: Θα καλησπερίσουμε εδώ, στο δελτίο μας, τον κ. Ευάγγελο Βενιζέλο. Κύριε Πρόεδρε, ευχαριστούμε πολύ για την παρουσία σας και με τη νομική και με την πολιτική σας υπόσταση, γιατί ο συνδυασμός αυτών των δύο νομίζω ότι θα μας βοηθήσει πολύ να καταλάβουμε τι συμβαίνει αυτές τις ημέρες. Πρώτα από όλα να ρωτήσω πώς είδατε την παραίτηση του κ. Τζανερρίκου ως αντίδραση στα όσα συνέβησαν. Ήσασταν από τους πρώτους ο οποίος αντέδρασε στη δημόσια διαφωνία του με την κυβέρνηση.
Ευ. Βενιζέλος: Όλο αυτό το σκηνικό, η δημόσια αντίδραση του κ. Τζανερρίκου για μία επικείμενη νομοθετική ρύθμιση, ο δημόσιος διάλογος με την κυβέρνηση, με τον Υπουργό Εσωτερικών και στη συνέχεια η παραίτηση που είναι μία πράξη διαμαρτυρίας ξενίζει, παραβιάζει τη διάκριση των εξουσιών και δείχνει ότι ο κ. Τζανερρίκος είχε μία άποψη η οποία ήταν πάρα πολύ ισχυρή και την οποία προφανώς θα ήθελε να επιβάλει μέσα από τους δικονομικούς μηχανισμούς που είχε στη διάθεσή του. Αυτό είναι κάτι το, θα έλεγα, θεσμικά πρωτοφανές και αδιανόητο. Είχα πει χθες σε μία δήλωσή μου ότι και πριν την παραίτησή του ο κ. Τζανερρίκος έχει πια λόγο αποχής ή πάντως υπάρχει λόγος εξαιρέσεως. Άρα δεν θα μπορούσε να μετάσχει στον δικαστικό σχηματισμό που θα κρίνει τα θέματα αυτά, δηλαδή την ανακήρυξη των συνδυασμών και τον αποκλεισμό ενδεχομένως κάποιου κόμματος από τις εκλογές.
Σ. Κοσιώνη: Κύριε Πρόεδρε, μέχρι να εκδηλώσει δημόσια την αντίδρασή του ο κ. Τζανερρίκος, υπήρχε θέμα παρέμβασης της κυβέρνησης στη λειτουργία του Ανώτατου Δικαστηρίου, όπως το έθεσε ο κ. Τζανερρίκος;
Ευ. Βενιζέλος: Παρέμβαση υπό την έννοια της αλλαγής του σχηματισμού.
Σ. Κοσιώνη: Ναι, ακριβώς.
Ευ. Βενιζέλος: Κατά τη γνώμη μου όχι, δεν υπάρχει ζήτημα παρέμβασης διότι διευρύνεται ο αριθμός των δικαστών, η τροπολογία της κυβέρνησης δεν πάσχει από αντισυνταγματικότητα, αλλά θα μου επιτρέψετε να πω ότι το ζήτημα δεν είναι η αντισυνταγματικότητα ή η μη αντισυνταγματικότητα, αλλά γενικότερα η ασφάλεια των επιλογών που κάνουμε, των νομοθετικών ρυθμίσεων.
Σ. Κοσιώνη: Δηλαδή;
Ευ. Βενιζέλος: Οι ρυθμίσεις δεν ελέγχονται μόνο ως προς τη συνταγματικότητά τους, αλλά ενδεχομένως και ως προς την πιθανή αντίθεσή τους με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και σημασία δεν έχει κάτι να είναι…
Σ. Κοσιώνη: Άρα λέτε ότι δεν θα αντέξει αυτή τη βάσανο των Ευρωπαϊκών δικαστηρίων;
Ευ. Βενιζέλος: Λέω το εξής, λέω ότι θα αντέξει τη βάσανο και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, αλλά ορισμένα επιχειρήματα τα οποία διατυπώνονται δημόσια και ορισμένα γεγονότα τα οποία καταγράφονται αυτή τη στιγμή στον δημόσιο βίο θα χρησιμοποιηθούν από τον κ. Κανελλόπουλο ή από οποιονδήποτε άλλον ενδιαφερόμενο, προκειμένου μετά τις εκλογές να γίνει η προσφυγή για την ακύρωση των εκλογών στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο, το Εκλογοδικείο, και για να γίνει και τώρα, μεταξύ δηλαδή πρώτων και ενδεχομένως δεύτερων εκλογών και ατομική προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Άρα, είπα από χθες ότι το ζήτημα δεν είναι ότι η τροπολογία της κυβέρνησης, η τωρινή, η σημερινή που θα ψηφιστεί αύριο, πάσχει από αντισυνταγματικότητα ή είναι αντίθετη προς την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, αλλά θα στερούσαμε κάθε επιχείρημα, κάθε ισχυρισμό, έστω και ρητορικό ισχυρισμό…
Σ. Κοσιώνη: Θα ισχυριστεί κάποιος μεθόδευση.
Ευ. Βενιζέλος: …για πολιτική χρήση, εάν επιλεγόταν ένας υφιστάμενος σχηματισμός και υφιστάμενος σχηματισμός ο οποίος δεν αφήνει κανένα περιθώριο συζήτησης είναι η Ολομέλεια όπως την ξέρουμε. Το Δικαστήριο του Αρείου Πάγου εκφράζεται εν τέλει στην Ολομέλειά του την τακτική, γιατί η πλήρης Ολομέλεια πολύ σπανίως συγκροτείται.
Σ. Κοσιώνη: Λέτε ότι αυτό θα διασφάλιζε ακόμα περισσότερο τα πράγματα.
Ευ. Βενιζέλος: Να σας πω και κάτι άλλο, κα. Κοσιώνη, εδώ υπάρχει ένα ζήτημα υφέρπουσας αντίρρησης για τη συνταγματικότητα της ρύθμισης από την πλευρά των ενδιαφερομένων. Λέει το Σύνταγμα ότι όταν τα Ανώτατα Δικαστήρια κρίνουν ζητήματα συνταγματικότητας και άγονται σε κρίση για την αντισυνταγματικότητα, αρμόδια καθίσταται η Ολομέλειά τους και μόνο. Βεβαίως το Τμήμα, κάθε Τμήμα μπορεί να καταφάσκει, όπως λέμε, την συνταγματικότητα, δηλαδή να λέει ότι ο νόμος είναι συνταγματικός, αλλά αντιλαμβάνεστε ότι όταν κάποιοι λένε, έστω πολιτικά, έστω δημοσιογραφικά, έστω για προεκλογική χρήση ότι η ρύθμιση είναι αντισυνταγματική και τους στερούμε δημοκρατικά δικαιώματα, πρέπει να υπάρξει μία ισχυρή απάντηση του κράτους δικαίου και της μαχόμενης δημοκρατίας και θα ήταν προτιμότερο αυτή να δοθεί από την Ολομέλεια, αλλά δεν είναι αντισυνταγματικό να πάμε στο Τμήμα.
Σ. Κοσιώνη: Επειδή τώρα θα επικαλεστώ την πολιτική σας υπόσταση, για ποιο λόγο έχει δημιουργηθεί, με τίνος την ευθύνη έχει δημιουργηθεί τώρα όλο αυτό το κακό; Γιατί ακούω και ισχυρισμούς, που δεν ξέρω πώς τους ακούτε εσείς, ότι με όλη αυτή τη συζήτηση, τη δημόσια συζήτηση, στο τέλος οι μόνοι που ωφελούνται είναι οι άνθρωποι οι οποίοι βρίσκονται πίσω από αυτό το κόμμα.
Ευ. Βενιζέλος: Δυστυχώς κάποιοι το εκλαμβάνουν αυτό ως μία διαφήμιση προεκλογική και προβολή αυτού του μορφώματος. Όταν λοιπόν η κυβέρνηση, η κάθε κυβέρνηση που έχει τη νομοθετική πρωτοβουλία χειρίζεται τόσο λεπτά θέματα, τόσο κρίσιμα για τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου, πρέπει να είναι πάρα πολύ προσεκτική, να είναι πολύ ώριμες και ζυγισμένες οι κινήσεις, να γνωρίζουμε τι κάνουμε. Ακόμα και στην τροπολογία του ΣΥΡΙΖΑ, πρέπει να πω, προβλέπεται ότι αρμόδιο είναι το Α1 Τμήμα. Όταν αυτά λέγονταν πριν από δύο μήνες, όλοι ξέραμε ότι το Α1 Τμήμα και κάθε Τμήμα έχει πενταμελή σύνθεση. Άρα λοιπόν ξέραμε ότι συγκροτείται από πέντε δικαστές, ξέραμε ποιοι είναι οι συγκεκριμένοι.
Σ. Κοσιώνη: Άρα έπρεπε κάποιοι να το έχουν σκεφτεί νωρίτερα λέτε.
Ευ. Βενιζέλος: Άρα θα ζητούσα από όλους μεγαλύτερη ψυχραιμία και ωριμότητα και μεγαλύτερη διάθεση να ακούν και γνώμες όποιων ξέρουν από τα θέματα αυτά. Κάποιοι έχουν την πεποίθηση ότι τα γνωρίζουν. Εντάξει, όλοι έχουμε κατά καιρούς την πεποίθηση ότι γνωρίζουμε ένα θέμα, πάντα πρέπει να ακούμε και μία άλλη γνώμη, γιατί μπορεί να οδηγηθούμε σε ωριμότερες επιλογές.
Άρα, συνοψίζω, η ρύθμιση όπως εισάγεται δεν είναι αντισυνταγματική ή αντίθετη με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, όμως θα στερούσαμε κάθε επιχείρημα από τους αντιπάλους της δημοκρατίας εάν είχαν γίνει οι ρυθμίσεις σωστά και αν ο σχηματισμός ήταν η Ολομέλεια του Δικαστηρίου.
Σ. Κοσιώνη: Μάλιστα. Κύριε Πρόεδρε, κάτι τελευταίο. Πώς είδατε την απόφαση του κυρίου Κανελλόπουλου να ηγηθεί αυτού του μορφώματος; Γιατί η αλήθεια είναι ότι προκαλεί εντύπωση πώς ένας άριστος γνώστης των νόμων μπορεί να δεχθεί να συμπλεύσει πολιτικά με έναν καταδικασμένο για συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση.
Ευ. Βενιζέλος: Μου προκάλεσε από πλευράς δημοκρατικής ευαισθησίας και από πλευράς κύρους της δικαιοσύνης πάρα πολύ δυσάρεστη, για να μην πω αλγεινή εντύπωση. Δεν θέλω να υπεισέρχομαι σε θέματα του ιδιωτικού βίου, αλλά η αντίδραση των αδελφών του, που είναι θεράποντες της δικαιοσύνης κάτι λέει. Τον γνωρίζω τον κ. Κανελλόπουλο, όταν ήμουν Υπουργός Δικαιοσύνης το 1996 ήταν ο Προϊστάμενος Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών. Τον γνωρίζω και ως Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου που είχε την εύλογη φιλοδοξία να καταστεί και Εισαγγελέας, γνωρίζω τις απόψεις που κατά καιρούς έχει εκφράσει. Νομίζω ότι τώρα έκανε μία επιλογή η οποία θα αποτελέσει το κριτήριο για την αξιολόγηση όλης της διαδρομής του. Εάν ήθελε να αξιολογηθεί έτσι και να καταγραφεί έτσι, το πέτυχε, αλλά δεν νομίζω ότι αυτή είναι μία ορθή επιλογή, για την ιστορία ας το πούμε έτσι. Βεβαίως αυτό πρέπει να προβληματίσει πάρα πολύ τους εν ενεργεία δικαστικούς λειτουργούς για το πώς πρέπει να φέρονται και όταν είναι εν ενεργεία, αλλά και όταν απέρχονται και είναι πλέον συνταξιούχοι ή επίτιμοι, γιατί και πάλι φέρουν το βάρος της δικαστικής τους ιδιότητας.
Σ. Κοσιώνη: Σας ευχαριστώ θερμά, κ. Πρόεδρε, καλό σας βράδυ και καλό Πάσχα.
Ευ. Βενιζέλος: Εγώ σας ευχαριστώ.
