Ομιλία Ευάγγελου Βενιζέλου στην παρουσίαση του βιβλίου του πρέσβη ε.τ. Αλ. Μαλλιά, "Ελλάδα και Βόρεια Μακεδονία- Η Αυτοψία της Δύσκολης Συμφωνίας των Πρεσπών" (2/10/2018)
Το δημοψήφισμα στην πΓΔΜ
και οι επιπτώσεις του στη Συμφωνία των Πρεσπών
Έχω την τιμή να προλογίζω το βιβλίο του πρέσβη, κυρίου Αλέξανδρου Μαλλιά. Στο κείμενο του προλόγου περιλαμβάνονται συνοπτικά διατυπωμένοι οι έπαινοί μου για την προσωπικότητα, την υπηρεσιακή του διαδρομή και τις ευαισθησίες του, γιατί ο κ. Μαλλιάς, όχι μόνο ως επαγγελματίας αλλά πρωτίστως ως ενεργός πολίτης, έχει εύλογο ενδιαφέρον αλλά και ικανότητα να αναμετριέται με τα μεγάλα ανοιχτά εθνικά θέματα και να συμβάλλει με τα κείμενά του στην πραγμάτευση τους, στην κατανόησή τους. Να συμβάλλει στον αναστοχασμό που είναι απολύτως αναγκαίος γύρω από τα θέματα αυτά.
Δεν θα επαναλάβω αυτά που λέω στον πρόλογο, που αφορούν τη Συμφωνία καθεαυτή, τις νομικές και πολιτικές διαστάσεις ενός πολύ σημαντικού κειμένου, με το οποίο θα βρεθούμε και στο μέλλον αντιμέτωποι. Θα ξεκινήσω από τις τελευταίες εξελίξεις, τη συγκυρία, γιατί η εκδήλωση αυτή βεβαίως οργανώθηκε ως μία παρουσίαση βιβλίου, αλλά δύο ημέρες μετά το δημοψήφισμα και την έκβασή του είμαστε υποχρεωμένοι να αξιολογήσουμε αυτό το γεγονός.
Όπως γνωρίζουμε και όπως προκύπτει από την πρωτοβάθμια ανάγνωση του κειμένου της Συμφωνίας των Πρεσπών, η διοργάνωση δημοψηφίσματος για την αποδοχή ή μη της Συμφωνίας από το εκλογικό σώμα της ΠΓΔΜ δεν συνιστά υποχρέωση του δεύτερου συμβαλλόμενου μέρους. Ήταν δυνητική η οργάνωση, επρόκειτο για μία οικειοθελή επιλογή, η οποία είναι νομικώς κρίσιμη στο μέτρο που επηρεάζει τη διαδικασία αναθεώρησης του Συντάγματος. Ο νομικά κρίσιμος όρος είναι να συντελεστεί, σύμφωνα με τις προβλέψεις της Συμφωνίας, η αναθεώρηση του Συντάγματος της γειτονικής μας χώρας, ώστε να υπάρχει πλήρης εναρμόνιση του υψίστου κειμένου της εσωτερικής έννομης τάξης με τις ρητές προβλέψεις της Συμφωνίας, που είναι ένα κείμενο του Διεθνούς Δικαίου.
Δεν θα σας κουράσω τώρα με το θεωρητικό και κρίσιμο πάντα ζήτημα των σχέσεων Διεθνούς Δικαίου και εσωτερικής έννομης τάξης, Διεθνούς Δικαίου και Συντάγματος. Ούτως ή άλλως, αυτού του είδους ο διακανονισμός, να συμφωνούμε κάτι στο επίπεδο του Διεθνούς Δικαίου και αυτό να πρέπει στη συνέχεια να μετατραπεί σε εσωτερικό συνταγματικό κανόνα, είναι πολύ συνηθισμένος. Θα θυμίσω μόνο ότι σε ένα πολύ κρίσιμο κείμενο, σε μία πολυμελή σύμβαση υπαρξιακής σημασίας για τις χώρες της Ευρωζώνης στην τελευταία, την ισχύουσα Συνθήκη για το Συντονισμό, τη Συνεργασία και τη Διακυβέρνηση της Ευρωζώνης, στη νέα δηλαδή εκδοχή του Συμφώνου Σταθερότητας, έχουμε και εμείς και όλες οι χώρες μέλη της Ευρωζώνης αναλάβει την υποχρέωση να αναθεωρήσουμε τα Συντάγματά μας ώστε να εισαχθεί ρητά ο λεγόμενος χρυσός δημοσιονομικός κανόνας, δηλαδή ο κανόνας του ισοσκελισμένου προϋπολογισμού. Έχουμε μάλιστα εμείς αυξημένη υποχρέωση, όπως αντιλαμβάνεστε, όχι απλά και μόνο ισοσκελισμένου προϋπολογισμού, αλλά προϋπολογισμού με πρωτογενές πλεόνασμα που από ένα σημείο και μετά είναι και προϋπολογισμός με δημοσιονομικό πλεόνασμα.