.. μετά τη συνάντησή του με τον Πρωθυπουργό της Βουλγαρίας Rumen Radev, στη Σόφια
Αγαπητέ κ. Πρόεδρε της κυβέρνησης, αγαπητέ Rumen, με μεγάλη χαρά βρίσκομαι σήμερα στη Βουλγαρία ως ο πρώτος Ευρωπαίος ηγέτης ο οποίος επισκέπτεται τη φίλη χώρα μετά τη μεγάλη εκλογική σου νίκη.
Θέλω να σε συγχαρώ γι’ αυτή την εκλογική σου επιτυχία, να ευχηθώ καλή τύχη στη νέα κυβέρνηση και να εκφράσω την ικανοποίησή μου για το γεγονός ότι υπάρχει μια κυβέρνηση με άνετη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, η οποία μπορεί να υλοποιήσει μακροπρόθεσμες σημαντικές μεταρρυθμίσεις προς όφελος της Βουλγαρίας αλλά συνολικά και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Θέλω να συγχαρώ, επίσης, τη Βουλγαρία για την είσοδο στη ζώνη του ευρώ και την είσοδο στη ζώνη του Σένγκεν. Νομίζω ότι είναι μία σημαντική εξέλιξη, η οποία προφανώς αφορά και την Ελλάδα και σίγουρα διευκολύνει όχι μόνο τις εμπορικές συναλλαγές, αλλά και τη σημαντική τουριστική κίνηση μεταξύ των δύο χωρών. Δύο εκατομμύρια Βούλγαροι επισκέπτονται την πατρίδα μας κάθε χρόνο και θέλουμε προφανώς να κάνουμε τις μετακινήσεις τους όσο το δυνατόν πιο εύκολες.
Πιστεύω ότι αναφέρθηκες σε πολλά θέματα τα οποία αφορούν τη διμερή μας συνεργασία: επενδύσεις διασυνδεσιμότητας, τη σημασία ενός κάθετου διαδρόμου υποδομών, ο οποίος θα συνδέσει την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και ενδεχομένως να φτάσει μέχρι την Ουκρανία, ζητήματα τα οποία αφορούν την ενεργειακή διασύνδεση, τη δυνατότητα υλοποίησης του κάθετου διαδρόμου διακίνησης φυσικού αερίου.
H Ελλάδα ήταν αυτή η οποία ολοκλήρωσε τον IGB σε χρόνο ρεκόρ, σε μία εποχή όπου υπήρχε μεγάλη ανάγκη παροχής φυσικού αερίου στη Βουλγαρία, στην πρώτη φάση του πολέμου μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας. Οπότε, η δυνατότητα για συνεργασία στον τομέα αυτόν είναι πραγματικά πολύ σημαντική και μπορούμε από κοινού να διεκδικήσουμε σημαντικούς ευρωπαϊκούς πόρους για να κινηθούμε σε αυτή την κατεύθυνση.
Θέλω να τονίσω, επίσης, την ανάγκη να μπορέσουμε να πετύχουμε μια στρατηγική συμφωνία μακροπρόθεσμου χαρακτήρα για το ζήτημα της διαχείρισης των διασυνοριακών υδάτων, είτε αυτό αφορά τον ποταμό Άρδα και τον Έβρο είτε αφορά τον ποταμό Νέστο. Έχει έρθει η ώρα, νομίζω, τώρα να μπορέσουμε να δούμε το ζήτημα μακροπρόθεσμα για να μπορούμε και εμείς να σχεδιάσουμε τις σημαντικές επενδύσεις που πρέπει να κάνουμε σε έναν τομέα ο οποίος αφορά όχι μόνο τον αγροτικό τομέα, αλλά και την προστασία από την κλιματική κρίση.
Θέλω να τονίσω, επίσης, τη σημασία που αποδίδω στην ενίσχυση της αμυντικής μας συνεργασίας. Αγαπητέ Rumen, η Ελλάδα στάθηκε στο πλευρό της Βουλγαρίας, προστατεύοντας τον εναέριο χώρο από ενδεχόμενες απειλές που θα μπορούσαν να έρθουν από ανατολάς και νομίζω ότι μπορούμε να κάνουμε πολλά περισσότερα βήματα τώρα που αποκτούμε και ενιαίο αμυντικό εξοπλισμό για να ενισχύσουμε την αμυντική συνεργασία προς όφελος και των διμερών σχέσεων αλλά και συνολικά της NATOϊκής συμμαχίας στην οποία και οι δύο ανήκουμε.
Θα βρεθούμε σε λίγο και οι δύο στο Μαυροβούνιο για να συζητήσουμε θέματα τα οποία αφορούν τις προοπτικές των Δυτικών Βαλκανίων. Επιμένουμε ότι τα Δυτικά Βαλκάνια ανήκουν στην Ευρώπη, αλλά τονίζουμε επίσης ότι όλη αυτή η διαδικασία πρέπει να είναι μια διαδικασία αυτοτελής, η οποία θα λαμβάνει υπόψη και τη βούληση των βαλκανικών χωρών να σεβαστούν τους κανόνες καλής γειτονίας και να προσαρμοστούν απόλυτα στο ευρωπαϊκό κεκτημένο.
Τέλος, θέλω και εγώ να κάνω μια ξεχωριστή αναφορά στις σημαντικές ευρωπαϊκές συζητήσεις οι οποίες ξεκινούν για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο. Να τονίσω πόσο σημαντική είναι η διαχείριση και η διατήρηση των πόρων της Συνοχής αλλά και του πρωτογενούς τομέα και να συμφωνήσω μαζί σου ότι το Ταμείο Ανταγωνιστικότητας θα πρέπει να κατανεμηθεί με έναν τέτοιο τρόπο ώστε να μην είναι εις βάρος των χωρών που δεν έχουν αυτή τη στιγμή την ίδια ανταγωνιστικότητα ενδεχομένως με πιο προηγμένες οικονομίες.
Θέλω και πάλι να σε ευχαριστήσω για την ευγενική σου φιλοξενία και να τονίσω την ανάγκη να συγκροτήσουμε άμεσα το 5ο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας μεταξύ των δύο κρατών μας, όπου θα μπορέσουμε πια, σε πολύ πιο λεπτομερές επίπεδο, να συζητήσουμε όλα αυτά τα θέματα και να πάμε τη διμερή μας συνεργασία σε ένα ακόμα πιο προχωρημένο επίπεδο.
Ακολουθούν οι απαντήσεις του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη σε ερωτήσεις δημοσιογράφων:
Δημήτρης Γκάτσιος (EΡT NEWS): Η ερώτησή μου απευθύνεται και στους δύο ηγέτες. Βρισκόμαστε λίγες ημέρες πριν την κρίσιμη Σύνοδο Κορυφής των «27» στις Βρυξέλλες, εκεί όπου θα τεθούν μείζονα ζητήματα επί τάπητος, και βρισκόμαστε και μπροστά στις συζητήσεις για την ανταγωνιστικότητα και τις διαπραγματεύσεις -το αναφέρατε και εσείς- για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.
Θα ήθελα, λοιπόν, να σας ρωτήσω εάν υπάρχει κοινή προσέγγιση Ελλάδος και Βουλγαρίας όσον αφορά στη διατήρηση ή ακόμα και στην ενίσχυση της χρηματοδότησης σε πυλώνες όπως είναι η Συνοχή αλλά και η Κοινή Αγροτική Πολιτική. Επίσης, θα ήθελα να σας ρωτήσω αν συζητήσατε το θέμα του κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού ως εργαλείου χρηματοδότησης συγκεκριμένων προτεραιοτήτων στα πρότυπα που έχει λειτουργήσει το Ταμείο Ανάκαμψης. Σας ευχαριστώ.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Νομίζω ότι απαντήσαμε ήδη στο πρώτο σκέλος. Πράγματι, θα έχουμε δύσκολες διαπραγματεύσεις που αφορούν το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο. Είναι σαφές ότι οι φιλοδοξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αυτή τη στιγμή ξεπερνούν τους πόρους τους οποίους η ΕΕ είναι διατεθειμένη να διαθέσει για να μπορέσει να τις εκπληρώσει. Γι’ αυτό και η Ελλάδα επιμένει σε μία πιο φιλόδοξη προσέγγιση των θεμάτων του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.
Για τα ζητήματα της άμυνας έχω τοποθετηθεί πολλές φορές και έχω τονίσει την ανάγκη, ότι η ευρωπαϊκή άμυνα θα μπορούσε να είναι αντικείμενο χρηματοδότησης από ένα καινούργιο ευρωπαϊκό εργαλείο δανεισμού, καθώς αφορά ουσιαστικά το συλλογικό μας καλό.
Είναι ένα ευρωπαϊκό δημόσιο καλό η άμυνα και θα μπορούσε να χρηματοδοτηθεί από καινούργια εργαλεία ευρωπαϊκού δανεισμού, υπό την προϋπόθεση ότι αυτά θα κατανεμηθούν με έναν τρόπο δίκαιο σε όλες τις χώρες και θα εξυπηρετούν αμυντικές ανάγκες ολόκληρης της ευρωπαϊκής ηπείρου.
Και όταν μιλώ για ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο, κ. Γκάτσιο, εννοώ επίσης ότι δεν μπορούμε η προσοχή μας να είναι στραμμένη μόνο στην Ανατολή. Η Ουκρανία είναι μία πολύ μεγάλη κρίση την οποία πρέπει να διαχειριστούμε, όμως, η Ευρώπη αντιμετωπίζει προκλήσεις 360 μοιρών και κατά συνέπεια η θεώρησή της ως προς την αμυντική της πολιτική πρέπει να λαμβάνει υπόψη και τους προβληματισμούς χωρών όπως η Βουλγαρία και η Ελλάδα, που βρίσκονται στο νοτιοανατολικό άκρο.
Κατά συνέπεια, θέλω να σας επαναλάβω ότι η Ελλάδα θα επιμένει, μαζί με -πιστεύω- αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, στη συνέχιση αυτής της συζήτησης, έχοντας επίσης αναλάβει και το βαρύ χρέος να προετοιμαστούμε για την προεδρία του Συμβουλίου το β’ εξάμηνο του 2027. Θα δουλέψουμε και με τους εταίρους μας και με τις προεδρίες οι οποίες προηγούνται ώστε το ζήτημα αυτό να τεθεί πια με πολύ μεγαλύτερη συστηματικότητα στην ευρωπαϊκή ατζέντα.
Δημοσιογράφος (ανεπίσημη διερμηνεία από τη βουλγαρική γλώσσα): Μία ερώτηση από τη Βουλγαρική Εθνική Ραδιοφωνία. Η Βουλγαρία και η Ελλάδα είναι ένας διάδρομος-κλειδί για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη στον τομέα της ενέργειας. Ποια θα είναι τα επόμενα βήματα σε αυτή την κατεύθυνση εν όψει του Κάθετου Διαδρόμου και με την επιθυμία της Βουλγαρίας να έχει και δεύτερο τερματικό σταθμό στην Αλεξανδρούπολη για φυσικό αέριο;
Σε ό,τι αφορά την οδική υποδομή, αφού το έργο είναι στρατηγικό και για τις δύο χώρες, πότε θα δούμε μια πραγματική κυκλοφορία σε αυτόν τον διάδρομο και πώς αυτό ενσωματώνεται στην ευρωπαϊκή χρηματοδότηση;
Επίσης, η Ελλάδα στήριξε τη Βουλγαρία όταν υπάρχουν εναέριες απειλές, αλλά υπάρχει ένα γενικότερο πλαίσιο κοινών αμυντικών έργων και υπάρχει πρόταση επίσης, από την πλευρά της Ελλάδας, για την διαχείριση των υδάτων που περνούν από τη Βουλγαρία στην Ελλάδα.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Ο κ. Πρωθυπουργός, απάντησε, νομίζω, με ευθύτητα σε όλα τα ζητήματα τα οποία θέσατε.
Εγώ να επαναλάβω τη σημασία που αποδίδουμε στις ενεργειακές διασυνδέσεις μεταξύ των δύο χωρών. Ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου αναβαθμίζει ουσιαστικά τη γεωπολιτική θέση και των δύο χωρών μας, καθώς γινόμαστε πια πάροχοι ενεργειακής ασφάλειας για πολλές χώρες οι οποίες βρίσκονται βορείως της Ελλάδος και της Βουλγαρίας. Τα δε ζητήματα διασυνδεσιμότητας βρίσκονται στον πυρήνα της συνεργασίας μας.
Εγώ οραματίζομαι έναν χερσαίο διάδρομο, ο οποίος θα συμπεριλαμβάνει αυτοκινητοδρόμους, σιδηροδρόμους, ο οποίος θα ενώνει τα λιμάνια της Ελλάδος και θα καταλήγει μέχρι την Ουκρανία. Αυτό προφανώς απαιτεί τη συνεργασία και της Βουλγαρίας, αλλά τη συνεργασία και της Ρουμανίας. Φιλοδοξούμε ότι μια τριμερής συζήτηση μεταξύ των δύο χωρών μπορεί να μας οδηγήσει σε αυτή την κατεύθυνση.
Όσον αφορά τα λιμάνια στα οποία αναφέρθηκε ο κ. Πρόεδρος, είναι ιδιωτικές επενδύσεις αυτές οι οποίες γίνονται και λιμάνια τα οποία έχουν ήδη παραχωρηθεί. Φαντάζομαι ότι θα μπορούσε να διερευνηθεί το ενδιαφέρον συμμετοχής βουλγαρικών οντοτήτων σε αυτά τα λιμάνια, αλλά είναι ένα ζήτημα το οποίο αφορά τους ιδιώτες παραχωρησιούχους. Αλλά αντιλαμβάνομαι απόλυτα ότι στη λογική μιας ολοκληρωμένης διασύνδεσης, η οποία θα συμπεριλαμβάνει και ελληνικές επενδύσεις που μπορούν να γίνουν σε βουλγαρικές υποδομές, ένα τέτοιο σχήμα ενδεχομένως να είχε νόημα.
Να ευχαριστήσω και πάλι τον Βούλγαρο Πρωθυπουργό για την εξαιρετικά ευγενική φιλοξενία του και νομίζω να ανανεώσουμε τη συνάντησή μας για το επόμενο διακυβερνητικό συμβούλιο, το οποίο θα θέσει όλα αυτά τα ζητήματα, και με τη συμμετοχή των Υπουργών μας.
