...μετά τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Γαλλίας Emmanuel Macron και την υπογραφή συμφωνιών μεταξύ Ελλάδας και Γαλλίας, στο Μέγαρο Μαξίμου
Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε της Γαλλικής Δημοκρατίας, κυρίες και κύριοι Υπουργοί, φίλες και φίλοι, η Αθήνα υποδέχεται σήμερα έναν διαχρονικό Ευρωπαίο σύμμαχο και εταίρο, αλλά και έναν αληθινό φίλο της πατρίδας μας και, επιτρέψτε μου να το πω, κι έναν προσωπικό μου φίλο.
Σε μια στιγμή, μάλιστα, που θα την χαρακτήριζα κομβική, καθώς σφραγίζει μια ιστορική επιλογή την οποία έκαναν οι δύο χώρες μας το 2021. Δηλαδή την απόφαση Ελλάδα και Γαλλία να συμπαραταχθούν, μετασχηματίζοντας μία μακροχρόνια κοινή διαδρομή, σε μία ισχυρή στρατηγική συμμαχία.
Πρόκειται ουσιαστικά για την εξέλιξη μιας σχέσης πολυεπίπεδης, μιας σχέσης ουσιαστικής, με ρίζες στους ιστορικούς δεσμούς των δύο εθνών, στις ίδιες αρχές και αξίες, αλλά και στα αμοιβαία συμφέροντα των λαών μας. Με στοιχεία που σφυρηλατήθηκαν μέσα από τη συμμετοχή μας τόσο στη Βορειοατλαντική Συμμαχία όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όσο και διμερώς βέβαια. Και τα αποτελέσματα, μάλιστα, στον αμυντικό τομέα είναι περισσότερο από ορατά.
Χαίρομαι ιδιαίτερα, αγαπητέ Emmanuel, που μας δόθηκε σήμερα το πρωί η δυνατότητα να επισκεφτούμε τη φρεγάτα «Κίμων», η οποία μάλιστα μόλις επέστρεψε μετά από παραμονή 40 ημερών ανοιχτά της Κύπρου.
Δύο ακόμα φρεγάτες Belh@rra, του ίδιου τύπου, θα παραδοθούν μέσα στους επόμενους λίγους μήνες, ο «Νέαρχος» και ο «Φορμίωνας». Η τέταρτη, ο «Θεμιστοκλής», θα παραδοθεί το 2028, ενώ και οι δυνατότητες της Πολεμικής μας Αεροπορίας έχουν αναβαθμιστεί ουσιαστικά, με την παράδοση και επιχειρησιακή λειτουργία 24 μαχητικών Rafale, δύο τα είδαμε, εξάλλου, σήμερα να πετάνε πάνω από τον Πειραιά.
Αλλά, φυσικά, και μέσα από μία πολύπλευρη συμμαχία. Ενδεικτικά να αναφέρω τη συμφωνία που υπογράψαμε σήμερα για την αναβάθμιση των πυραύλων MICA. Όλα αυτά ενισχύουν την αποτρεπτική μας ισχύ, θωρακίζουν όμως τόσο τα εθνικά όσο και τα ευρωπαϊκά σύνορα.
Παράλληλα, δεν είναι τυχαίο ότι στην πρόσφατη κρίση στην περιοχή η Γαλλία έσπευσε να ενισχύσει την άμυνα της μεγαλονήσου. Έχω πολύ ισχυρές μνήμες, αγαπητέ Emmanuel, από την κοινή μας παρουσία στην Κύπρο, μαζί με τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη, διότι αποδείξαμε με αυτόν τον τρόπο ότι η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη θεμελιώνεται με πράξεις κι όχι μόνο με λόγια.
Εξάλλου, θέλω να τονίσω ότι αυτή η ελληνογαλλική συμπόρευση είχε προηγηθεί όλων των τελευταίων σημαντικών γεωπολιτικών ανακατατάξεων.
Θα έλεγα, λοιπόν, ότι απεδείχθη προνοητική και έγκαιρη στο πεδίο της ασφάλειας και της σταθερότητας. Και υπήρξε με τον τρόπο της ένας πρόδρομος της ευρύτερης ανάγκης για στρατηγική αυτονομία συνολικά της ηπείρου μας, κάτι για το οποίο μιλάμε -οι δυο μας τουλάχιστον- εδώ και αρκετά χρόνια στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Με κοινά προγράμματα και συμπαραγωγές, με επιχειρησιακή διαλειτουργικότητα: οι φρεγάτες τις οποίες απέκτησε το ελληνικό Ναυτικό και οι φρεγάτες που απέκτησε το γαλλικό Ναυτικό είναι πρακτικά ίδιες, αλλά το ένα Ναυτικό μαθαίνει από το άλλο στη διαδικασία της διαρκούς αναβάθμισής τους.
Και βέβαια, η «κορωνίδα» των συμφωνιών αυτών είναι οι δεσμεύσεις αμοιβαίας συνδρομής. Θέλω να ευχαριστήσω και πάλι τον Emmanuel γιατί με τόσο ξεκάθαρο τρόπο και χθες επανέλαβε ότι αν ποτέ, ο μη γένοιτο, η Ελλάδα χρειαστεί τη στήριξη της Γαλλίας, η Γαλλία θα είναι παρούσα.
Γι’ αυτό και σήμερα κάνουμε ένα ακόμα σημαντικό επόμενο βήμα. Η διακήρυξη για την ενισχυμένη συνολική στρατηγική εταιρική σχέση Ελλάδος και Γαλλίας, την οποία είχαμε την ευκαιρία να υπογράψουμε πριν από λίγο, αποτυπώνει το εύρος της συνεργασίας μας.
Θέλω, με την ευκαιρία αυτή, να ευχαριστήσω όλα τα Υπουργεία, αλλά πρωτίστως το Υπουργείο Εξωτερικών, που εργάστηκαν για τις συμφωνίες τις οποίες υπογράψαμε σήμερα.
Και βέβαια, ο επικαιροποιημένος οδικός χάρτης του Υπουργείου Εξωτερικών δίνει μια σαφή κατεύθυνση για τη διπλωματική μας σύμπλευση.
Την ίδια στιγμή, επενδύουμε στο μέλλον, με κοινές δράσεις στην παιδεία, ενισχύοντας παράλληλα τη συνεργασία μας στον διακυβερνητικό οργανισμό Mercator Ocean International, έναν κρίσιμο φορέα για τη θαλάσσια γνώση και παρατήρηση, σε στρατηγικούς τομείς, όπως η πυρηνική ενέργεια και η τεχνολογία για ειρηνικούς σκοπούς. Εξάλλου, είχα την ευκαιρία πρόσφατα να βρεθώ στο Παρίσι σε μια πολύ ενδιαφέρουσα διάσκεψη την οποία οργάνωσε ο Πρόεδρος Macron για το ζήτημα αυτό.
Και βέβαια, πριν από λίγο οι Υπουργοί Οικονομικών εγκαινίασαν το Κέντρο Τεχνικής Υποστήριξης του Euronext Athens, όπως λέγεται πλέον το Χρηματιστήριο Αθηνών. Κάνουμε πράξη την ευρωπαϊκή ενοποίηση και στον τομέα των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών.
Και βέβαια, σε λίγο θα έχουμε την ευκαιρία να μιλήσουμε και στο πολύ σημαντικό Ελληνογαλλικό Οικονομικό Φόρουμ, το οποίο διεξάγεται αυτή τη στιγμή που μιλούμε.
Όλα αυτά τι δηλώνουν; Δηλώνουν την επιθυμία μας, Ελλάδα και Γαλλία, Γαλλία και Ελλάδα να βαδίσουμε μαζί στον δρόμο της Ευρώπης του 21ου αιώνα, εξασφαλίζοντας συνθήκες ευημερίας και σιγουριάς για το παρόν, αλλά ανοίγοντας και έναν ορίζοντα ελπίδας για τις επόμενες γενιές.
Μάλιστα, αυτό ακριβώς το όραμα μας απασχόλησε χθες στη συζήτηση που κάναμε στη Ρωμαϊκή Αγορά. Ένα κέντρο δημόσιας ζωής κατά την αρχαιότητα που εξακολουθεί και σήμερα να καλλιεργεί τον γόνιμο διάλογο και τον προβληματισμό, κυρίως την αλήθεια απέναντι στην εποχή των fake news, τον διάλογο στον καιρό των συνθημάτων και την επώνυμη ευθύνη την εποχή της ανώνυμης ψηφιακής προπαγάνδας.
Αγαπητέ Emmanuel, όταν οι θεμελιώδεις αρχές της μεταπολεμικής τάξης δοκιμάζονται, η απάντηση των δημοκρατιών οφείλει να είναι ενιαία, νηφάλια και αποφασιστική.
Συνεπώς, πρώτα η ίδια η Ευρώπη, στο έδαφος της οποίας, δυστυχώς, ο πόλεμος έχει επιστρέψει εδώ και μια τετραετία, καλείται να ενισχύσει την αυτονομία της σε όλα τα επίπεδα, γιατί μόνο έτσι μπορεί να «ταξιδέψει» με σιγουριά στα ταραγμένα νερά ενός αβέβαιου κόσμου.
Και θέλω να ευχαριστήσω τον Γάλλο Πρόεδρο γιατί με πραγματικά μεγάλη επιμονή θέτει το ζήτημα της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης, σε όλη της την έκφανση, στην πρώτη γραμμή των συζητήσεων στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Πιστεύω ότι η συλλογική μας άμυνα θα ενισχύσει και την κοινή μας συμμαχία, το ΝΑΤΟ, με τα κράτη μέλη της Ευρώπης υποχρεωτικά πια να αναλαμβάνουν μεγαλύτερη ευθύνη για την προάσπιση των κοινών συμφερόντων και των κοινών συνόρων μας, συνειδητοποιώντας ότι οι εξελίξεις στον Βορρά, στην Ανατολή αλλά και στον Νότο, εδώ, στην Νοτιοανατολική Μεσόγειο, επηρεάζουν άμεσα την ασφάλεια όλης της Ευρώπης. Γι’ αυτό και απαιτείται μια μακρόπνοη γνήσια ευρωπαϊκή πολιτική.
Όμως, ξέρουμε καλά ότι δεν μπορούμε να έχουμε στρατηγική αυτονομία χωρίς ανταγωνιστική Ευρώπη. Και χωρίς ανταγωνισμό δεν υπάρχει ανάπτυξη και ευημερία.
Γι’ αυτό και η ατζέντα της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας σε τομείς όπως η ελάφρυνση του γραφειοκρατικού βάρους, η φθηνή ενέργεια, θα βρεθεί στο επίκεντρο των συζητήσεων μας τους επόμενους μήνες, με «κορωνίδα», προφανώς, τη διαπραγμάτευση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, η οποία θα είναι ευχής έργο να έχει ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του 2026.
Είχαμε ευκαιρία, βέβαια, να συζητήσουμε και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Η Ελλάδα είναι, όπως και η Γαλλία, ένας αξιόπιστος συνομιλητής, μια δύναμη σταθερότητας. Παίξαμε και οι δύο μας τον ρόλο μας διακριτικά στην εκεχειρία και στον διάλογο μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, μια πολύ σημαντική εξέλιξη, η οποία πρέπει να ενισχυθεί.
Έχουμε και οι δύο το ίδιο ενδιαφέρον για την προστασία όλων των θρησκευτικών κοινοτήτων, ειδικά των χριστιανών της περιοχής, που δεν αποτελούν απλά μια μειονότητα, αλλά αναπόσπαστο στοιχείο της ιστορικής της ταυτότητας.
Έχουμε το ίδιο ενδιαφέρον για την προάσπιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, με βάση το Διεθνές Δίκαιο και τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας. Και ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας θέσαμε το ζήτημα αυτό ως ένα ζήτημα ύψιστης σημασίας. Ένα ζήτημα το οποίο πρέπει η Ευρώπη συνολικά να το αγκαλιάσει και στην ίδια κατεύθυνση, προφανώς, κινούμαστε ενόψει της ευρωπαϊκής προεδρίας της Ελλάδος, το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Είμαστε έτοιμοι να συμβάλλουμε στη διαμόρφωση όλων εκείνων των πολιτικών που δίνουν ώθηση σε μία Ευρώπη ισχυρή, δημοκρατική, με πραγματικό ρόλο στις γεωπολιτικές εξελίξεις, που ξέρει και μπορεί να υπερασπίζεται τις αξίες της, αλλά και τα κράτη μέλη της.
Μία Ευρώπη των πολιτών της, «τέκνο» τελικά και του ελληνικού και του γαλλικού πολιτισμού, «τέκνο» της αρχαίας αθηναϊκής δημοκρατίας, αλλά ταυτόχρονα «τέκνο» και του ευρωπαϊκού διαφωτισμού.
Αγαπητέ Emmanuel, κλείνω θυμίζοντας ότι σχεδιάζοντας το μέλλον τιμούμε ταυτόχρονα το παρελθόν. Και αυτές τις μέρες εκτίθεται στο «Ξενοκράτειο» Μουσείο του Μεσολογγίου ο πίνακας του Delacroix «Η Ελλάς στα ερείπια του Μεσολογγίου».
Είναι ένα έργο το οποίο παραχωρήθηκε από το Μουσείο Καλών Τεχνών του Μπορντό, και θα έλεγα ότι είναι μια συγκινητική απόδειξη των δεσμών των λαών μας πριν ακόμα συγκροτηθεί το ανεξάρτητο Ελληνικό Κράτος, τη γέννηση του οποίου μην ξεχνάμε ότι στήριξαν με θέρμη οι Γαλλίδες και οι Γάλλοι.
Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι η Γαλλία ήταν η τιμώμενη καλεσμένη μας σε αυτή την εκδήλωση μνήμης για τα 200 χρόνια από την Έξοδο του Μεσολογγίου. Πρόκειται για μια αναγνώριση, ταυτόχρονα συμβολική και ουσιαστική, μιας σχέσης που παραμένει ισχυρή μέχρι σήμερα.
Αξίζει, λοιπόν, να είμαστε υπερήφανοι, υπηρετώντας και δίνοντας συνέχεια και εμείς σε μια τέτοια ιστορική παράδοση ειρήνης και συνεργασίας. Και πιστεύω ότι ακριβώς αυτό κάναμε σήμερα.
Και πάλι, καλώς ήρθες, Emmanuel, στην Αθήνα.
Ακολουθούν οι απαντήσεις του Πρωθυπουργού στις ερωτήσεις που έθεσαν δημοσιογράφοι:
Γιώργος Ευγενίδης (Πρώτο Θέμα – STAR): Κύριε Πρόεδρε και κύριε Πρωθυπουργέ, σήμερα ανανεώσατε, όπως αναφέρατε και εσείς, τη στρατηγική συμφωνία ασφάλειας και άμυνας. Τι αλλάζει από αύριο, να μας πείτε, στην πράξη, για την ασφάλεια της Ελλάδας, της Γαλλίας και της Ευρώπης, γιατί το βάζετε μονίμως στη συζήτηση με τη διάσταση και για το «ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ», ας το πούμε έτσι. Και πώς συνδέεται η ελληνογαλλική στρατηγική συνεργασία στην ασφάλεια και την άμυνα με την ευρωπαϊκή συζήτηση που έχει ανοίξει με μεγαλύτερη ένταση για το άρθρο 42, παράγραφος 7, και την αυτοματοποίηση της απάντησης σε περίπτωση απειλής κυριαρχίας; Σας ευχαριστώ πολύ.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Να πω και εγώ με τη σειρά μου ότι, κ. Ευγενίδη, υπάρχουν συμφωνίες οι οποίες υπογράφονται για να μένουν στα χαρτιά, για να γίνουν, για να απασχολήσουν την επικαιρότητα ενδεχομένως για κάποιες ώρες, και υπάρχουν και συμφωνίες με πραγματικό στρατηγικό βάθος και ουσιαστικό περιεχόμενο.
Η συμφωνία η οποία υπεγράφη το 2021 απέδειξε ότι ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Αρκεί κανείς να δει την πρόοδο την οποία έχουμε πετύχει αυτά τα πέντε χρόνια για να αποδείξει του λόγου το αληθές.
Πράγματι, πιστεύω ότι οι δυο χώρες μας ήταν εξαιρετικά προνοητικές όταν το 2021 υπογράψαμε αυτή τη συμφωνία. Και ήταν μια φιλόδοξη συμφωνία και από πλευράς Γαλλίας αλλά και από πλευράς Ελλάδος. Θυμάμαι τότε, με τον νυν Υπουργό Άμυνας, τότε Υπουργό Εξωτερικών, που συζητούσαμε το εύρος της συμφωνίας. Οι αρχικές διαπραγματεύσεις με τη Γαλλία αφορούσαν την αγορά δύο φρεγατών Belh@rra. Καταλήξαμε τελικά να αποκτήσουμε τέσσερις συν 24 Rafale. Και το κάναμε με πλήρη συναίσθηση ότι αυτοί είναι πόροι από το υστέρημα του ελληνικού λαού οι οποίοι, όμως, πρέπει να τοποθετηθούν σε μια επένδυση που θα ενισχύσει την εθνική μας άμυνα.
Επιλέξαμε να το κάνουμε με μια ευρωπαϊκή χώρα με την οποία έχουμε βάθος στρατηγικών σχέσεων και μια τέτοια αμοιβαία εμπιστοσύνη που μας επιτρέπει να μπορούμε να προχωράμε μαζί.
Είπε κάτι ο Πρόεδρος Macron, το οποίο είναι, νομίζω, πολύ ουσιαστικό: τα πλοία τα οποία αποκτούμε και επισκεφτήκαμε σήμερα είναι ουσιαστικά «δίδυμα» με τα πλοία της Γαλλίας.
Άρα, οποιαδήποτε αναβάθμιση, οποιαδήποτε εμπειρία μπορεί -ας πούμε εμείς έχουμε αυτή τη στιγμή στη διάθεσή μας ένα εξαιρετικό σύστημα anti-drone, το οποίο είναι δοκιμασμένο στην πράξη- να μεταφερθεί με μεγάλη άνεση στη Γαλλία και αντιστρόφως.
Είναι ουσιαστικά το SAFE πριν το SAFE. Η λογική του SAFE ήταν ακριβώς αυτή. Εμείς το κάναμε πριν από πέντε χρόνια και αποδείξαμε ότι μπορεί να γίνει.
Οπότε, ο δρόμος είναι ανοιχτός για να ενισχύσουμε ακόμα περισσότερο την αμυντική μας συνεργασία σε πολλά διαφορετικά επίπεδα και μιλώντας για τις πραγματικά προχωρημένες τεχνολογίες του μέλλοντος.
Τώρα, για το άρθρο 42, παράγραφος 7, εγώ χαίρομαι γιατί αυτή η συζήτηση πια γίνεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο και δεν αφορά μόνο τους δυο μας. Κανείς δεν μιλούσε για το άρθρο αυτό, κανείς, παρότι υπάρχει στις συνθήκες και παρότι είναι πιο ισχυρά διατυπωμένο, νομικά τουλάχιστον, από το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ.
Κι όμως, τώρα υπάρχει ευρεία αναγνώριση ότι αποτελεί ευρωπαϊκή μας ευθύνη, ασχέτως της συμμετοχής ή μη στο ΝΑΤΟ -οι πιο πολλές χώρες μας συμμετέχουν στο ΝΑΤΟ, κάποιες όμως δεν συμμετέχουν-, ότι υπάρχει και μια πρόσθετη ευρωπαϊκή αλληλεγγύη.
Δοκιμάστηκε στην Κύπρο. Δοκιμάστηκε στην πράξη, χωρίς να ενεργοποιηθεί τυπικά το άρθρο 42, παράγραφος 7, όμως, ήμασταν εκεί. Όχι μόνο η Ελλάδα και η Γαλλία, και η Ιταλία και η Ισπανία και η Ολλανδία. Πρέπει να χτίσουμε πάνω σε αυτό. Και η κατεύθυνση που έχουμε δώσει και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι: ας πάρουμε αυτό το παράδειγμα έτσι ώστε να το κάνουμε πιο επιχειρησιακό.
Αν, o μη γένοιτο, ξαναγίνει κάτι, πώς θα συνεννοηθούν οι δυνάμεις οι οποίες θα βρεθούν; Ποιες θα είναι οι διαδικασίες τις οποίες θα ακολουθήσουν;
Είναι μια μεγάλη επιτυχία για την Ευρώπη αυτή. Και ταυτόχρονα είναι, νομίζω, και μια απόδειξη ότι, ναι, παίρνουμε την άμυνά μας πια πολύ στα σοβαρά ως Ευρώπη. Δεν είναι λόγια του αέρα. Είναι λόγια τα οποία υποστηρίζονται από πράξεις.
Είπε κάτι ο Πρόεδρος: Μπετόν αρμέ το 42.7 για την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη. Μπετόν αρμέ και η δέσμευση της Γαλλίας και της Ελλάδος -δεν είναι μονομερείς οι δεσμεύσεις αυτές- να συνδράμει η μια χώρα την άλλη, ο μη γένοιτο, σε περίπτωση που αυτό θα χρειαστεί.
Francesco Fontemaggi (AFP): Καλημέρα, κ. Πρωθυπουργέ, κ. Πρόεδρε. Για να επιστρέψω στην ερώτηση του συναδέλφου μου όσον αφορά το άρθρο 42, παράγραφος 7, υπάρχει αίτημα στην περιοχή, και εκ μέρους της Κύπρου όπου βρεθήκατε χθες, να αποσαφηνιστεί η λειτουργικότητα και να ενισχυθεί αυτό το άρθρο.
Είναι η Γαλλία υπέρ του να ενισχυθεί το άρθρο με ρητές δεσμεύσεις, ώστε οι Ευρωπαίοι να ακολουθήσουν το παράδειγμά της;
Και σε ό,τι αφορά το ΝΑΤΟ, είπατε χθες ότι έχει αποδυναμωθεί λόγω των συνεχών αμφισβητήσεων από την αμερικανική πλευρά. Αυτή η σφοδρή κριτική σε βάρος των Ευρωπαίων συνεχίστηκε και χθες σχετικά με το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ και της φερόμενης επιθυμίας να ανασταλεί η συμμετοχή της Ισπανίας στο ΝΑΤΟ. Υπό αυτές τις συνθήκες, θα λέγατε, κ. Πρόεδρε, ότι το ΝΑΤΟ παραμένει μια συμμαχία, ότι δεν έχει χάσει τον ζωτικό ρόλο του, για να μην επαναλάβω τις προβλέψεις που είχατε κάνει πριν από κάποια χρόνια;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Αν μπορούσα να προσθέσω μια λέξη, θα έλεγα ότι το ΝΑΤΟ και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έπρεπε να είναι ικανοποιημένοι από το γεγονός ότι η Ευρώπη παίρνει στα σοβαρά τη στρατηγική αυτονομία και επενδύει περισσότερο στην άμυνα.
Ενισχύουμε με αυτό τον τρόπο τον ευρωπαϊκό πυλώνα του ΝΑΤΟ, όταν το κάνουμε. Ανταποκρινόμαστε και σε ένα πάγιο και, θα έλεγα, σε έναν βαθμό δικαιολογημένο αίτημα των Ηνωμένων Πολιτειών: ότι δεν ξοδεύουμε αρκετά ως ποσοστό του ΑΕΠ μας.
Το κάνουμε τώρα. Αλλά οι επιλογές τις οποίες θα κάνουμε θα πρέπει να συνδέονται σε έναν βαθμό και μέσα από την ανάπτυξη δικών μας, εγχώριων δυνατοτήτων, ευρωπαϊκών δυνατοτήτων. Και για να γίνει αυτό χρειαζόμαστε οικονομίες κλίμακος. Χρειαζόμαστε να μην έχουμε 10 διαφορετικά οπλικά συστήματα εκεί που κάποιοι άλλοι έχουν ένα ή δύο. Χρειαζόμαστε περισσότερες συγχωνεύσεις στην άμυνα.
Χρειαζόμαστε -να το ξαναπώ- αυτό το οποίο κάναμε Ελλάδα και Γαλλία και πρέπει να γίνει σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα. Αυτή είναι και η ενθάρρυνσή μου προς τους ευρωπαίους εταίρους μας, μερικές φορές να αφήσουμε στην άκρη κάποιους εθνικούς εγωισμούς και να σκεφτούμε ευρωπαϊκά. Αν μια λύση τεχνολογικά ή οικονομικά προσφέρεται από μια άλλη χώρα και είναι καλύτερη, ας χτίσουμε και ας επενδύσουμε πάνω σε αυτή.
Μόνο έτσι θα αποκτήσουμε την κλίμακα που απαιτείται έτσι ώστε να μπορέσουμε να έχουμε τις οικονομίες κλίμακος και την τεχνολογική, θα έλεγα, δυνατότητα να επενδύουμε σε συστήματα τα οποία είναι πραγματικά τόσο προηγμένα όσο απαιτείται.
Και έχουμε τις τεχνολογικές δυνατότητες στην Ευρώπη. Οι γαλλικές εταιρείες με τις οποίες συνεργαζόμαστε -να το πω αυτό- δεν έχουν τίποτα να ζηλέψουν από κανέναν ως προς την τεχνολογική τους δυνατότητα, είτε μιλάμε για τα ραντάρ είτε μιλάμε για τους πυραύλους. Πάνω σε αυτό πρέπει να χτίσουμε.
Και θα πω, γιατί πρέπει να βλέπουμε το ποτήρι μισογεμάτο, ότι έχουμε κάνει μεγάλα βήματα ως Ευρώπη τα τελευταία χρόνια σε αυτή την κατεύθυνση.
Γιάννης Καντέλης (ΣΚΑΪ): Κύριε Πρόεδρε, κ. Πρωθυπουργέ, χθες στη Ρωμαϊκή Αγορά εκφράσατε και οι δύο την πεποίθηση πως αυτή η κρίση που ζούμε, αυτές οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις μπορούν να οδηγήσουν στην ενδυνάμωση της Ευρώπης, στην ενδυνάμωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό περνάει μέσα και από την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Και για να επιτευχθεί η στρατηγική αυτονομία, χρειάζονται και χρήματα, χρειάζονται περισσότεροι πόροι.
Στη συζήτηση που γίνεται για το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο, βλέπουμε να υπάρχουν και διαφορετικές στρατηγικές, όμως, μεταξύ των χωρών. Θα καταφέρει η Ευρώπη να βρει αυτά τα επιπλέον χρήματα, αυτούς τους πόρους που απαιτούνται, για να επιτύχει τους φιλόδοξους στόχους, που τουλάχιστον βάζει μέρος κρατών, όπως η Ελλάδα και η Γαλλία; Ευχαριστώ.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Χωρίς να θέλω να επαναλάβω αυτά τα οποία είπε ο Γάλλος Πρόεδρος, με τα οποία συμφωνώ απόλυτα, να πω μόνο ότι και το 2020, όταν κληθήκαμε να αντιμετωπίσουμε την πρωτοφανή κρίση του Covid, πολλοί πίστευαν ότι θα ήταν πρακτικά αδύνατον να κάνουμε αυτό το οποίο τελικά κάναμε.
Κι όμως, πριν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το οποίο επικύρωσε την απόφασή μας να δημιουργήσουμε το Ταμείο Ανάκαμψης, είχε προηγηθεί μία συμφωνία Γαλλίας και Γερμανίας, τον Μάιο του 2020, η οποία αναγνώριζε την ανάγκη για κοινό δανεισμό για την αντιμετώπιση μιας εξαιρετικής συνθήκης.
Μιλώντας ως μία χώρα που είναι μεγάλος αποδέκτης του Ταμείου Ανάκαμψης, μπορώ να σας πω πια μετά βεβαιότητος ότι η απόφαση αυτή ήταν σωστή και διότι στηρίχθηκαν οι οικονομίες μας και δεν κατέρρευσαν και διότι έγιναν επενδύσεις που συνδέθηκαν με μεταρρυθμίσεις σε τομείς κρίσιμους για την Ευρώπη: ψηφιακά, κλιματική κρίση, κοινωνική συνοχή. Αυτές ήταν οι προτεραιότητες που θέσαμε τότε και την υπηρετήσαμε αυτή την τακτική.
Να πω και κάτι ακόμα: με πολύ αυστηρό πλαίσιο ελέγχου από την Ευρώπη και με μεγάλη πίεση στα κράτη μέλη να κάνουν το σωστό, διότι διαχειριζόμαστε ευρωπαϊκό χρήμα και πρέπει να είμαστε υπεύθυνοι απέναντι στους Ευρωπαίους γι’ αυτόν τον δανεισμό.
Είμαι κι εγώ σίγουρος, κ. Καντέλη, ότι το ίδιο θα γίνει και τώρα, διότι μπορώ να σας πω μετά βεβαιότητος τι δεν θα γίνει: δεν θα περικοπούν οι πόροι για την Κοινή Αγροτική Πολιτική και τη Συνοχή. Αποκλείεται να γίνει αυτό, γιατί αυτές οι πολιτικές είναι ταυτοτικές πολιτικές για την Ευρώπη και για πάρα πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Δεν θα αυξηθούν οι εθνικές συνεισφορές πέραν του ποσοστού της κλείδας που θα συνδέεται με το απόλυτο ύψος του προϋπολογισμού, για τον απλούστατο λόγο -καταλαβαίνω κι εγώ- ότι ειδικά οι χώρες που πληρώνουν πολλά δεν θέλουν να πληρώσουν περισσότερα.
Θα πρέπει να βρούμε καινούργιους πόρους, ίδιους πόρους. Και έχουν πέσει στο τραπέζι κάποιες ενδιαφέρουσες ιδέες οι οποίες θα πρέπει να διερευνηθούν, όμως θα υπάρχει πάντα ένα κενό. Αν θέλουμε να είμαστε φιλόδοξοι, θα πρέπει να σκεφτούμε εναλλακτικούς τρόπους χρηματοδότησης των φιλόδοξων σχεδίων, τα οποία όλοι συμφωνούμε ότι είναι απαραίτητα.
Ακούω την επιχειρηματολογία «μα καλά, είχαμε τον Covid και κάναμε το Ταμείο Ανάκαμψης, ήταν μια εξαιρετική συγκυρία». Ναι, αλλά αυτά τα οποία περνάμε τώρα εξαιρετικά δεν είναι με τον τρόπο τους;
Και τι λογική έχει, εν πάση περιπτώσει, αυτή τη στιγμή να πάμε να αποπληρώσουμε το Ταμείο Ανάκαμψης, τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης τώρα, άρα, να «φάμε» χώρο από τον προϋπολογισμό της επόμενης εξαετίας, όταν δεν έχουμε λόγο να το κάνουμε και όταν, όπως είπε ο Γάλλος Πρόεδρος, υπάρχει μεγάλη διάθεση για ευρωπαϊκά ομόλογα, για ευρωπαϊκό «χαρτί», το οποίο θα μας κάνει και πιο ισχυρούς ως Ευρώπη. Διότι η Ευρώπη θεωρείται σήμερα ασφαλής και φερέγγυος προϋπολογισμός, ειδικά η Ευρωπαϊκή Ένωση όταν δανείζεται εν τω συνόλω.
Οπότε, θα έχουμε δύσκολες διαπραγματεύσεις, αλλά πιστεύω κι εγώ ότι τελικά, όπως πάντα γίνεται, την τελευταία στιγμή θα βρούμε τη λύση. Θα γίνουν οι αμοιβαίες υποχωρήσεις.
Θα καμφθούν οι όποιες αντιστάσεις ή θα δεχτούμε ότι θα κατεβάσουμε τον πήχη των προσδοκιών. Αλλά και τα δυο μαζί δεν μπορούν να γίνουν. Δεν μπορούμε να λέμε ότι θέλουμε να κάνουμε πολλά με λιγότερα.
Nicolas Laurent (TF1): Καλημέρα, κ. Πρόεδρε. Η σύγκρουση αυτή έχει τεράστιες επιπτώσεις στον τομέα της ενέργειας παγκοσμίως. Ο Patrick Pouyanné, Πρόεδρος της TOTAL, κάνει λόγο για ενεργειακές ελλείψεις αν ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ συνεχιστεί για δύο ή τρεις ακόμα μήνες. Είναι πιθανό να έχουμε τελείως «στεγνά» βενζινάδικα στη Γαλλία και την Ελλάδα αυτό το καλοκαίρι;
Και μια δεύτερη ερώτηση όσον αφορά την αγορά διανομής και τους 15 βασικούς διανομείς καυσίμων που εξετάζονται σε ένα έγγραφο εργασίας της κυβέρνησης. Αναγνωρίζετε ότι υπάρχουν καταχρήσεις και πρέπει να επιβληθεί πλαφόν στα περιθώρια κέρδους;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Να προσθέσω και εγώ ότι προφανώς όλες οι κυβερνήσεις αλλά και η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζονται για διάφορες εξελίξεις.
Η προετοιμασία, όμως, για ένα ενδεχόμενο κακό σενάριο δεν σημαίνει ότι πρέπει κατ’ ανάγκη να θεωρούμε ότι αυτό είναι το πιο πιθανό ή να μιλάμε δημόσια γι’ αυτό. Έχει δίκιο ο Γάλλος Πρόεδρος όταν λέει ότι ενδεχομένως αυτά γίνονται αυτοεκπληρούμενη προφητεία.
Όπως έχει δίκιο να λέει κιόλας ότι κάνουμε κουπί σε μία βάρκα στην οποία εμείς δεν διαλέξαμε να μπούμε, αυτή τη στιγμή. Διότι έχουμε υποστεί τις συνέπειες ενός πολέμου τις οποίες πρέπει να διαχειριστούμε.
Πρώτη προτεραιότητα και από πλευράς Ελλάδος και ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας, το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ χωρίς να δημιουργηθεί κανένα προηγούμενο -και το τονίζω αυτό- για την ελεύθερη ναυσιπλοΐα.
Άρα, να επιστρέψουμε στο status quo, όπως ήταν πριν τον πόλεμο. Διότι μπορεί να φανταστεί κανείς -και μιλώ και εκπροσωπώντας μία χώρα που αποτελεί παγκόσμια ναυτιλιακή δύναμη- τι θα σήμαινε για το παγκόσμιο εμπόριο, για μία δύναμη, όπως είναι η Ευρώπη, που στηρίζεται από και στηρίζει το ελεύθερο εμπόριο, η επιβολή ενδεχόμενων τελών ή διοδίων σε θαλάσσιους διαύλους, στους οποίους η ελεύθερη ναυσιπλοΐα προστατεύεται σήμερα ρητά και κατηγορηματικά από το Διεθνές Δίκαιο. Αυτό ήταν, εξάλλου, και αυτό το οποίο επικρατούσε στο Ορμούζ πριν ξεκινήσει αυτός ο πόλεμος.
Άρα, μαζί, όλες μας οι δυνάμεις οι διπλωματικές, να βρεθεί μία διπλωματική λύση. Έχει πολλές διαστάσεις αυτή, αλλά οπωσδήποτε και μη διαπραγματεύσιμος πυλώνας μιας διπλωματικής λύσης είναι το απόλυτο και ανεμπόδιστο, χωρίς κανέναν περιορισμό και χωρίς καμία αλλαγή του status, άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
