.... μετά τη συνάντησή του με τον Πρωθυπουργό της Ισπανίας Pedro Sánchez, στη Μαδρίτη
Αγαπητέ Pedro, κυρίες και κύριοι, με πολύ μεγάλη χαρά βρίσκομαι σήμερα στη Μαδρίτη, 13 χρόνια μετά την τελευταία επίσημη διμερή επίσκεψη Έλληνα Πρωθυπουργού στην Ισπανία.
Και η παρουσία μου εδώ, σε ένα από τα πρώτα μου ταξίδια για το νέο έτος, δηλώνει, όπως είπε και ο Pedro, τη βούληση να ενισχυθούν ακόμα περισσότερο οι ήδη πολύ ισχυρές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών μας.
Είναι σχέσεις οι οποίες έχουν και ευρωπαϊκό αλλά έχουν και μεσογειακό αποτύπωμα, είναι στηριγμένες σε κοινές εμπειρίες, αλλά και σε κοινές αντιλήψεις για το μέλλον της Ευρώπης.
Εξάλλου, η συνάντησή μας πραγματοποιείται σε μία περίοδο πρωτοφανούς διεθνούς αβεβαιότητας, γεωπολιτικών ανατροπών, εστιών κρίσεων, όχι μόνο στην ήπειρό μας αλλά και πέρα από αυτή. Η ατζέντα μας, λοιπόν, ήταν αναπόφευκτα μεγάλη και, θα έλεγα, με μία κρίσιμη θεματολογία.
Βρεθήκαμε και οι δύο στην τελευταία διάσκεψη στο Παρίσι, συζητήσαμε τα θέματα της Ουκρανίας. Ο πόλεμος εισέρχεται πια στο πέμπτο έτος του. Συζητήσαμε τις τελευταίες διπλωματικές εξελίξεις. Επαναλάβαμε τη διαρκή στήριξη του ουκρανικού λαού με διαφανή διαχείριση των ευρωπαϊκών πόρων. Κι αυτό γιατί πρόκειται για μια στήριξη που αφορά άμεσα την ευρωπαϊκή ασφάλεια συνολικά, αλλά και την ίδια την αξιοπιστία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως ενός γεωπολιτικού «παίκτη».
Στο ίδιο πλαίσιο αναφερθήκαμε και στη συμβολή της Ελλάδος, με τη συμμετοχή της σε μηχανισμούς στήριξης αλλά και την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της Ουκρανίας μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, τον οποίο δρομολογεί η πατρίδα μας.
Ανταλλάξαμε απόψεις για τις τρέχουσες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Παραμένουμε όλοι προσηλωμένοι στην ειρήνη, στη σταθερότητα σε αυτή την ευαίσθητη ζώνη. Στηρίζουμε την πλήρη εφαρμογή του σχεδίου ειρήνευσης, προσβλέπουμε στην ταχεία μετάβαση στη δεύτερη φάση και, ταυτόχρονα, θεωρούμε τον αφοπλισμό της Χαμάς ως αναγκαία προϋπόθεση για να υπάρξει μακροπρόθεσμη ασφάλεια, αλλά και για να δημιουργηθούν οι όροι να ανοικοδομηθεί η Γάζα.
Σε μια τέτοια προοπτική η Αθήνα, μια χώρα που είναι στρατηγικός εταίρος του Ισραήλ αλλά ταυτόχρονα φίλη των αραβικών χωρών, θα έλεγα προνομιακός συνομιλητής της Παλαιστινιακής Αρχής, είναι έτοιμη, όπως και η Ισπανία άλλωστε, να δώσει ενεργά το «παρών» στην επόμενη μέρα.
Και όπως τόνισα πρόσφατα, επισκεπτόμενος τη Ραμάλα και την Ιερουσαλήμ, η επανεκκίνηση της πολιτικής διαδικασίας με στόχο τη λύση των δύο κρατών, αποτελεί το κλειδί για τη διασφάλιση μιας βιώσιμης ειρήνης και μιας ομαλής ζωής στην περιοχή.
Εξάλλου, μόνο ένας σαφής και καθαρός πολιτικός ορίζοντας μπορεί να αποτρέψει νέους κύκλους βίας. Ενώ είναι και πάλι αυτός που έχει τη δύναμη να διαμορφώσει τις κατάλληλες συνθήκες ώστε να ακολουθήσουν οικονομικές και ενεργειακές συνεργασίες. Πρωτοβουλίες ευημερίας, δηλαδή, για όλους τους γειτονικούς λαούς.
Εξετάσαμε και τις τελευταίες εξελίξεις στη Βενεζουέλα, έχοντας την κοινή εκτίμηση ότι προτεραιότητα τώρα αποτελεί η αποκλιμάκωση της έντασης, η ομαλή μετάβαση σε μια νέα διακυβέρνηση με δημοκρατική νομιμοποίηση. Κι αυτό γιατί η αλλαγή προσώπων είναι αναγκαία, δεν είναι όμως ικανή συνθήκη για την αποκατάσταση της δημοκρατικής κανονικότητας. Αυτή απαιτεί να γίνει με μια συνολική και συντεταγμένη μετάβαση.
Η διεθνής κοινότητα, λοιπόν, οφείλει να κινηθεί με υπευθυνότητα και με ρεαλισμό, στηρίζοντας μια πολιτική διαδικασία η οποία βασίζεται στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αλλά και των αρχών του Διεθνούς Δικαίου.
Στο πνεύμα αυτό, η Ελλάδα θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τους εταίρους της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στα Ηνωμένα Έθνη, προκειμένου να συμβάλει εποικοδομητικά στη διαμόρφωση ενός κλίματος σταθερότητας και δημοκρατικής ομαλότητας στη Βενεζουέλα.
Μιλήσαμε, επίσης, για την ενδυνάμωση, όπως είπε και ο Pedro, της οικονομικής συνεργασίας. Ελλάδα και Ισπανία είναι δύο χώρες του ευρωπαϊκού νότου. Τα τελευταία χρόνια αναπτύσσονται και ανακάμπτουν δυναμικά ύστερα από μία μακρά περίοδο κρίσεων. Και μοιραζόμαστε την ίδια πεποίθηση ότι η ανάπτυξη πρέπει να είναι κοινωνικά δίκαιη και να μεταφράζεται σε απτά οφέλη για τους πολίτες.
Υπάρχουν πολλά περιθώρια, αγαπητέ Pedro, για μία ουσιαστική οικονομική συνεργασία σε πολλούς τομείς, για την ενίσχυση του διμερούς μας εμπορίου. Η Ελλάδα, άλλωστε, αποτελεί ένα σημείο αναφοράς στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ κομβική είναι και η παρουσία της Ισπανίας στον δυτικό πυλώνα της. Η γεωγραφική μας θέση, συνεπώς, προσφέρει και στα δύο κράτη ευκαιρίες για νέες επιχειρηματικές δράσεις.
Μας απασχόλησε και το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, δύσκολες διαπραγματεύσεις οι οποίες θα γίνουν τον επόμενο χρόνο. Νομίζω ότι είμαστε και οι δύο απολύτως προσηλωμένοι στη στήριξη των πολιτικών Συνοχής και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Είναι κεφάλαια τα οποία ενδιαφέρουν ειδικά τις χώρες του Νότου.
Όπως κοινές είναι και οι θέσεις Ελλάδος και Ισπανίας υπέρ των συμπερασμάτων που συμπεριλαμβάνονται στις εκθέσεις Draghi και Letta. Kι αυτό γιατί και οι δύο πλευρές υποστηρίζουν κοινές ευρωπαϊκές επενδύσεις σε περιοχές κοινού ενδιαφέροντος, με κοινή -θα το τονίσω- ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
Συζητήσαμε για το μεταναστευτικό, για την εφαρμογή του νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και για το Άσυλο, αλλά συζητήσαμε και για θέματα τα οποία αφορούν την καθημερινότητα των πολιτών μας.
Ξέρουμε, όλες οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, ότι το αυξημένο κόστος ζωής «πολιορκεί» πλέον όλες τις χώρες της Ευρώπης. Και είναι σαφές ότι οι ανατιμήσεις μετά την πανδημία, μετά τις διαδοχικές γεωπολιτικές κρίσεις, μαζί με το στεγαστικό, αποτελούν κοινές προκλήσεις και για την Ελλάδα και για την Ισπανία.
Γι’ αυτό, εκτός από την ανάγκη στοχευμένων εθνικών πολιτικών, είναι απαραίτητο να συζητήσουμε και για μία ισχυρότερη ευρωπαϊκή στήριξη, έτσι ώστε η ανάπτυξη να μην αφήνει κανέναν πίσω.
Τέλος, να ευχαριστήσω και πάλι τον Pedro για τα καλά του λόγια για την ελληνική συνεισφορά στην Ισπανία, στα πλαίσια των καταστροφικών πυρκαγιών που έπληξαν τη χώρα σας το περασμένο καλοκαίρι. Νομίζω ότι αυτή η στήριξη τονίζει, και με το παραπάνω, την ανάγκη να επενδύσουμε περισσότερο σε πολιτικές προσαρμογής στην κλιματική κρίση, κάτι το οποίο έχουμε συζητήσει πολλές φορές στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Έχει έρθει η ώρα, αγαπητέ Pedro, να το κάνουμε και πράξη μέσα από συγκεκριμένες πολιτικές αποφάσεις που θα πάρουμε.
Και πάλι, θέλω να σε ευχαριστήσω για την εξαιρετική φιλοξενία και προσβλέπω στη συνέχιση των συζητήσεών μας.
Ιωάννης Καντέλης (ΣΚΑΪ): Χθες ο κ. Trump δήλωσε ότι η Γροιλανδία με τον ένα ή τον άλλο τρόπο θα περάσει στις ΗΠΑ. Πόσο έτοιμη είναι η Ευρώπη να υπερασπιστεί ευρωπαϊκό έδαφος; Αν θα το κάνει, πώς θα το κάνει; Τι σημαίνει αυτό για τη συνοχή του ΝΑΤΟ και πώς η Ευρώπη θα προστατεύσει τα ευρωπαϊκά κράτη από τις διάφορες διεθνείς απειλές; Ευχαριστώ πολύ.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Νομίζω ότι το μέλλον της Γροιλανδίας αφορά αποκλειστικά τη Γροιλανδία και τη Δανία. Η Ευρώπη θα πρέπει να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της υπεράσπισης της εθνικής ανεξαρτησίας και της εδαφικής ακεραιότητας όλων των κρατών μελών της.
Και θέλω να πιστεύω, κ. Καντέλη, ότι υπάρχουν λύσεις οι οποίες να είναι αμοιβαία συμφέρουσες σε σχέση με την ασφάλεια στην Αρκτική, οι οποίες μπορεί να εμπλέξουν τις ΗΠΑ αλλά και την Ευρωπαϊκή Ένωση και σίγουρα το ΝΑΤΟ, έτσι ώστε να αντιμετωπιστεί κάτι το οποίο όλοι αναγνωρίζουμε ότι είναι ένα πραγματικό πρόβλημα, ζητήματα ασφάλειας στην Αρκτική, χωρίς να συζητούμε για λύσεις οι οποίες παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο.
Πιστεύω, λοιπόν, ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα είναι απολύτως ενωμένη στο ζήτημα αυτό και θέλω να πιστεύω ότι τελικά θα πρυτανεύσει η λογική και θα καταλήξουμε σε λύσεις οι οποίες θα είναι αμοιβαία ωφέλιμες και οι οποίες δεν θα θέσουν και σε αμφισβήτηση την αρχιτεκτονική ασφάλειας των ευρωατλαντικών σχέσεων, όπως αυτές οικοδομήθηκαν τουλάχιστον μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Γεωργία Σκιτζή (ΕΡΤ): Κύριε Πρωθυπουργέ της Ισπανίας, κ. Πρωθυπουργέ της Ελλάδας, σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων, μεταναστευτικών πιέσεων -αναφερθήκατε και οι δύο στο μεταναστευτικό-, αλλά και αβεβαιότητας στην ευρωπαϊκή οικονομία, συζητήσατε σήμερα κάποιες, ενδεχομένως, κοινές πρωτοβουλίες που θα μπορούσατε να προωθήσετε ώστε οι χώρες του ευρωπαϊκού νότου να έχουν ισχυρότερη και πιο ενιαία φωνή εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Προς ποια κατεύθυνση θα κινηθείτε το επόμενο διάστημα; Ευχαριστώ.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, θέλω να ξεκινήσω υπερθεματίζοντας αυτό το οποίο είπε ο Ισπανός Πρωθυπουργός σχετικά με την απόδοση των οικονομιών των χωρών του Νότου.
Πριν από μια δεκαετία, πριν από μια δεκαπενταετία, στην αρχή της οικονομικής κρίσης, οι χώρες του Νότου παρουσιάζονταν ως ο μεγάλος «ασθενής» της Ευρώπης, ο οποίος χρειαζόταν στήριξη από τις χώρες του Βορρά προκειμένου να ανταπεξέλθουμε στα μεγάλα οικονομικά μας προβλήματα. Αυτή η εποχή έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί.
Σήμερα οι χώρες του Νότου, και η Ισπανία και η Ελλάδα, πρωταγωνιστούν στην Ευρώπη σε ρυθμούς ανάπτυξης, το κάνουν όμως με έναν τρόπο ο οποίος είναι δημοσιονομικά υπεύθυνος, μειώνοντας το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ και δανειζόμενες με επιτόκια τα οποία είναι χαμηλότερα από άλλες χώρες που μπορεί στο παρελθόν να είχαν μία πολύ πιο ισχυρή δημοσιονομική θέση.
Γιατί το λέω αυτό; Διότι η αξιοπιστία των χωρών του Νότου, όταν μπορούμε να μιλούμε για τις μεγάλες προκλήσεις της Ευρώπης, κυρίως για τη διαμόρφωση του επόμενου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου, είναι εξαιρετικά αυξημένη. Και πιστεύω ότι και με την Ισπανία μοιραζόμαστε αυτή την επιθυμία για έναν πιο φιλόδοξο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, ο οποίος θα μπορεί να μας επιτρέψει να ανταπεξέλθουμε σε ευρωπαϊκό επίπεδο στις μεγάλες και πολυποίκιλες κρίσεις τις οποίες αντιμετωπίζουμε.
Θέλω να επαναλάβω ότι η Ελλάδα είχε βρεθεί στην πρώτη γραμμή, καταθέτοντας μία πρόταση για ένα ενιαίο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό εργαλείο το οποίο θα μπορεί να επενδύει σε κοινές αμυντικές προμήθειες, αλλά και στην ανάπτυξη της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, έτσι ώστε να μπορέσουμε να κάνουμε πράξη την πολυσυζητημένη στρατηγική αυτονομία.
Θεωρώ ότι αυτή είναι μία συζήτηση η οποία στην Ευρώπη ακόμα δεν έχει κλείσει και πιστεύω ότι καθώς οι γεωπολιτικές προκλήσεις θα αυξάνονται και καθώς θα είναι σαφές πια ότι σε αυτό το νέο περιβάλλον στο οποίο έχουμε εισέλθει η Ευρώπη δεν πρέπει να είναι γεωπολιτικά αφελής, θεωρώ ότι χώρες όπως η Ισπανία και η Ελλάδα μπορούμε να παίξουμε έναν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση αυτής της ευρωπαϊκής συζήτησης, η οποία σήμερα πιστεύω ότι είναι πιο επίκαιρη παρά ποτέ.
