Ομιλία στην Ολομέλεια της Βουλής για τον Προϋπολογισμό 2026
"Ο Προϋπολογισμός του 2026 δεν είναι το τέλος της διαδρομής. Είναι το θεμέλιο της επόμενης φάσης. Μιας φάσης όπου η Ελλάδα δεν θα συγκρίνεται με το παρελθόν της, αλλά με τα κράτη που οδηγούν την ανάπτυξη, την πρόοδο και το ευρωπαϊκό μέλλον"
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Επέστρεψα μόλις από τις Βρυξέλλες με μια μεγάλη τιμή. Μια τιμή που δεν ανήκει σε ένα πρόσωπο, δεν ανήκει σε μία κυβέρνηση μόνο. Ανήκει στην Ελλάδα. Ανήκει στους πολίτες της που το αξίζουν γιατί άντεξαν, πίστεψαν και προχώρησαν μπροστά, ακόμη και όταν οι συνθήκες ήταν δυσμενείς, ακόμα και όταν όλες οι προβλέψεις δεν ήταν αισιόδοξες.
Η εκλογή μου στην Προεδρία του Eurogroup είναι πρωτίστως μια νίκη της πατρίδας που γνώρισε δυσκολίες και πρωτόγνωρες κρίσεις. Η ίδια η παραμονή της χώρας στην Ευρωζώνη είχε τεθεί υπό αμφισβήτηση, μέσα από επικίνδυνα πειράματα, που δοκίμασαν τις αντοχές της οικονομίας και της κοινωνίας. Κι όμως, η Ελλάδα δεν λύγισε. Προχώρησε με αποφασιστικότητα, με μεταρρυθμίσεις που άφησαν πίσω παθογένειες δεκαετιών και με μια κοινωνία που επέδειξε αξιοσημείωτη αντοχή. Σήμερα, ξανακερδίζει μέρα με τη μέρα, την εμπιστοσύνη της Ευρώπης. Και αυτή η εμπιστοσύνη είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο οικοδομούμε το μέλλον μας.
Και επιτρέψτε με εδώ μία λίγο πιο προσωπική αναφορά, διότι εκ των πραγμάτων αυτές οι στιγμές στις Βρυξέλλες ήταν φορτισμένες.
Την ώρα της ψηφοφορίας αισθανόμουν ότι υπάρχουν πολλές εικόνες οι οποίες προσωπικά με συνόδευαν.
Εικόνες ανθρώπων από τα χρόνια της κρίσης που γονάτισαν. Εικόνες ανθρώπων που σηκώθηκαν όρθιοι, Ελλήνων που χρειάστηκαν να φύγουν από την Ελλάδα, ενός Πρωθυπουργού ο οποίος τα τελευταία 6,5 χρόνια έκανε τη διαφορά για τη χώρα μας, τον προκατόχων μου στη θέση αυτή – του Κωστή Χατζηδάκη, του Χρήστου Σταϊκούρα, του οικονομικού επιτελείου, του Νίκου, του Θάνου, του Γιώργου.
Και, ταυτοχρόνως, και οι εικόνες πολλών ανθρώπων που χρειάστηκε να διαπραγματευτούν για ώρες και μέσα στη βαθιά νύχτα μέσα σε εκείνο το κτίριο, σε πολύ δύσκολες στιγμές που δοκιμάστηκε η χώρα μας και ειδικά αναφέρομαι σε εκείνους οι οποίοι δεν δίστασαν να μην μετρήσουν πολιτικό κόστος για να κρατήσουν τη χώρα όρθια.
Ήταν οι ίδιοι οι οποίοι το βράδυ όταν με πήραν τηλέφωνο, άκουγα τη χαρά τους, άκουγα και τη φωνή τους να σπάει. Γιατί ακριβώς καταλάβαμε ότι αυτό που συνέβη χθες ήταν δικό τους επίσης. Και αυτοί δεν ήταν μόνο από ένα κόμμα και από μια παράταξη. Και αυτό θέλω να το αναγνωρίσω από βήματος.
Κυρίες και κύριοι, στις συναντήσεις και τις συνομιλίες που είχα όλο το προηγούμενο διάστημα με τους υπουργούς της Ευρωζώνης, αντιλήφθηκα ότι η πρόοδος μας αποτελεί πλέον σημείο αναφοράς για την ευρωπαϊκή οικονομική διακυβέρνηση. Ότι η αξιοπιστία μας δεν θεωρείται ζητούμενο, αλλά κεκτημένο που χτίστηκε με δουλειά, με επιμονή και υπευθυνότητα. Η χώρα μας επηρεάζει και διαμορφώνει την ευρωπαϊκή συζήτηση. Συνεισφέρει σε λύσεις με τρόπο που πριν από λίγα χρόνια φάνταζε αδιανόητος.
Αυτή η εμπιστοσύνη δεν χτίστηκε από τη μια στιγμή στην άλλη.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,το Ευρωπαϊκό οικοδόμημα βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή. Αντιμετωπίζουμε διαδοχικές προκλήσεις: γεωπολιτικές εντάσεις, ενεργειακές αβεβαιότητες, την ανάγκη μιας νέας ενεργειακής πολιτικής, την ψηφιακή μετάβαση, αλλά και την ανάγκη να διαφυλάξουμε την κοινωνική συνοχή σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία. Σε αυτό το περιβάλλον, η Ευρώπη δεν μπορεί να πορεύεται με δισταγμούς. Χρειάζεται πυξίδα.
Και έχουμε εμείς τη δυνατότητα και την ευθύνη να συμβάλλουμε στη διαμόρφωση μιας Ευρώπης που προστατεύει τους πολίτες της, επενδύει στο μέλλον, στην καινοτομία, στην ανθεκτικότητα των οικονομιών. Μιας Ευρώπης που δεν είναι ένωση κανόνων αλλά μια κοινότητα αξιών, ευκαιριών και αλληλεγγύης.
Και μέσα σε αυτή την Ευρώπη, έχουμε πολλά να προσφέρουμε. Έχει την εμπειρία μιας χώρας που πέρασε από την κρίση στη σταθερότητα.
Σε αυτό το περιβάλλον ενισχυμένης αξιοπιστίας, ο κρατικός προϋπολογισμός του επόμενου έτους αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Είναι η απόδειξη ότι η χώρα μπορεί να μετατρέπει την εμπιστοσύνη σε αναπτυξιακή στρατηγική, σε κοινωνική προστασία και σε σταθερά δημόσια οικονομικά. Είναι εργαλείο με το οποίο διασφαλίζουμε ότι η πορεία υπευθυνότητας συνεχίζεται, ότι οι στόχοι τηρούνται και ότι η Ελλάδα αξιοποιεί στο έπακρο τον ρόλο και τις δυνατότητές της στην Ευρώπη.
Ο προϋπολογισμός που παρουσιάζουμε σήμερα δεν αφορά μόνο το επόμενο έτος. Αφορά το πού θέλουμε να βρίσκεται η Ελλάδα στο τέλος αυτής της δεκαετίας και με ποια χαρακτηριστικά θέλουμε να εισέλθει στην επόμενη.
Για πολλά χρόνια, συζητούσαμε προϋπολογισμούς με όρους άμυνας, περιορισμού, φόβου και διαχείρισης κρίσης. Σήμερα, για πρώτη φορά έχουμε τη δυνατότητα να συζητάμε έναν προϋπολογισμό από θέση ισχύος, με αξιοπιστία και αυτοπεποίθηση. Αυτό δεν είναι αυτονόητο. Είναι αποτέλεσμα επιλογών, συνέπειας και μιας συλλογικής προσπάθειας που δεν πρέπει να υποτιμάται.
Από μια οικονομία υψηλού ρίσκου και χαμηλής εμπιστοσύνης, μετασχηματιζόμαστε σταθερά σε μια οικονομία με προβλεψιμότητα, ανθεκτικότητα και αναπτυξιακή δυναμική. Τα μακροοικονομικά μεγέθη το αποτυπώνουν καθαρά:
– Το πρωτογενές αποτέλεσμα διαμορφώνεται σε 3,7% το 2025 και σε 2,8% το 2026, ενώ το συνολικό αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης θα ανέλθει σε 0,6% το 2025 και σε -0,2% το 2026.
– Η ανάπτυξη διαμορφώνεται στο 2,2% το 2025 και στο 2,4% το 2026, όταν η Ευρωζώνη θα κινείται κάπου στο 1,2%–1,3%.
– Οι επενδύσεις αυξάνονται με ρυθμό 10,2% το 2026, τετραπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Έχουμε μεγαλύτερο ρυθμό αύξησης αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη και αυτός είναι ο στόχος μας για τα επόμενη έτη.
– Η ανεργία υποχωρεί στο 8,6%, στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2008.
– Ο πληθωρισμός αποκλιμακώνεται στο 2,6% το 2025 και στο 2,2% το 2026, με στόχο την περαιτέρω ανακούφιση των νοικοκυριών.
Αυτά τα στοιχεία συνδέονται μεταξύ τους και αποτυπώνουν μια βαθύτερη αλλαγή στο παραγωγικό μοντέλο της χώρας. Η Ελλάδα δεν στηρίζεται πλέον αποκλειστικά στην κατανάλωση και στον δανεισμό. Στηρίζεται στις επενδύσεις, στην εξωστρέφεια, στη μεταποίηση, στην τεχνολογία, στην ενέργεια και στις υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Κυρίες και κύριοι,
Στον πυρήνα αυτού του μετασχηματισμού βρίσκεται η φορολογική μεταρρύθμιση, όπως αυτή περιλαμβάνεται στις προβλέψεις του προϋπολογισμού. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη μείωση φορολογικών συντελεστών στη Μεταπολίτευση. Κι αυτό δεν είναι σύνθημα, αλλά αντικειμενική πραγματικότητα.
Η νέα φορολογική μεταρρύθμιση και το πακέτο μέτρων που θα εφαρμοστούν σε λίγες ημέρες , την πρώτη του χρόνου, συνιστούν τη μεγαλύτερη ελάφρυνση φορολογικών βαρών από τη Μεταπολίτευση. Μια συνολική αλλαγή φιλοσοφίας που μετατοπίζει το κέντρο βάρους της οικονομικής πολιτικής προς τη στήριξη της οικογένειας, της μεσαίας τάξης και των νέων.
Με τη μείωση των φορολογικών συντελεστών κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες για εισοδήματα 10.000–40.000 ευρώ και τη θέσπιση νέου, χαμηλότερου συντελεστή για τα μεσαία εισοδήματα, διαμορφώνεται μια πιο δίκαιη κλίμακα που ενισχύει το διαθέσιμο εισόδημα εκατομμυρίων πολιτών. Τα μέτρα για τους νέους μειώνουν δραστικά τον φόρο εισοδήματος – μηδενίζοντάς τον έως τα 25 έτη για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ – και ενισχύουν μια γενιάς που αποτελεί το μεγαλύτερο αναπτυξιακό κεφάλαιο της χώρας.
Για τους πολύτεκνους, η ενσωμάτωση του δημογραφικού στη φορολογική πολιτική φέρνει ουσιαστικές μειώσεις φόρων και υψηλότερα αφορολόγητα, αναγνωρίζοντας έμπρακτα το βάρος αλλά και τη συμβολή τους στην κοινωνική συνοχή. Παράλληλα, η μείωση του ΕΝΦΙΑ σε χιλιάδες νοικοκυριά, οι παρεμβάσεις για ακριτικές περιοχές, η μείωση τεκμηρίων και το νέο πλαίσιο διαφάνειας με ψηφιακά εργαλεία υπολογισμού φόρων συγκροτούν μια μεταρρύθμιση που δεν εξαγγέλλεται αποσπασματικά, αλλά σχεδιάζεται ως συνεκτική στρατηγική για ανάπτυξη, δημοσιονομική σταθερότητα και κοινωνική δικαιοσύνη.
Τα μόνιμα αυτά μέτρα στο 2,4% της ανάπτυξης, που περιλαμβάνεται στον Προϋπολογισμό που καταθέτουμε, από το 2,4 το 0,6% είναι από μόνη της μεταρρύθμιση αυτή. Και αυτό από μόνο του καταδεικνύει το ποια είναι η προστιθέμενη αξία που μπορούμε να κομίσουμε εμείς για τα επόμενα χρόνια εκεί που θα πρέπει να σηκώσουμε ακόμα περισσότερο το ρυθμό ανάπτυξης γεννώντας ανάπτυξη προσπαθώντας να φέρουμε και άλλες επενδύσεις στον τόπο, να κατακτήσουμε περισσότερες εξαγωγές. Είναι στο χέρι μας και αυτό είναι που αποδεικνύει περίτρανα και η μεγάλη αλλαγή η οποία έχει ξεκινήσει να συντελείται τα τελευταία χρόνια και αποτυπώνεται και στους αριθμούς αυτού του προϋπολογισμού.
Ο φορολογικός μετασχηματισμός είχε ως προϋπόθεση την πλήρη ψηφιοποίηση του κράτους και της φορολογικής διοίκησης. Η καθιέρωση ηλεκτρονικών συναλλαγών, τα ηλεκτρονικά βιβλία, η διασύνδεση των ταμειακών μηχανών, η ανάλυση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, άλλαξαν ριζικά τη δυνατότητα του κράτους να γνωρίζει τι πραγματικά συμβαίνει στην οικονομία. Για πρώτη φορά, η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής δεν βασίζεται σε οριζόντιες επιβαρύνσεις, αλλά σε διαφάνεια και στοχευμένο έλεγχο.
Αυτό επέτρεψε κάτι ιστορικά σπάνιο για τα ελληνικά δεδομένα: τη μετατροπή της φορολογικής συμμόρφωσης σε αναπτυξιακό κεφάλαιο. Τα πρόσθετα και διατηρήσιμα έσοδα που δημιουργήθηκαν επιστρέφουν πλέον στην πραγματική οικονομία με μόνιμο και στοχευμένο τρόπο.
Η φορολογική σταθερότητα και η μείωση των επιβαρύνσεων αποτελούν βασικό πυλώνα της επενδυτικής έκρηξης που βιώνει σήμερα η χώρα. Το 2026 η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά στο ισχυρότερο επενδυτικό κύμα των τελευταίων δεκαετιών. Το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, ύψους 16,7 δισεκατομμυρίων ευρώ, λειτουργεί ως αναπτυξιακή ραχοκοκαλιά, χρηματοδοτώντας υποδομές μεταφορών, ενέργειας, ψηφιακά δίκτυα, έργα ανθεκτικότητας, υγείας και εκπαίδευσης.
Παράλληλα, το ιδιωτικό επενδυτικό ενδιαφέρον αποκτά διαρθρωτικό χαρακτήρα. Δεν αφορά μεμονωμένες κινήσεις, αλλά μια συνεχή τάση εγκατάστασης και επέκτασης παραγωγικής δραστηριότητας. Η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας και οι διαδοχικές αναβαθμίσεις πιστοποιούν ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζεται πλέον ως αξιόπιστος προορισμός κεφαλαίων σε ένα περιβάλλον διεθνούς αβεβαιότητας.
Η ένταξη του Χρηματιστηρίου Αθηνών στο οικοσύστημα της Euronext είναι στρατηγική αναβάθμιση της χρηματοοικονομικής υποδομής της χώρας και ενισχύει τη διασύνδεση των ελληνικών επιχειρήσεων με τις διεθνείς αγορές κεφαλαίου. Αποτελεί ακόμα μία απόδειξη ότι η ανάκαμψη της Ελλάδας έχει βάθος, διάρκεια και διεθνή αναγνώριση.
Η επενδυτική και φορολογική στρατηγική αντανακλάται άμεσα στην αγορά εργασίας. Η μείωση της ανεργίας στο 8,6% το 2026 είναι ένδειξη ότι η οικονομία παράγει νέες θέσεις εργασίας σε κλάδους με προοπτική και ανθεκτικότητα. Η απασχόληση λειτουργεί ως βασικός μηχανισμός κοινωνικής συνοχής.
Η αύξηση της απασχόλησης ενισχύει τα δημόσια έσοδα, στηρίζει το ασφαλιστικό σύστημα και επιτρέπει στο κοινωνικό κράτος να λειτουργεί με όρους βιωσιμότητας.
Η Ελλάδα καταγράφει σήμερα έναν από τους ταχύτερους και πιο αξιόπιστους ρυθμούς αποκλιμάκωσης χρέους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Από το 154,2% του ΑΕΠ το 2024, το χρέος μειώνεται στο 145,9% το 2025 και στο 138,2% το 2026, με καθαρή προοπτική να φτάσει στο 119% το 2029. Αυτή η εξέλιξη είναι αποτέλεσμα σταθερής ανάπτυξης, υψηλών πρωτογενών επιδόσεων και υπεύθυνης δημοσιονομικής πολιτικής. Και αλλάζει ουσιαστικά τη θέση της χώρας στον ευρωπαϊκό και διεθνή οικονομικό χάρτη.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Γνωρίζουμε ότι δεν έχουν λυθεί όλα τα προβλήματα. Η καθημερινότητα πολλών πολιτών εξακολουθεί να έχει δυσκολίες, τις οποίος προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε. Όμως δεν υπάρχει άλλος δρόμος από τη σταθερότητα, τη σύνεση και την υπερπροσπάθεια για ανάπτυξη. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να ενισχύσουμε διαρκώς το εισόδημα, τις ευκαιρίες και την προοπτική των συμπολιτών μας.
Ο Προϋπολογισμός του 2026 δεν είναι το τέλος της διαδρομής. Είναι το θεμέλιο της επόμενης φάσης. Μιας φάσης όπου η Ελλάδα δεν θα συγκρίνεται με το παρελθόν της, αλλά με τα κράτη που οδηγούν την ανάπτυξη, την πρόοδο και το ευρωπαϊκό μέλλον.
Το όραμα που υπηρετεί αυτός ο προϋπολογισμός είναι σαφές: Μια χώρα με ισχυρή παραγωγική βάση, υψηλή απασχόληση, χαμηλό χρέος, σταθερούς θεσμούς και κοινωνική συνοχή. Μια χώρα που δεν φοβάται τις κρίσεις, γιατί έχει χτίσει ανθεκτικότητα. Μια χώρα που δεν επιστρέφει ποτέ ξανά στα λάθη του παρελθόντος.
Αυτός είναι ο δρόμος που χαράσσουμε.
Και αυτόν τον δρόμο θα συνεχίσουμε με συνέπεια, ευθύνη και όραμα.
Σας ευχαριστώ.
