Ξεκινά η υλοποίηση του νέου Εθνικού Υπερυπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» και του Κέντρου Δεδομένων στο ΤΠΠ Λαυρίου – Η χώρα αποκτά ένα από τα ισχυρότερα υπολογιστικά συστήματα πανευρωπαϊκά
26 Μαρτίου, 2025
Την έναρξη υλοποίησης του νέου Εθνικού Υπερυπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» και του Κέντρου Δεδομένων Λαυρίου, ανακοίνωσε ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, σήμερα, 26 Μαρτίου, από το Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου (ΤΠΠΛ), όπου και θα κατασκευαστεί ο νέος υπερυπολογιστής.
Μεταξύ του Εθνικού Δικτύου Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ ΑΕ – GRNET), φορέα του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και της «Hewlett Packard Enterprise», υπογράφτηκε η σύμβαση για την κατασκευή του υπερυπολογιστή, ενώ είχε προηγηθεί η υπογραφή για τον ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό και τη διαμόρφωση του χώρου με την «ΜainSys ΑΕ».
Το έργο έχει συνολικό προϋπολογισμό ύψους 58,9 εκ. ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ) και αποτελεί μέρος της ενίσχυσης των Δημόσιων ψηφιακών υποδομών της χώρας, ως δράση της Βίβλου Ψηφιακού Μετασχηματισμού 2020-2025 του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Υλοποιείται από την ΕΔΥΤΕ ΑΕ, φορέα του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και του ευρωπαϊκού οργανισμού EuroHPC JU (European High Performance Computing Joint Undertaking).
Πιο συγκεκριμένα ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» θα υλοποιηθεί σε δύο στάδια και θα ολοκληρωθεί σε συνεργασία της ΕΔΥΤΕ ΑΕ με δύο αναδόχους στους οποίους κατακυρώθηκαν οι δημόσιοι διαγωνισμοί: α) με την ανάδοχο εταιρεία «Hewlett Packard Enterprise» με αντικείμενο την προμήθεια και την εγκατάσταση προηγμένου υπολογιστικού εξοπλισμού, αποθηκευτικού χώρου και λογισμικού, και εκπαιδευτικές υπηρεσίες, με προϋπολογισμό 41 εκ. Ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ), και β) με την ανάδοχο εταιρεία «ΜainSys ΑΕ» στην οποία κατακυρώθηκε η διαμόρφωση των ηλεκτρομηχανολογικών υποδομών και η διαμόρφωση νέου κέντρου δεδομένων στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκου Λαυρίου, με προϋπολογισμό ύψους 17,9 εκ. Ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ).
Το Κέντρο Δεδομένων Λαυρίου καλύπτει τις απαιτήσεις του Διεθνούς Οργανισμού Πιστοποίησης Κέντρων Δεδομένων “Uptime Institute” ως προς τη διαθεσιμότητα και αξιοπιστία του, ενώ η λειτουργία του ακολουθεί τις πολιτικές ασφαλείας των Κέντρων Δεδομένων της ΕΔΥΤΕ ΑΕ.
Ο υπερυπολογιστής «ΔΑΙΔΑΛΟΣ», με ισχύ 89 PetaFlops θα είναι το ισχυρότερο υπολογιστικό σύστημα στην Ελλάδα και ένα από τα κορυφαία στην Ευρώπη. Η ανάπτυξή του αποτελεί σημαντικό βήμα για την επιστημονική και τεχνολογική εξέλιξη της χώρας, ενισχύοντας τις δυνατότητες έρευνας και καινοτομίας σε τομείς όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, η εξατομικευμένη ιατρική, η μετεωρολογία, η ανάλυση μεγάλου όγκου δεδομένων και η ανάπτυξη έξυπνων συστημάτων μεταφορών. Επισημαίνεται ότι, η υποδομή του υπερυπολογιστή έχει σχεδιαστεί με γνώμονα τη βιωσιμότητα, ώστε να αξιοποιεί ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και προηγμένα συστήματα ψύξης, που μειώνουν σημαντικά την ενεργειακή κατανάλωση.
Ο νέος εθνικός υπερυπολογιστής θα είναι 150 φορές ισχυρότερος από τον υφιστάμενο υπερυπολογιστή ARIS, εκτελώντας ογδόντα εννέα εκατομμύρια δισεκατομμύρια (δηλαδή ογδόντα εννέα τετράκις εκατομμύρια – 89.000.000.000.000.000) πράξεις κινητής υποδιαστολής ανά δευτερόλεπτο, και αναμένεται να καταταχθεί ανάμεσα στους πρώτους είκοσι σε επίδοση στην λίστα των κορυφαίων 500 συστημάτων παγκοσμίως σε επιδόσεις (ΤΟP500) και αποδοτικής χρήσης ενέργειας (GREEN500). Με τις υπολογιστικές του δυνατότητες θα καλύψει τις αυξανόμενες ανάγκες της ερευνητικής και επιστημονικής κοινότητας, προσελκύοντας επιπλέον νέους επιστήμονες και συνεισφέροντας σε έρευνα παγκόσμιας κλάσης. Αναμένεται να είναι διαθέσιμος στις αρχές 2026, για χρήση από την επιστημονική και ακαδημαϊκή κοινότητα, τη βιομηχανία και τον δημόσιο τομέα σε όλη την Ευρώπη, ενισχύοντας τη θέση της Ελλάδας στον παγκόσμιο χάρτη της υψηλής υπολογιστικής απόδοσης.
Υπενθυμίζεται ότι ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» και το νέο Κέντρο Δεδομένων θα εγκατασταθούν στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, στο ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού, αναγνωρισμένο μνημείο της σύγχρονης βιομηχανικής κληρονομιάς, εμβαδού 1.500 τ.μ. Η αξιοποίηση του χώρου, αποτελεί μια εμβληματική επένδυση στον τομέα της υψηλής απόδοσης υπολογιστικής (HPC) και της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI), ενισχύοντας τον ρόλο της περιοχής ως τεχνολογικού κόμβου αιχμής.
Θα αποτελέσει τον υπολογιστικό πυρήνα του ελληνικού «εργοστασίου» Τεχνητής Νοημοσύνης (AI Factory) «Pharos», το οποίο θα προωθήσει την τεχνολογική πρόοδο σε τομείς όπως η υγεία, η περιβαλλοντική βιωσιμότητα, ο πολιτισμός και η γλώσσα. Η υλοποίηση του AI Factory «Pharos» αναμένεται να ξεκινήσει τον Απρίλιο του 2025. Η Ελλάδα, ως μια από τις πρώτες επτά ευρωπαϊκές χώρες και συνολικά πλέον δεκατρείς που θα αποκτήσουν το δικό τους «εργοστάσιο» ΤΝ, καθιερώνεται μεταξύ των πρωτοπόρων στην υπεύθυνη και αποτελεσματική χρήση της ΤΝ με σημαντικά οφέλη για την κοινωνία και την οικονομία.
Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου δήλωσε: «Από το Λαύριο, ένα σημείο όπου πριν από περίπου 120 χρόνια εκτυλίχθηκε η 2η βιομηχανική επανάσταση, κάνουμε ένα σημαντικό βήμα για τη θέση μας στην 4η βιομηχανική επανάσταση και το πέρασμα στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης. Μεθοδικά καθιερωνόμαστε ως πρωτοπόρος χώρα στην υπεύθυνη χρήση της ΤΝ και των αναδυόμενων τεχνολογιών. Με την ανάπτυξη του υπερυπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» θα διαθέτουμε ένα από τα ισχυρότερα υπολογιστικά συστήματα παγκοσμίως, πάνω στο οποίο θα οικοδομήσουμε πολιτικές για το «αύριο» της χώρας, το οποίο σχετίζεται άμεσα με την ΤΝ. Η κατασκευή του αποτέλεσε εξάλλου βασικό παράγοντα για την επιλογή της Ελλάδας, μεταξύ των πρώτων εφτά ευρωπαϊκών χωρών, οι οποίες θα αποκτήσουν το δικό τους «εργοστάσιο» ΤΝ. Εδώ που κάποτε υπήρχε ένα εργοστάσιο, θα φτιαχτεί ένα νέο, πιο γρήγορο, πιο καινοτόμο, το οποίο με σύγχρονες υποδομές θα δώσει την ευκαιρία σε νέους επιστήμονες να εξελιχθούν και να παράγουν πρωτοποριακές λύσεις. Οι υπολογιστικές ικανότητες του «ΔΑΙΔΑΛΟΥ» θα λειτουργήσουν ως κινητήριος δύναμη για την εξέλιξη της ερευνητικής και επιχειρηματικής κοινότητας. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» θα αποτελεί ένα από τα πιο γρήγορα μηχανήματα στην Ευρώπη και τον κόσμο. Δημόσιοι φορείς, πανεπιστήμια, νεοφυείς επιχειρήσεις, ερευνητικά κέντρα θα μπορέσουν αξιοποιώντας τη δυναμική του να αναπτύξουν εφαρμογές, υπηρεσίες και προϊόντα προς όφελος των πολιτών, συμβάλλοντας στην αναπτυξιακή πορεία της χώρας. Προχωρούμε όλοι μαζί στην επόμενη ψηφιακή σελίδα της Ελλάδας με στέρεες βάσεις, ώστε να εκμεταλλευτούμε όλες τις διαθέσιμες ευκαιρίες. Με ορθές αποφάσεις η ΤΝ θα πάει τη χώρα μπροστά».
Ο Πρόεδρος ΔΣ της ΕΔΥΤΕ, Ομότιμος Καθηγητής ΕΜΠ Στέφανος Κόλλιας, δήλωσε: «Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» αποτελεί ένα τεχνολογικό άλμα για τη χώρα μας. Η λειτουργία του θα ενισχύσει την ερευνητική και καινοτομική δυναμική της Ελλάδας και θα συμβάλει σημαντικά στην ανάπτυξη προηγμένων τεχνολογιών καθώς θα αξιοποιηθεί και στην υλοποίηση του AI Factory «Pharos». Η ΕΔΥΤΕ επιβεβαιώνει τη δέσμευσή της στο τρίπτυχο υποδομές – δεδομένα – ταλέντο, το οποίο θεωρεί ως τη βάση για την ευρεία υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης στις υπηρεσίες του Δημόσιου Τομέα, με στόχο τη συνεχή βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών».
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Hewlett Packard Enterprise, Μιχάλης Κασιμιώτης δήλωσε: «Είμαστε υπερήφανοι που ως Hewlett Packard Enterprise, συμβάλλουμε στην υλοποίηση του υπερυπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟΣ», ενός έργου-ορόσημο για την Ελλάδα και την επιστημονική και ερευνητική της κοινότητα. Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» δεν είναι απλώς ένας υπερυπολογιστής – είναι η γέφυρα που θα οδηγήσει την Ελλάδα στη νέα εποχή της τεχνολογίας και της ψηφιακής καινοτομίας δίνοντας τη δυνατότητα στα λαμπρότερα μυαλά της Ελλάδας να εκφράσουν το ταλέντο τους. Χαιρόμαστε ιδιαίτερα που μέσα από την τεχνογνωσία μας στις υποδομές υψηλής απόδοσης, θα στηρίξουμε έμπρακτα τη δημιουργία ενός υπολογιστικού συστήματος αιχμής, που θα επιταχύνει την έρευνα, την καινοτομία και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Δεσμευόμαστε να παρέχουμε κορυφαίες λύσεις υψηλής απόδοσης που θα επιτρέψουν στην επιστημονική και ακαδημαϊκή κοινότητα, στη δημόσια διοίκηση και στον επιχειρηματικό κόσμο, να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητες της υπολογιστικής ισχύος και των εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης. Αυτό το έργο θα τοποθετήσει τη χώρα στο παγκόσμιο προσκήνιο της προηγμένης τεχνολογίας».
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της MainSys ΑΕ, Γεώργιος Πλαβούκος δήλωσε: «Η MainSys αναλαμβάνει με όραμα και τεχνογνωσία τη διαμόρφωση ενός υπερσύγχρονου κέντρου δεδομένων, θέτοντας νέα θεμέλια για την τεχνολογική υπεροχή της Ελλάδας. Το έργο αυτό δεν αφορά απλώς τις υποδομές είναι ένας επιταχυντής καινοτομίας που θα θωρακίσει την ερευνητική και τεχνολογική δυναμική της χώρας. Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ»και το AI Factory «Pharos»μας βάζουν στον χάρτη ως πρωτοπόρους στην κούρσα για την ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης, μια κούρσα που μπορούμε ηγηθούμε σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η MainSys επενδύει στη δύναμη των δεδομένων και κυρίως, στο ταλέντο των ανθρώπων της. Γιατί η πραγματική καινοτομία δεν είναι μόνο θέμα τεχνολογίας – είναι θέμα προοπτικής, φιλοδοξίας και τόλμης».
Αξίζει να σημειωθεί ότι στην εκδήλωση τοποθετήθηκαν ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτριος Παπαστεργίου, ο Ομότιμος Καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ) και Προέδρος του ΕΔΥΤΕ ΑΕ Στέφανος Κόλλιας, ο Καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και Εθνικός Εκπρόσωπος στο EuroHPC Νεκτάριος Κοζύρης, ο Πρόεδρος του ΤΠΠΛ και Αντιπρόεδρος ΕΑΔΙΠ-ΕΜΠ Δημήτριος Καλιαμπάκος, ο Managing Director Greece & Cyprus της «Hewlett Packard Enterprise» Μιχάλης Κασιμιώτης, ο Διευθύνων Σύμβουλος της «ΜainSys ΑΕ» Γεώργιος Πλαβούκος, ο Διευθυντής του Ινστιτούτου Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» Ευάγγελος Καρκαλέτσης και ο Νομικός Σύμβουλος του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης Βασίλης Καρκατζούνης.
ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ
Ερωτήσεις και Απαντήσεις για: Υπερυπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟΣ», ΚΕΝΤΡΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΤΙΡΙΟ ΤΠΠ ΛΑΥΡΙΟΥ ΚΑΙ AI FACTORY «ΦΑΡΟΣ»
Υπερυπολογιστής ΔΑΙΔΑΛΟΣ
Q: Ποια η σημασία του έργου ΔΑΙΔΑΛΟΣ; Ποια η αξία του;
Α: Ο υπερυπολογιστής ΔΑΙΔΑΛΟΣ έχει τεράστια σημασία για την Ελλάδα, καθώς αναμένεται να την τοποθετήσει ως πρωτοπόρο στο χάρτη των υποδομών ψηφιακής τεχνολογίας, της επιστημονικής έρευνας και της καινοτομίας. Η σημασία του έγκειται στην εξαιρετικά υψηλή υπολογιστική του ισχύ, η οποία θα στηρίξει ερευνητικά έργα κρίσιμης σημασίας σε τομείς όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, η εξατομικευμένη ιατρική, η μετεωρολογία, η ανάλυση μεγάλων δεδομένων και η ανάπτυξη έξυπνων συστημάτων μεταφορών.
Επιπλέον, ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ αναμένεται να προσελκύσει διεθνείς επενδύσεις και συνεργασίες, να συμβάλει στην επιστροφή εξειδικευμένων Ελλήνων επιστημόνων από το εξωτερικό και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της χώρας στον τομέα των προηγμένων τεχνολογιών.
Παράλληλα,
η λειτουργία του θα έχει ευρύτερο
κοινωνικό όφελος, καθώς θα δημιουργήσει
νέες θέσεις εργασίας και θα ενισχύσει
την απορρόφηση εξειδικευμένου προσωπικού,
προωθώντας τη γνώση και την καινοτομία.
Ενδεικτικά, για την προετοιμασία του
χώρου και του υπερυπολογιστή αναμένεται
να απασχοληθούν περίπου 200 εργαζόμενοι
στην εταιρεία MainSys ΑΕ καθώς, ενώ ήδη
έχουν εμπλακεί 30 άτομα από την ΕΔΥΤΕ
στη φάση σχεδιασμού. Επιπλέον κατά τη
λειτουργία του υπερυπολογιστή, για την
υποστήριξη και την αξιοποίησή του,
απαιτούνται περισσότεροι από 50-60
εργαζόμενοι της ΕΔΥΤΕ.
Q: Ποια είναι η συνολική επένδυση για τον εθνικό υπερυπολογιστή; Ποια η πηγή χρηματοδότησης;
Α: Το συνολικό κόστος του έργου (και για τις δύο συμβάσεις) είναι 58,9 εκατομμύρια ευρώ. Η χρηματοδότηση προέρχεται από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τον ευρωπαϊκό οργανισμό EuroHPC JU.
Το έργο κατακυρώθηκε έπειτα από δημόσιο ανοικτό διαγωνισμό στην ανάδοχο εταιρεία Hewlett Packard Enterprise με αντικείμενο την προμήθεια και την εγκατάσταση προηγμένου υπολογιστικού εξοπλισμού, αποθηκευτικού χώρου και λογισμικού, και εκπαιδευτικές υπηρεσίες, με προϋπολογισμό 41 εκ. Ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ).
Επίσης, μετά από δημόσιο ανοικτό διαγωνισμό, κατακυρώθηκε στην ανάδοχο εταιρεία ΜainSys ΑΕ το αντικείμενο της διαμόρφωσης των ηλεκτρομηχανολογικών υποδομών και η διαμόρφωση νέου κέντρου δεδομένων στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκου Λαυρίου, με προϋπολογισμό 17,9 εκ. Ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ).
Q: Ποιος ο σκοπός και το όφελος για την κοινωνία και το κοινό στο οποίο απευθύνεται;
Α:Ο
ΔΑΙΔΑΛΟΣ θα ενισχύσει την επιστημονική
έρευνα και την καινοτομία σε τομείς
όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, η εξατομικευμένη
ιατρική και η μετεωρολογία, η ανάλυση
μεγάλου όγκου δεδομένων και η ανάπτυξη
έξυπνων συστημάτων μεταφορών. Θα
προσελκύσει νέους επιστήμονες, θα
συμβάλλει σε έρευνα παγκόσμιας κλάσης
και θα μπορεί να εξυπηρετεί τις ανάγκες
μικρομεσαίων επιχειρήσεων και της
βιομηχανίας.
Κέντρο Δεδομένων Τεχνολογικού Πολιτιστικού Πάρκου Λαυρίου
Q: Πόσο κόστισε; ποια η πηγή χρηματοδότησης;
Α:Το έργο κατακυρώθηκε έπειτα από διαγωνισμό, στην ανάδοχο εταιρεία ΜainSys ΑΕ και αφορά στη διαμόρφωση των ηλεκτρομηχανολογικών υποδομών και στη διαμόρφωση νέου κέντρου δεδομένων στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκου Λαυρίου, με προϋπολογισμό 17,9 εκ. Ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ). Η χρηματοδότηση προέρχεται από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Q: Σε ποιό κτίριο θα εγκατασταθεί ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ;
Α: Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ θα τοποθετηθεί στο ιστορικό κτήριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού της Γαλλικής Εταιρείας Μεταλλείων Λαυρίου, το οποίο βρίσκεται στο ΤΠΠΛ.
Q: Ποιά η ιστορική σημασία του κτιρίου;
A: Το κτίριο, με εμβαδόν περίπου 1.500τ.μ., χτίστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα και θεωρείται από τα σημαντικότερα μνημεία της βιομηχανικής κληρονομιάς. Αποτέλεσε έναν από τους πρώτους ηλεκτρικούς σταθμούς παραγωγής ενέργειας στην Ελλάδα και έχει ιδιαίτερη αρχιτεκτονική αξία. Η συνολική ανάπλαση αφορά 2 κτίρια, το κτίριο της Καμινείας και του παλαιού Πλινθοποιείου, τα οποία θα στεγάζουν όλες τις υποστηρικτικές υποδομές, μαζί με τον περιβάλλοντα χώρο, συνολικής έκτασης 3.000τ.μ..
Q: Γιατί επιλέχθηκε το συγκεκριμένο κτίριο για τον ΔΑΙΔΑΛΟ;
A: Η επιλογή του συγκεκριμένου χώρου έγινε βάσει τόσο της ιστορικής του αξίας όσο και της τεχνικής του σπουδαιότητας, συμβάλλοντας στην ανάδειξη της εξέλιξης της ελληνικής βιομηχανίας και επιστήμης. Εξάλλου, το ΤΠΠΛ στεγάζει αρκετές νέες και καινοτόμες επιχειρήσεις, εργαστήρια του ΕΜΠ, καθώς επίσης και ιδρύματα πολιτισμού και τέχνης, αποτελώντας μία κοιτίδα ανάπτυξης και εφαρμογής καινοτόμων προϊόντων και δραστηριοτήτων τεχνολογικού, εκπαιδευτικού και πολιτιστικού περιεχομένου.
Q: Ποιός είναι υπεύθυνος για τη διαμόρφωση του χώρου;
A: Η προετοιμασία για τη διαμόρφωση του χώρου ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού και εγκαταστάσεων του νέου Κέντρου Δεδομένων στο κτήριο του πρώην Ηλεκτρικού σταθμού πραγματοποιείται σε μία από κοινού προσπάθεια μεταξύ, εξειδικευμένου προσωπικού της ΕΔΥΤΕ – GRNET, ομάδας επίλεκτων αρχιτεκτόνων του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ) και στελεχών του Τεχνολογικού Πολιτιστικού Πάρκου Λαυρίου (ΤΠΠΛ) που διαθέτει τους χώρους. Η υλοποίηση γίνεται με τη μέριμνα, φροντίδα και επίβλεψη της ΕΔΥΤΕ ΑΕ.
Q: Τι εργασίες θα πραγματοποιηθούν στο κτίριο;
A: H αποκατάσταση περιλαμβάνει:
Λεπτομερή ιστορική ανάλυση για την διατήρηση της αρχιτεκτονικής και ιστορικής του αξίας.
Εργασίες στατικών ενισχύσεων, αποκατάστασης και αναπαλαίωσης των κτιρίων στο σύνολο του κελύφους αυτών, έτσι ώστε να αναβαθμιστούν στατικά διατηρώντας το ύφος, την αρχιτεκτονική και την αισθητική των κτιρίων.
Διαμερισματοποίηση του χώρου για την φιλοξενία Κέντρου Δεδομένων (ΚΔ) HPC και μέρους του Κυβερνητικού Νέφους Τομέα Έρευνας και Εκπαίδευσης (RE Cloud).
Δημιουργία κατάλληλων υποδομών προκειμένου να εξυπηρετηθούν οι ειδικές συνθήκες του υπερυπολογιστή (δημιουργία κελύφους ελλειπτικού σχήματος με σκοπό τη διατήρηση σταθερής θερμοκρασίας, την προστασία από εξωγενείς παράγοντες και τον έλεγχο προσβασιμότητας εντός του χώρου του υπολογιστικού συστήματος)
Μετατροπή του χώρου σε επισκέψιμο κέντρο.
Q: Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ σέβεται το περιβάλλον;
A: Ο σχεδιασμός του έργου έγινε με κριτήριο την ελάχιστη δυνατή όχληση του περιβάλλοντος, με σεβασμό στο κτίριο και την ιστορικότητα του, χρήση ανανεώσιμων μορφών ενέργειας, τεχνικές ψύξης με την ελάχιστη δυνατή κατανάλωση ενέργειας και βελτιστοποίηση της ενεργειακής απόδοσης.
Q: Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ πώς υποστηρίζεται ενεργειακά;
A: Στο παρακείμενο κτίριο των πρώην Υποστέγων Καμινείας, εμβαδού περί τα 1450 m2, εγκαθίσταται ο ενεργειακός σταθμός με συνολική εγκατεστημένη ισχύ 6 MVA, που φροντίζει για την τροφοδοσία με ηλεκτρικό ρεύμα, το υδρόψυκτο σύστημα κλιματισμού που αξιοποιεί free cooling τεχνολογίες για τον περιορισμό της ανάγκης μηχανικής συμπίεσης στην ψύξη και την εφεδρική ηλεκτρική ισχύ μέσω Ηλεκτρογεννητριών.
Οι υποδομές εγκαθίστανται σε κατάλληλο χώρο με σεβασμό στο περιβάλλον και το συνολικό τοπίο του χώρου, μεγιστοποιώντας τη διαθεσιμότητα και αξιοπιστία του Κέντρου Δεδομένων. Το υδρόψυκτο σύστημα κλιματισμού αξιοποιεί τεχνολογίες free cooling για τον δραστικό περιορισμό της ανάγκης μηχανικής συμπίεσης στην ψύξη
AI Factory «Φάρος»
Q: Πότε ξεκινά το έργο;
A: Η επίσημη έναρξη του έργου AI Factories είναι η 1η Απριλίου 2025 και η διάρκειά υλοποίησης είναι 36 μήνες.
Q: Πώς επελέγη η Ελλάδα για τη φιλοξενία του AI Factory Pharos;
A: Η επιλογή της Ελλάδας για τη φιλοξενία του Pharos έγινε από την Κοινή Επιχείρηση EuroHPC, καθώς εγκρίθηκε η πρόταση που υπέβαλε το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης «Pharos – The Greek AI Factory for accelerating AI innovation», στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας AI Factories της Κοινής Επιχείρησης EuroHPC. Μάλιστα, η Ελλάδα αποτελεί ένα από τα πρώτα επτά AI Factories της Ε.Ε, μαζί με τις Γερμανία, Ισπανία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Σουηδία, και Φινλανδία. Πρόσφατα, προστέθηκαν και οι εξής χώρες που αναμένεται να υλοποιήσουν τα δικά τους εθνικά AI Factories: Αυστρία, Βουλγαρία, Γαλλία, Γερμανία, Πολωνία και Σλοβενία.
Q: Ποιοι ήταν οι καταλυτικοί παράγοντες που οδήγησαν στην ανάληψη από τη χώρα μας ενός από τα πανευρωπαϊκά εργοστάσια Τεχνητής Νοημοσύνης
A:
Η επερχόμενη κατασκευή ενός υπερσύγχρονου, αλλά και βελτιστοποιημένου για εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, υπερυπολογιστή ΔΑΙΔΑΛΟΣ (DAEDALUS).
Η ποιότητα της κοινοπραξίας που ασχολήθηκε με το εγχείρημα, που αποτελείται από το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ Α.Ε. – GRNET) φορέα του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, το ερευνητικό κέντρο Δημόκριτος, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το Ερευνητικό Κέντρο ΑΘΗΝΑ, το Υπερταμείο, το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης, το ΕΚΕΤΑ και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, το Ινστιτούτο Τεχνολογικής Έρευνας στην Κρήτη, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Πανεπιστήμιο Πειραιώς.
Η σταθερή αρωγή της Πολιτείας και ειδικότερα του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης στην κοινοπραξία που ανέλαβε την υποβολή της πρότασης, δεδομένης της προσήλωσής της στο στόχο που έχει τεθεί να γίνει η Ελλάδα πρωτοπόρος στην ψηφιακή εποχή, καθιστώντας την έναν ελκυστικό κόμβο για νεοφυείς επιχειρήσεις και επενδύσεις.
Q: Ποια η σημασία και τα οφέλη του έργου;
Α: Το AI Factory Pharos στοχεύει στη δημιουργία ενός εθνικού οικοσυστήματος Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ), προάγοντας την καινοτομία και τη συνεργασία μεταξύ ακαδημαϊκών, επιχειρηματικών και δημόσιων φορέων. Εστιάζει στους τομείς της Υγείας, της Ελληνικής Γλώσσας και του Πολιτισμού, καθώς και της Βιώσιμης Ανάπτυξης, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη ηθικά υπεύθυνων AI εφαρμογών. Σε στενή συνεργασία με την ακαδημαϊκή κοινότητα, τις επιχειρήσεις και τους φορείς του δημόσιου τομέα, ο ΦΑΡΟΣ θα υποστηρίξει την ανάπτυξη νέων επιχειρηματικών μοντέλων και την εμπορική εκμετάλλευση καινοτόμων εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης. Επιπλέον, θα συμβάλλει στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας και στην επίλυση σημαντικών κοινωνικών προκλήσεων. Επιπρόσθετα, το ελληνικό εργοστάσιο τεχνητής νοημοσύνης στοχεύει να αποτελέσει κόμβο έρευνας και γνώσης και για την ευρύτερη γεωγραφική μας περιοχή, αναδεικνύοντας την Ελλάδα σε τεχνολογικό πόλο.
Q: Πώς συνδέεται με τον ΔΑΙΔΑΛΟ;
Α: Ο νέος εθνικός υπερυπολογιστής ΔΑΙΔΑΛΟΣ θα λειτουργήσει ως η υπολογιστική πλατφόρμα του AI Factory Pharos, προσφέροντας συνολικά υπολογιστική ισχύ 89 Pflops, εξασφαλίζοντας ένα σημαντικό ποσοστό αυτής για αποκλειστική χρήση από εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης μέσω του Pharos. Διαθέτει επιπλέον σύγχρονες τεχνολογίες αποθήκευσης και η σύνδεση θα γίνει μέσω της ΕΔΥΤΕ και του RE-Cloud, με ταχύτητες έως 400Gbps. Ο Pharos κεφαλαιοποιεί τον υπερυπολογιστή ΔΑΙΔΑΛΟΣ (DAEDALUS), για την προώθηση μιας βιώσιμης και υπεύθυνης εθνικής στρατηγικής Τεχνητής Νοημοσύνης, προσφέροντας πρόσβαση για επιχειρήσεις και ερευνητές, σε υπολογιστικούς πόρους υψηλής απόδοσης.
Q: Πώς συνδέεται ο Φάρος AI Factory Ελλάδας με το οικοσύστημα τεχνολογίας και ποιες ομάδες θα ευνοηθούν από αυτό;
A: Το AI Factory Pharos θα έχει ευρεία επίδραση στην κοινωνία, προσφέροντας εφαρμογές σε τομείς όπως η ιατρική, η μετεωρολογία, η ανάπτυξη έξυπνων συστημάτων μεταφορών, κ.α. Η σύνδεσή του με το οικοσύστημα καινοτομίας, συμπεριλαμβανομένων startups, μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜμΕ), ερευνητικών ιδρυμάτων και δημόσιων οργανισμών, θα ενισχύσει την ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων μέσω της αξιοποίησης υπολογιστικών πόρων και εργαλείων AI.
Οι πρώτες ομάδες που θα επωφεληθούν από αυτό το έργο θα είναι εκείνες που θα αξιοποιήσουν πρώτες αυτές τις τεχνολογίες, οδηγώντας στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και συμβάλλοντας στην επιστροφή εξειδικευμένου προσωπικού στην Ελλάδα (brain regain). Το έργο αυτό θα ενισχύσει το οικοσύστημα καινοτομίας, προσφέροντας ευκαιρίες για την ανάπτυξη και την καινοτομία σε διάφορους τομείς.
Q: Ποιο το όφελος για την κοινωνία, την χώρα και την ΕΕ;
A: Το AI Factory Pharos αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά την τεχνολογική αυτονομία της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μειώνοντας την εξάρτηση από τρίτες χώρες. Αναμένεται να προωθήσει την υπεύθυνη χρήση της ΤΝ, να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας και να προσφέρει λύσεις σε κρίσιμους τομείς, όπως η υγεία, ο πολιτισμός και το περιβάλλον.
Q: Ποιός είναι ο προϋπολογισμός και οι πηγές χρηματοδότησης του έργου;
A: Το έργο έχει συνολικό προϋπολογισμό 30 εκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων το 50% χρηματοδοτείται από την κοινή επιχείρηση EuroHPC JU και το υπόλοιπο 50% καλύπτεται από εθνικούς πόρους.
Q: Ποιοι φορείς βρίσκονται πίσω από το AI Factory Pharos;
A: Το AI Factory Pharos σχεδιάστηκε και θα υλοποιηθεί από εθνική κοινοπραξία με επικεφαλής το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης μέσω του φορέα του, το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ Α.Ε. – GRNET) και εταίρους το Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών Δημόκριτος (ΕΚΕΦΕ-Δ), το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το Ερευνητικό Κέντρο ΑΘΗΝΑ και το ΥΠΕΡΤΑΜΕΙΟ, σε άμεση συνεργασία με την Ειδική Γραμματεία Επιτροπής Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού (Strategic Foresight) της Κυβέρνησης.
Επιπλέον, συμμετέχουν οι ακόλουθοι φορείς: α) Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ), β) Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (AΠΘ), γ) Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), δ) Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ), ε) Πανεπιστήμιο Πειραιώς (ΠΑΠΕΙ) καθώς και το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ) και την ΗΔΙΚΑ Α.Ε, φορείς του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Q: Ποιος είναι ο ρόλος της HPE στο ευρωπαϊκό οικοσύστημα supercomputers;
A: Η HPE έχει σταθερή παρουσία στο ευρωπαϊκό οικοσύστημα supercomputers και έχει συμμετάσχει σε μερικά από τα σημαντικότερα έργα της ηπείρου, όπως τα συστήματα HPC6 της Eni, Alps στην Ελβετία και το LUMI στη Φινλανδία, στο πλαίσιο EuroHPC JU. Αυτά τα έργα αντικατοπτρίζουν τη δέσμευσή μας να υποστηρίζουμε την επιστημονική πρόοδο, την τεχνολογική καινοτομία και τη συνεργασία σε ευρωπαϊκό επίπεδο, προσφέροντας τεχνολογικές λύσεις υψηλών προδιαγραφών.
Q: Τι σημαίνει για την HPE η ανάπτυξη παραγωγικής υπολογιστικής ισχύος άνω του 1 Exaflop στην Ευρώπη;
A: Η συγκέντρωση supercomputers σε ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Φινλανδία, η Ιταλία, η Ελβετία, το Ηνωμένο Βασίλειο αλλά και η Ελλάδα, επιβεβαιώνει τον ενεργό ρόλο της HPE στην υποστήριξη κρίσιμων εθνικών και ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών. Πιστεύουμε ότι τέτοιες υποδομές ενισχύουν την ικανότητα της Ευρώπης να ανταποκριθεί σε ερευνητικές, βιομηχανικές και κοινωνικές προκλήσεις, παρέχοντας πρόσβαση σε πόρους υψηλής απόδοσης.
Sustainability
Q: Ποια είναι η θέση της HPE σε θέματα βιωσιμότητας, ιδιαίτερα σε έργα HPC;
A: Η HPE προσεγγίζει τη βιωσιμότητα ως κρίσιμο παράγοντα σχεδιασμού και υλοποίησης των λύσεών της. Συστήματα όπως το LUMI, που βασίζονται σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και ενεργειακά αποδοτική αρχιτεκτονική, αποτελούν καλό παράδειγμα της προσέγγισής μας. Επιπλέον, η δυνατότητα κατασκευής λύσεων HPC εντός της Ε.Ε., όπως στο εργοστάσιό μας στην Τσεχία, ενισχύει τη βιωσιμότητα της ευρωπαϊκής παραγωγής και εφοδιαστικής αλυσίδας.
Ο ρόλος της Ελλάδας
Q: Θεωρείτε ότι η Ελλάδα έχει τη δυναμική να εξελιχθεί σε τεχνολογικό κόμβο στη ΝΑ Ευρώπη; Πώς μπορεί να συμβάλει η HPE σε αυτό;
A: Η Ελλάδα διαθέτει το ταλέντο, τη γεωπολιτική θέση, και πλέον και τις κατάλληλες υποδομές για να εξελιχθεί σε περιφερειακό hub καινοτομίας. Η HPE μπορεί να συμβάλει ενεργά προσφέροντας τεχνογνωσία, πρόσβαση σε διεθνή οικοσυστήματα, και λύσεις αιχμής που δίνουν τη δυνατότητα σε επιχειρήσεις, οργανισμούς και startups να καινοτομούν, να κλιμακώνουν και να εξάγουν τεχνολογία.
