Καλημέρα σε όλες και όλους. Η σκέψη μας αυτές τις ημέρες είναι στη Σαντορίνη και την Αμοργό που δοκιμάζονται από ένα εξαιρετικά σύνθετο και περίπλοκο γεωλογικό φαινόμενο, όπως το έχουν περιγράψει οι επιστήμονες. Και μόνο ο αριθμός -περισσότερες από 7.700 σεισμικές δονήσεις- δικαιολογεί τον φόβο και την αναστάτωση. Βρέθηκα προχθές στη Σαντορίνη και θα ήθελα να εκφράσω και από εδώ τη συμπαράστασή μου, όπως και όλης της κυβέρνησης, στους κατοίκους που ζουν αυτήν τη δύσκολη κατάσταση. Σας καταλαβαίνουμε και είμαστε δίπλα σας. Θέλω να σας ζητήσω να παραμείνετε ψύχραιμοι. Οι ειδικοί που παρακολουθούν συνεχώς το φαινόμενο -και θέλω να τονίσω εδώ ότι έχουμε εξαίρετους επιστήμονες- μας δίνουν λόγους να είμαστε λίγο πιο αισιόδοξοι όσο περνούν οι μέρες. Κανείς δεν μπορεί να κάνει προβλέψεις με απόλυτη βεβαιότητα, αλλά υπάρχει συγκρατημένη αισιοδοξία πως δεν θα οδηγηθούμε στο κακό σενάριο.
Ευθύνη της κυβέρνησης ήταν -και αυτό κάναμε- να πάρουμε γρήγορα και συντεταγμένα όλα τα απαραίτητα προληπτικά μέτρα ώστε να δημιουργήσουμε ένα δίχτυ ασφάλειας για τους νησιώτες μας και να είμαστε έτοιμοι να ανταποκριθούμε σε κάθε ενδεχόμενο. Αυτό επιβάλλει η νέα κουλτούρα πολιτικής προστασίας που προσπαθούμε να οικοδομήσουμε την τελευταία πενταετία, θέτοντας ως πρώτη προτεραιότητα την προστασία της ανθρώπινης ζωής και την ασφάλεια των συμπολιτών μας.
Παρακολουθούμε την εξέλιξη του φαινομένου και θα υπάρχει καθημερινή ενημέρωση για τα νέα επιστημονικά δεδομένα και για τις ενέργειες που ενδέχεται να χρειαστεί να γίνουν. Για προληπτικούς λόγους, είναι διαθέσιμη από την Τετάρτη η εφαρμογή MySafetyPlan, στην πλατφόρμα του gov.gr. Πρόκειται στην ουσία για έναν ψηφιακό χάρτη που δείχνει για όλη την Ελλάδα, προφανώς και για τη Σαντορίνη και την Αμοργό, πού υπάρχουν ανοιχτοί χώροι (πχ γήπεδα ή πλατείες), στους οποίους μπορούν να καταφύγουν οι κάτοικοι των περιοχών σε περίπτωση μεγάλων σεισμών. Μια χρήσιμη υπηρεσία που μακάρι να μην χρειαστεί, αλλά καλό είναι να υπάρχει.
Ξεκινώ την ανασκόπηση των κυβερνητικών δράσεων με μια εμβληματική παρέμβαση στον χώρο της δημόσιας υγείας που αφορά τη μάχη ενάντια στον καρκίνο: θέσαμε σε επίσημη λειτουργία το «Εθνικό Μητρώο Νεοπλασματικών Ασθενειών», ένα πάγιο αίτημα της ιατρικής κοινότητας και των ασθενών, για τη βελτίωση της ογκολογικής περίθαλψης στην Ελλάδα. Το Μητρώο αυτό θα παρέχει ακριβή και πλήρη δεδομένα για τα ογκολογικά περιστατικά στη χώρα μας, τις μορφές καρκίνου, τις χορηγούμενες θεραπείες και την αποτελεσματικότητά τους. Με απλά λόγια, δημιουργούμε μια πολύτιμη βάση γνώσης, βασισμένη σε πραγματικά στοιχεία από τη χώρα μας, αντί να στηριζόμαστε αποκλειστικά σε επιδημιολογικά δεδομένα από το εξωτερικό. Μέσα στις επόμενες ημέρες θα κληθούν οι ογκολόγοι, αλλά και γιατροί άλλων ειδικοτήτων, σε όλη την Ελλάδα που εμπλέκονται στη θεραπεία των ασθενών, να καταχωρίσουν στην πλατφόρμα της ΗΔΙΚΑ πόσα και τι είδους περιστατικά παρακολουθούν, έτσι ώστε πολύ σύντομα να σχηματιστεί μια εξόχως χρήσιμη βάση δεδομένων που θα αφορά τα νεοπλασματικά νοσήματα. Εκτός από το Μητρώο, έως το τέλος Φεβρουαρίου ξεκινά η εφαρμογή 12 ογκολογικών και αιματολογικών θεραπευτικών πρωτοκόλλων πανελλαδικά. Αρχικά θα είναι πιλοτικά σε τρία νοσοκομεία και σταδιακά έως το τέλος του 2025 και στα 12 νοσοκομεία που παρακολουθούν ογκολογικούς ασθενείς. Επιπλέον, από φέτος θα αποζημιώνεται η εξέταση βιοδεικτών που είναι απαραίτητη για να προσδιοριστεί η κατάλληλη φαρμακευτική θεραπεία σε ασθενείς με συγκεκριμένους τύπους καρκίνου. Και κάτι ακόμη για το θέμα: εντάξαμε στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας την υλοποίηση προληπτικών διαγνωστικών εξετάσεων μαστογραφίας και μέσω κινητών μονάδων, προϋπολογισμού 4.564.544 ευρώ. Έτσι, θα μπορέσουν να έχουν πρόσβαση στο σύστημα υγείας και γυναίκες απομακρυσμένων περιοχών ή ευάλωτων πληθυσμιακών ομάδων που αδυνατούν για διάφορους λόγους να πάνε σε ένα νοσοκομείο για να κάνουν μαστογραφία.
Αλλάζω θέμα και από την υγεία πάω στην οικονομία. Η ετήσια έκθεση του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ για το 2024 είναι ακόμα μία απόδειξη ότι η στρατηγική μας για καλύτερους μισθούς, ενίσχυση της απασχόλησης αλλά και μείωσης του εργασιακού χάσματος μεταξύ ανδρών και γυναικών αποδίδει καρπούς. Ανέφερα κάποια στοιχεία σε ανάρτησή μου τις προηγούμενες μέρες, αλλά επιτρέψτε μου να κάνω και εδώ έναν απολογισμό των σημαντικότερων αριθμών: τον περασμένο Δεκέμβριο, ο μέσος μισθός έφτασε στα 1.342 ευρώ, όταν το 2019 ήταν 1.046 ευρώ. Αφαιρώντας τον πληθωρισμό, υπήρξε μια καθαρή αύξηση των εισοδημάτων κατά 5 μονάδες σε έναν χρόνο. Μάλιστα, ο μέσος μισθός στον ιδιωτικό τομέα για πλήρη απασχόληση ήταν 1.478 ευρώ, δηλαδή πολύ κοντά στα 1500. Αυξήθηκε και ο αριθμός των εργαζομένων με πλήρη απασχόληση (σχεδόν 8 στους 10 πλέον). Είναι η πρώτη φορά από τότε που καταγράφονται μισθολογικά δεδομένα στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ όπου πάνω από τους μισούς εργαζόμενους αμείβονται με μισθό άνω των 1.000 ευρώ. Το 2024 καταγράφηκαν 93.312 περισσότεροι εργαζόμενοι σε σχέση με το 2023, ενώ αυξήθηκε ο αριθμός των εργαζομένων ηλικίας 15 έως 29 ετών (+15 σε σχέση με το 2019). Άλλα δυο σημαντικά στοιχεία από την έκθεση: το χάσμα μισθωτής απασχόλησης ανδρών και γυναικών μειώθηκε στις 3,7 ποσοστιαίες μονάδες το 2024 (4,08 μονάδες το 2023 και 6,74 το 2019). Τι δείχνουν όλα αυτά: ότι οι μισθοί στην Ελλάδα αυξάνονται. Νέες δουλειές δημιουργούνται. Και το εισόδημα των πολιτών βελτιώνεται. Όμως, ξέρουμε πολύ καλά ότι ακόμα έχουμε δρόμο μπροστά μας για να συγκλίνουμε με τον μέσο όρο της ΕΕ. Γι’ αυτό συνεχίζουμε με σταθερότητα και προσήλωση στον στόχο που θέσαμε: το 2027, ο μέσος μισθός να φτάσει τα 1.500 ευρώ και ο κατώτατος τα 950 ευρώ. Και με τα σημερινά δεδομένα, ξέρουμε ότι αυτός ο στόχος είναι απολύτως ρεαλιστικός.
Κάτι ακόμα από τον τομέα της απασχόλησης. Με στόχο να δημιουργηθούν 1.000 νέες θέσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης στις περιοχές που επλήγησαν από την απολιγνιτοποίηση, ξεκινά από τη ΔΥΠΑ ειδικό πρόγραμμα επιχορήγησης επιχειρήσεων, ύψους 10.726.800,00 ευρώ. Το πρόγραμμα αφορά επιχειρήσεις στην Περιφέρεια της Δυτικής Μακεδονίας, στη Μεγαλόπολη και στους γειτονικούς δήμους Τρίπολης, Οιχαλίας, Γορτυνίας. Η επιχορήγηση ανά θέση εργασίας, ανάλογα με την κατηγορία ανέργου, καλύπτει ποσοστό από 70% έως 100%.
Συνεχίζω με τις νέες ευνοϊκές παρεμβάσεις μας για τη ρύθμιση ληξιπρόθεσμων οφειλών, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στους δανειολήπτες μεσαίων εισοδημάτων. Ήδη, έχουμε πετύχει πολύ σημαντική πρόοδο στη μείωση του ιδιωτικού χρέους, με τα κόκκινα δάνεια σε τράπεζες και servicers συνολικά να υποχωρούν στα 67 δισ. ευρώ το γ’ τρίμηνο του 2024, από 92 δισ. το 2019. Και σε αυτό συνέβαλαν μια σειρά από νομοθετικές πρωτοβουλίες μας που βελτίωσαν τη λειτουργία του εξωδικαστικού μηχανισμού, ο οποίος ήδη αριθμεί πάνω από 30.000 επιτυχείς ρυθμίσεις, με το ποσό των οφειλών να ξεπερνά τα 10 δισ. ευρώ. Μάλιστα, μόνο την τελευταία διετία, οι ρυθμίσεις έχουν αυξηθεί κατά 81%. Κρίνοντας από τα μετρήσιμα αποτελέσματα, προκύπτει ότι ο εξωδικαστικός μηχανισμός αποδεικνύεται ένα σημαντικό εργαλείο για τον απεγκλωβισμό των δανειοληπτών από τον βρόχο των οφειλών και συμβάλλει σημαντικά στην υποχώρηση του ιδιωτικού χρέους. Στο θέμα μας όμως: για να θωρακίσουμε και να διευκολύνουμε ακόμη περισσότερο τους οφειλέτες με όριο έως 300.000 ευρώ, διπλασιάζουμε τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια για την ένταξη στον υποχρεωτικό εξωδικαστικό μηχανισμό, διευρύνοντας έτσι το πεδίο εφαρμογής του για περισσότερους πολίτες. Παράλληλα, ενισχύουμε την προστασία απέναντι στον κίνδυνο πλειστηριασμού της ακίνητης περιουσίας, ενώ παρατείνεται κατά τέσσερις μήνες το ενδιάμεσο πρόγραμμα κρατικής στήριξης 1ης κατοικίας ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να δίνεται η δυνατότητα αξιοποίησής του από τους ενδιαφερόμενους μέχρι τη σύσταση του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων.
Σας είχα αναφέρει και σε προηγούμενη ανασκόπηση για μια μεταρρύθμιση για την ελληνική επιχειρηματικότητα, το νέο πληροφοριακό σύστημα OpenBusiness, που πλέον βρίσκεται σε λειτουργία, συνδυάζοντας την απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών για την ίδρυση επιχειρήσεων και την έναρξη της δραστηριότητάς τους με την ψηφιοποίηση όλων των αναγκαίων βημάτων. Οι επιχειρήσεις και οι φορείς της Δημόσιας Διοίκησης θα μπορούν πλέον να ολοκληρώνουν τις απαιτούμενες διαδικασίες για την αδειοδότηση των οικονομικών τους δραστηριοτήτων στην Ελλάδα μέσω της ηλεκτρονικής διεύθυνσης https://openbusiness.mindev.gov.gr. Το νέο σύστημα αφορά 57 οικονομικές δραστηριότητες που αντιστοιχούν σε περίπου 2.390 ΚΑΔ, ενώ από την πλευρά της Διοίκησης έχουν ενταχθεί στο σύστημα ήδη 850 φορείς (Δήμοι, Περιφερειακές Ενότητες, φορείς Δημοσίου, κ.λπ.). Για πρώτη φορά είναι συγκεντρωμένες σε ένα σημείο όλες οι χρήσιμες πληροφορίες για την αδειοδότηση, υπάρχει διαλειτουργικότητα με πλήθος άλλων ψηφιακών συστημάτων φορέων του Δημοσίου, όπως το Taxisnet, το e-paravolo, το ΓΕΜΗ, e-adeies, ενώ ένα «γραφείο» υποστήριξης βοηθάει τους ενδιαφερόμενους να πλοηγηθούν στην πλατφόρμα. Ακόμη και τυχόν λάθη στα δικαιολογητικά εντοπίζονται ψηφιακά ώστε να διορθωθούν χωρίς να χαθεί χρόνος για τον επιχειρηματία. Ουσιαστικά πρόκειται για αδειοδότηση «από το γραφείο του» και για ευκολότερη διενέργεια ελέγχων εκ μέρους της διοίκησης. Η νέα αυτή πλατφόρμα σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας εποχής, όπου η ίδρυση και η λειτουργία μιας επιχείρησης δεν αποτελεί πλέον εμπόδιο, αλλά μια απλή, γρήγορη και οργανωμένη διαδικασία.
Ένα άλλο θέμα στο οποίο έχω αναφερθεί πολλές φορές είναι ο Δικαστικός Χάρτης, η καθοριστική αυτή μεταρρύθμιση που κάναμε για τη λειτουργία των δικαστηρίων μας. Πάμε να δούμε τις διαπιστώσεις της Παγκόσμιας Τράπεζας σχετικά με την παραγωγικότητα των δικαστηρίων μας αυτούς του πρώτους μήνες εφαρμογής του, σε συνδυασμό με τη μεταφορά δικαστηριακής ύλης στους δικηγόρους και τη νέα ποινική δικονομία. Η επιτάχυνση των δικών και ο εξορθολογισμός του συστήματος είναι ήδη αισθητά. Μέσα σε λίγους μήνες, από τη μεταφορά δικαστηριακής ύλης στους δικηγόρους, πάνω από 200.000 πράξεις που προηγουμένως θα επιβάρυναν τους δικαστές μας, διεκπεραιώθηκαν με επιτυχία από δικηγόρους. Στο Πολιτικό Τμήμα του Πρωτοδικείου Αθηνών, οι δικαστές έχουν πλέον 19% περισσότερο χρόνο για να αφιερωθούν στο αμιγώς δικαιοδοτικό τους έργο. Μετά τις τροποποιήσεις του Ποινικού Κώδικα και του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, στο Πρωτοδικείο Αθηνών που διαχειρίζεται περίπου το 1/3 του συνόλου των υποθέσεων όλης της χώρας, αυξήθηκε κατά τα 47% ο αριθμός των υποθέσεων που εισήχθησαν απευθείας στο ακροατήριο, ενώ χάρη στην ενίσχυση των μονομελών συνθέσεων των δικαστηρίων, εκδικάστηκαν περίπου 24% περισσότερες υποθέσεις. Πρόκειται, θα ξαναπώ, για μια μεγάλη μεταρρύθμιση και όταν εφαρμοστεί πλήρως ο Δικαστικός Χάρτης το 2026, θα αποδειχθεί η καταλυτική συμβολή της στην αναβάθμιση και επιτάχυνση της απονομής της δικαιοσύνης. Στόχος μας είναι από τις 1.492 ημέρες που ανέρχεται σήμερα ο χρόνος για την έκδοση τελεσίδικης απόφασης, να φτάσουμε στο τέλος της τετραετίας στον μέσο όρο των χωρών του Συμβουλίου της Ευρώπης, δηλαδή περίπου 650 ημέρες.
Περνώ στο μεταναστευτικό. Υπό τον συντονισμό του FRONTEX την περασμένη Τρίτη πραγματοποιήθηκε επιχείρηση που αφορούσε τον επαναπατρισμό 10 υπηκόων Γεωργίας και 30 υπηκόων Πακιστάν, των οποίων τα αιτήματα ασύλου είχαν απορριφθεί τελεσίδικα. Η επιχείρηση αντικατοπτρίζει τη συστηματική μας προσπάθεια να διασφαλίσουμε ότι το άσυλο παρέχεται αποκλειστικά σε όσους το δικαιούνται, ενώ όσοι δεν πληρούν τις προϋποθέσεις επιστρέφουν στις χώρες καταγωγής τους. Η Ελλάδα είναι τέταρτη στην ΕΕ ως προς τις επιστροφές όσων δεν δικαιούνται διεθνή προστασία, αποδεικνύοντας ότι η μεταναστευτική μας πολιτική είναι αυστηρή αλλά δίκαιη, βασισμένη στην προστασία των συνόρων μας που είναι και ευρωπαϊκά σύνορα, στην ταχεία και αποτελεσματική εξέταση των αιτήσεων ασύλου και στην εντατικοποίηση των επιστροφών. Αυτή η προσέγγιση δεν είναι μόνο επιλογή, αλλά αναγκαιότητα στο πλαίσιο της αυστηρής εφαρμογής του ευρωπαϊκού και εθνικού πλαισίου διαχείρισης της μετανάστευσης. Η θέση μας είναι σαφής: η διαχείριση του μεταναστευτικού δεν μπορεί να βαραίνει μόνο τις χώρες πρώτης γραμμής. Χρειάζεται μια κοινή ευρωπαϊκή στρατηγική που θα ενισχύει τη συνεργασία τόσο με τις χώρες προέλευσης όσο και με τρίτες χώρες, ώστε να γίνεται γρήγορα και συντεταγμένα ο επαναπατρισμός όσων δεν δικαιούνται άσυλο.
Κλείνω με μια σημαντική συνεργασία του Υπουργείου Πολιτισμού με την Τράπεζα Πειραιώς που αφορά την αποκατάσταση και επανάχρηση του βιομηχανικού συγκροτήματος Τσαούσογλου, στην οδό Πειραιώς 260. Ένας χώρος που για δεκαετίες ήταν εργοστάσιο μεταλλικών επίπλων και στη συνέχεια έγινε σημείο αναφοράς για το Φεστιβάλ Αθηνών, μεταμορφώνεται σε ένα σύγχρονο πολιτιστικό κέντρο που θα συνδυάζει την ιστορική μνήμη με την καινοτομία και τη δημιουργικότητα του 21ου αιώνα. Η Τράπεζα Πειραιώς θα διαθέσει 1 εκ. ευρώ για την εκπόνηση των αναγκαίων μελετών και με την ολοκλήρωσή του, το συγκρότημα θα φιλοξενήσει πολιτιστικούς οργανισμούς, όπως το Θεατρικό Μουσείο, το Μουσείο Ελληνικών Λαϊκών Μουσικών Οργάνων Φοίβου Ανωγειανάκη, και το Μουσείο Ιστορίας της Ελληνικής Ενδυμασίας του Λυκείου των Ελληνίδων. Φυσικά, θα συνεχίσει να λειτουργεί ως χώρος εκδηλώσεων για το Φεστιβάλ Αθηνών-Επιδαύρου. Όλες οι παρεμβάσεις, από τη φύτευση του χώρου, τη διαχείριση του νερού και τα υλικά της δαπεδόστρωσης μέχρι την ενεργειακή αυτονομία του συγκροτήματος, θα γίνουν με σύγχρονο και βιώσιμο τρόπο. Θα είναι μια δυναμική προσθήκη στον αστικό ιστό και στην εικόνα της πρωτεύουσας που θα τονώσει την πολιτιστική φυσιογνωμία του άξονα της οδού Πειραιώς.
Σας εύχομαι καλή Κυριακή και ευχαριστώ για τον χρόνο σας!
