Κανονισμοί Ξυλείας / Flegt:Σχέδιο Δράσης της Ε.Ε. για την καταπολέμηση της παράνομης υλοτομίας και του συναφούς εμπορίου

Σχέδιο Δράσης της Ε.Ε. για την καταπολέμηση της παράνομης υλοτομίας και του συναφούς εμπορίου

Η παράνομη υλοτομία και η αποδάσωση δημιουργούν σοβαρές επιπτώσεις στο περιβάλλον όπως διάβρωση του εδάφους, μείωση της βιοποικιλότητας ενώ συμβάλουν αρνητικά και στην αλλαγή του κλίματος (περίπου το 20% των ανθρωπογενών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου προέρχεται από την αποψίλωση των τροπικών δασών). Η αντιμετώπιση της παράνομης υλοτομίας όμως είναι ένα περίπλοκο πρόβλημα που απαιτεί πολύπλευρη προσέγγιση.

Το 2003 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανταποκρινόμενη στις ανησυχίες του κοινού για τη σοβαρή περιβαλλοντική καταστροφή που προκαλείται από τις παράνομες υλοτομίες και την αποδάσωση, υιοθέτησε το Σχέδιο Δράσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) για την Επιβολή της Δασικής Νομοθεσίας, τη Διακυβέρνηση και το Εμπόριο (Action Plan for Forest Law Enforcement, Governance and Trade-FLEGT) απώτερος στόχος του οποίου είναι η ενθάρρυνση της αειφορικής διαχείρισης των δασών.

Τον Δεκέμβριο του 2005, το Συμβούλιο υιοθέτησε τον κανονισμό 2173/2005 που έχει ως σκοπό την αντιμετώπιση της παράνομης υλοτομίας και του συνδεόμενου με αυτή εμπορίου και αφορά τη δημιουργία ενός συστήματος αδειών, μέτρο με το οποίο θα εξασφαλίζεται ότι η Κοινότητα εισάγει μόνο προϊόντα ξυλείας που έχουν υλοτομηθεί νόμιμα, σύμφωνα με τη νομοθεσία της παραγωγού χώρας. Η Κοινότητα θα συνάπτει με χώρες και περιφερειακές οργανώσεις Εθελοντικές Συμφωνίες Εταιρικής Σχέσης (Voluntary Partnership Agreement, VPAs), βάσει των οποίων οι εταίροι χώρες ή περιφερειακές οργανώσεις θα δεσμεύονται νομικά να εφαρμόσουν το σύστημα αδειών εντός χρονοδιαγράμματος οριζομένου σε κάθε συμφωνία εταιρικής σχέσης.

Σύμφωνα με το σύστημα αδειών FLEGT, ορισμένα προϊόντα ξυλείας που εξάγονται από εταίρο χώρα και εισέρχονται στην Κοινότητα σε οποιοδήποτε τελωνειακό σημείο θέσεως σε ελεύθερη κυκλοφορία, θα πρέπει να συνοδεύονται από άδεια FLEGT εκδιδόμενη από την εταίρο χώρα, με την οποία δηλώνεται ότι έχουν παραχθεί από εγχώρια ξυλεία που υλοτομήθηκε νόμιμα ή από ξυλεία που εισήχθη νόμιμα στην εταίρο χώρα σύμφωνα με την εθνική της νομοθεσία, όπως ορίζεται στη συμφωνία εταιρικής σχέσης. Απαγορεύεται η εισαγωγή στην Κοινότητα προϊόντων ξυλείας προερχόμενων από εταίρους χώρες, αν η αποστολή δεν καλύπτεται από άδεια FLEGT.

Οι λεπτομέρειες των κανόνων εφαρμογής του συστήματος αδειών FLEGT σε ότι αφορά τα Κράτη-Μέλη ρυθμίζονται στον Κανονισμό 1024/2008 της Επιτροπής ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Οκτώβριο 2008.

Μέχρι σήμερα έχουν υπογραφεί εθελοντικές συμφωνίες με την Γκάνα, τη Δημοκρατία του Κονγκό (ΜΠραζαβίλ), το Καμερούν, τη Λιβερία, τη Δημοκρατία Κεντρικής Αφρικής και την Ινδονησία και οι χώρες αυτές βρίσκονται στο στάδιο ανάπτυξης του Συστήματος FLEGT Σε εξέλιξη βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις με τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, τη Γκαμπόν, τη Μαλαισία, το Βιετνάμ, την Ονδούρα, τη Γουιάνα.

Το σύστημα αδειών FLEGT ωστόσο, παρουσιάστηκε ανεπαρκές για την διαχείριση του προβλήματος της παράνομης υλοτομίας και του συναφούς εμπορίου δεδομένης της δυνατότητας παράκαμψης του, καθώς και της εθελοντικής και διμερούς φύσης των Συμφωνιών Εταιρικής Σχέσης αλλά και της εν γένει πολυπλοκότητας της παράνομης υλοτομίας.Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή λοιπόν, σε συμπλήρωση και στήριξη της τρέχουσας στρατηγικής ανέλαβε νομοθετική πρωτοβουλία με ολιστικό χαρακτήρα υιοθετώντας τον Κανονισμό (ΕΕ) αριθμ. 995/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου «για τη θέσπιση των υποχρεώσεων των φορέων εκμετάλλευσης που διαθέτουν ξυλεία και προϊόντα ξυλείας στην αγορά». Ο εν λόγω Κανονισμός ορίζει τις υποχρεώσεις των φορέων εκμετάλλευσης, οι οποίοι διαθέτουν ξυλεία και προϊόντα ξυλεία στην αγορά της ΕΕ για πρώτη φορά και απαγορεύει τη διάθεση (στην αγορά της ΕΕ) παράνομα υλοτομημένης ξυλείας και προϊόντων ξυλείας. Ο Κανονισμός προβλέπει τη δημιουργία και χρήση ενός συστήματος δέουσας επιμέλειας από τους φορείς εκμετάλλευσης, μέσω του οποίου θα ελέγχεται η νομιμότητα της υλοτομημένης ξυλείας και προϊόντων ξυλείας. Ο Κανονισμός προβλέπει τη δημιουργία και χρήση ενός συστήματος δέουσας επιμέλειας από τους φορείς εκμετάλλευσης. Οι λεπτομερείς κανόνες σχετικά με το σύστημα δέουσας επιμέλειας καθορίζονται στον εκτελεστικό Κανονισμό 607/2012. Οι φορείς εκμετάλλευσης μπορούν να επικουρούνται από Οργανισμούς Παρακολούθησης στην τήρηση των κανόνων του Κανονισμού 995/2010, που για το σκοπό αυτό μπορούν να αναπτύξουν σύστημα δέουσας επιμέλειας, να χορηγούν στους φορείς εκμετάλλευσης το δικαίωμα να το χρησιμοποιούν και να επαληθεύουν την ορθή χρήση του. Οι διαδικαστικοί κανόνες για την αναγνώριση και την ανάκληση των Οργανισμών Παρακολούθησης καθορίζονται στον κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμό 363/2012.

Αρμόδια Αρχή για την εφαρμογή των Κανονισμών της ΕΕ: 2173/2005 (FLEGT) και 995/2010 (Κανονισμός Ξυλείας) και των εφαρμοστικών αυτών ορίστηκε το Τμήμα Πρόληψης και Καταστολής Πυρκαγιών και Λοιπών Κινδύνων της Δ/νσης Προστασίας Δασών & Φ.Π., σύμφωνα με την αριθμ. 2432/7-12-2012 απόφαση του Ειδικού Γραμματέα Δασών. Με την ίδια απόφαση συγκροτήθηκε στην Ειδική Γραμματεία Δασών μια Ομάδας Διαρκούς Υποστήριξης για το σχεδιασμό των απαραίτητων δράσεων και ενεργειών με σκοπό την αποτελεσματική εφαρμογή των ανωτέρω Κανονισμών από το αρμόδιο Τμήμα.

Με το Προεδρικό Διάταγμα υπ’ αριθμ. 100/2014 «Οργανισμός Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής» (ΦΕΚ 167 Α΄), περνούν στην αρμοδιότητα του Τμήματος Διακίνησης και Εμπορίας Δασικών Προϊόντων και Ειδών CITES της Διεύθυνσης Προγραμματισμού και Δασικής Πολιτικής της Γενικής Δ/νσης Ανάπτυξης και Προστασίας Δασών και Αγροπεριβάλλοντος του (τότε Υ.Π.Ε.Κ.Α. και ήδη) Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας: «γγ) η μέριμνα για την εφαρμογή Κανονισμών της Ε.Ε. που αφορούν το εμπόριο ξυλείας και των προϊόντων αυτής, δδ) η παρακολούθηση της διακίνησης και εμπορίας των δασικών προϊόντων.», παραπέμποντας ουσιαστικά στην αρμοδιότητα εφαρμογής στο εξής από το εν λόγω τμήμα των ως άνω κανονισμών (FLEGT και Ξυλείας).

Μετά την έγκριση του νέου οργανισμού του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας [Προεδρικό Διάταγμα αριθ. 132 της 23 Οκτωβρίου 2017 (ΦΕΚ 160 Α΄)], το ως άνω αρμόδιο Τμήμα μετονομάσθηκε σε Τμήμα Ελέγχου της Εμπορίας και Διακίνησης Άγριας Ζωής και Ειδών CITES της Δ/νσης Προγραμματισμού και Δασικής Πολιτικής της Γενικής Δ/νσης Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος.

Για την εφαρμογή και των δύο ως άνω κανονισμών έχουν προωθηθεί προς υιοθέτηση από τα συναρμόδια υπουργεία σχέδια Κοινών Υπουργικών Αποφάσεων, βάσει των οποίων καθορίζονται οι Αρμόδιες Αρχές και θεσπίζονται τα αναγκαία μέτρα και οι διαδικασίες με σκοπό την εφαρμογή των διατάξεων των ως άνω Κανονισμών.
Πληροφορίες:

Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Γενική Γραμματεία Περιβάλλοντος
Γενική Διεύθυνση Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος
Διεύθυνση Προγραμματισμού και Δασικής Πολιτικής
Τμήμα Ελέγχου της Εμπορίας και Διακίνησης Άγριας Ζωής και Ειδών CITES
(Κεντρική Αρμόδια Αρχή Κανονισμού Ξυλείας / FLEGT)
Δ/νση: Τέρμα Αλκμάνος, Τ.Κ.115 28 ΙΛΙΣΙΑ
Αρμόδιοι υπάλληλοι: Ειρήνη Αλεξίου (213 1512 141), Γεωργία Κωνσταντακοπούλου (213 1512 182)

Ministry of Environment and Energy
General Directorate for the Forests and the Forest Environment
Directorate of Planning and Forest Policy
Department for the Control of the Trade and Transport of Wildlife and CITES Species
(Greek Central EUTR /FLEGT Competent Authority)
Address: Terma Alkmanos str., GR 11528 ILISIA
Tel. +030 213 15 12 141, 144, 182
Competent Employees: Eirini Alexiou (+30 2131512141), Georgia Konstadakopoulou (+30 2131512182)

Σχετικά κείμενα

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 401/2013 του Συμβουλίου, της 2 Μαΐου 2013 , σχετικά με περιοριστικά μέτρα έναντι της Μιανμάρ/Βιρμανίας και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 194/2008
ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2021/998 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 21ης Ιουνίου 2021 για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 401/2013 σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στη Μιανμάρ/Βιρμανία
Τροποποίηση της κοινής υπουργικής απόφασης αριθ. 134627/5835/23-12-2015 (ΦΕΚ 2872 Β΄) «Καθορισμός αρμόδιων αρχών, μέτρων και διαδικασιών για την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 995/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 20ης Οκτωβρίου 2010 «για τη θέσπιση των υποχρεώσεων των φορέων εκμετάλλευσης που διαθέτουν ξυλεία και προϊόντα ξυλείας στην αγορά» και των σχετικών με αυτόν, κατ’ εξουσιοδότηση και εκτελεστικών, Κανονισμών της επιτροπής που εκδίδονται για την εφαρμογή του».
Υπουργική Απόφαση 142150/3012/24-06-2016 (ΦΕΚ 347/Υ.Ο.Δ.Δ./05.07.2016) “Ορισμός μελών της Τεχνικής Διυπουργικής Ομάδας Εργασίας (ΤΔΟΕ)”
COM(2003)251 τελικό, της 21ης Μαΐου, 2003 – Πρόταση για Σχέδιο Δράσης της ΕΕ – Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο – Η Επιβολή της Δασικής Νομοθεσίας, η Διακυβέρνηση και το Εμπόριο (FLEGT).
Κανονισμός (ΕΚ) No 2173/2005 του Συμβουλίου της 20ης Δεκεμβρίου 2005 περί δημιουργίας εθελοντικού συστήματος αδειών FLEGT για τις εισαγωγές ξυλείας στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα.
Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1024/2008 της Επιτροπής, της 17ης Οκτωβρίου 2008, περί καθορισμού λεπτομερών μέτρων για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2173/2005 του Συμβουλίου περί δημιουργίας εθελοντικού συστήματος αδειών FLEGT για τις εισαγωγές ξυλείας στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα.
Κανονισμός (ΕΕ) αριθμ. 995/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 20ης Οκτωβρίου 2010 για τη θέσπιση των υποχρεώσεων των φορέων εκμετάλλευσης που διαθέτουν ξυλεία και προϊόντα ξυλείας στην αγορά.
Διορθωτικό στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 995/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ης Οκτωβρίου 2010, για τη θέσπιση των υποχρεώσεων των φορέων εκμετάλλευσης ου διαθέτουν ξυλεία και προϊόντα ξυλείας στην αγορά.
Κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμός (ΕΕ) αριθμ. 363/2012 της Επιτροπής, της 23ης Φεβρουαρίου 2012, σχετικά με τους διαδικαστικούς κανόνες για την αναγνώριση και την ανάκληση της αναγνώρισης των οργανισμών παρακολούθησης που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθμ. 995/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση των υποχρεώσεων των φορέων εκμετάλλευσης που διαθέτουν ξυλεία και προϊόντα ξυλείας στην αγορά.
Εκτελεστικός Κανονισμός (ΕΕ) αριθμ. 607/2012 της Επιτροπής, της 6ης Ιουλίου 2012, περί λεπτομερών κανόνων σχετικά με το σύστημα δέουσας επιμέλειας και με τη συχνότητα και τη φύση των ελέγχων στους οργανισμούς παρακολούθησης όπως προβλέπεται στον Κανονισμό (ΕΕ) αριθμ. 995/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση των υποχρεώσεων των φορέων εκμετάλλευσης που διαθέτουν ξυλεία και προϊόντα ξυλείας στην αγορά.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 657/2014 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 15ης Μαΐου 2014 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2173/2005 του Συμβουλίου, όσον αφορά την ανάθεση κατ’ εξουσιοδότηση και εκτελεστικών εξουσιών στην Επιτροπή
ΚΑΤ’ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2016/1387 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 9ης Ιουνίου 2016 για την τροποποίηση των παραρτημάτων I και ΙΙΙ του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2173/2005 του Συμβουλίου σύμφωνα με την εθελοντική συμφωνία εταιρικής σχέσης με την Ινδονησία σχετικά με σύστημα αδειών FLEGT για τις εισαγωγές ξυλείας στην Ευρωπαϊκή Ένωση
ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ των κανονισμών: (ΕΚ) No 2173/2005 και (ΕΕ) αριθ. 657/2014 [FLEGT]
Κοινή Υπουργική Απόφαση 134627/5835/23.12.2015 ΦΕΚ 2872 Β 29.12.2015 : Καθορισμός αρμόδιων αρχών, μέτρων και διαδικασιών για την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 995/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 20ης Οκτωβρίου 2010 «για τη θέσπιση των υποχρεώσεων των φορέων εκμετάλλευσης που διαθέτουν ξυλεία και προϊόντα ξυλείας στην αγορά» και των σχετικών με αυτόν, κατ’ εξουσιοδότηση και εκτελεστικών, Κανονισμών της Επιτροπής που εκδίδονται για την εφαρμογή του.
Κοινή Υπουργική Απόφαση 135279/159/12.01.2016 (ΦΕΚ 83 Β 25.01.2016) : Καθορισμός Αρμοδίων Αρχών, μέτρων και διαδικασιών για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2173/2005 του Συμβουλίου της 20ης Δεκεμβρίου 2005 «περί δημιουργίας εθελοντικού συστήματος αδειών FLEGT για τις εισαγωγές ξυλείας στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα», όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1024/2008 της Επιτροπής της 17ης Οκτωβρίου 2008 «περί καθορισμού λεπτομερών μέτρων για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2173/2005 του Συμβουλίου “περί δημιουργίας εθελοντικού συστήματος αδειών FLEGT για τις εισαγωγές ξυλείας στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα”».
ΑΡΜΟΔΙΕΣ (ΕΘΝΙΚΕΣ) ΑΡΧΕΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ FLEGT
ΑΡΜΟΔΙΕΣ (ΕΘΝΙΚΕΣ) ΑΡΧΕΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΞΥΛΕΙΑΣ
Κοινή Υπουργική Απόφαση 144531/4225/03.08.2016 (ΦΕΚ 2532 Β 17.08.2016) : Παράταση προθεσμίας υποβολής αίτησης εγγραφής στα Περιφερειακά Μητρώα “Φορέων Εκμετάλλευσης” και “Εμπόρων” της κοινής υπουργικής απόφασης 134627/5835/23-12-1015 (ΦΕΚ 2872/Β΄).
Κοινή Υπουργική Απόφαση 146506/5185/19.10.2016 (ΦΕΚ 3457 Β’ 26. 10 .2016) : Παράταση προθεσμίας υποβολής αίτησης εγγραφής στα Περιφερειακά Μητρώα “Φορέων Εκμετάλλευσης” και “Εμπόρων” της κοινής υπουργικής απόφασης 134627/5835/23-12-1015 (ΦΕΚ 2872/Β΄).
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2022/355 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 765/2006 σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στη Λευκορωσία.