Εικαστικός Χαρακτήρας του Χάρτη
Την Τρίτη 1/11/2020 ώρα 10.30 στην εικονική αιθουσα zoom: Σύνδεσμος https://zoom.us/my/uowm.eetf3 Meeting ID 680-447-7017
Η ψυχογεωγραφική αντίληψη μπορεί να θεωρηθεί μια εύληπτη αλλά και δυστοπική περιπλάνηση συχνά με διαθεση τυχαιότητας όπου αντιστρέφεται ο γνώριμος χάρτης εμπορικών δραστηριοτήτων ενός τόπου με πυξίδες συντομευσης, βραδύτητας εκτατικότητας, αναστροφών και αντιστροφών, αρχειακότητας και αχρηστότητας ενός πολύπλοκου παλιψηφισμού . Η Ευφροσύνη Τσακίρη ερευνά επιτακτικά και συγκεντρώνει πολυποίκιλες πρακτικές που τοποθετούνται σε διαφορετικά σημεία στο φάσμα επιστήμης και τέχνης. Ανατρέξτε στα συνημμένα και στους Φλώρους εικαστικούς εδώ
Χάρης Κοντοσφύρης - Θωμάς Ζωγράφος
Το Meeting ID χρειάζεται κατά κύριο λόγο στις κινητές συσκευές όταν συνδέονται μέσω του οικείου Application. Συνεπώς όπου αναφέρεται ο σύνδεσμος της αίθουσας θα πρέπει να προστεθεί και το Meeting ID, πχ : Αίθουσα Χ – Σύνδεσμος : https://zoom.us/my/uowm.xxxX , Meeting ID : xxx-xxx-xxxx--
Ομάδα εξωστρέφειας 3ικαστικού 3ργαστηρίου
Ο εικαστικός χαρακτήρας του χάρτη
Ομιλήτρια: Ευφροσύνη Τσακίρη, Δρ. Μηχ. ΕΜΠ
Φορέας: Τμήμα Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών του Πανεπιστήμιου Δυτικής Μακεδονίας
Υπεύθυνος Συντονισμού, οργανωτής: Χάρης Κοντοσφύρης
Περίληψη:
Ο χάρτης συνδέεται τόσο με την επιστήμη, όσο και με την τέχνη. Αυτό γίνεται φανερό αν μελετήσει κάποιος την εξέλιξη και τις πολυποίκιλες εκδοχές του από την προϊστορία μέχρι σήμερα. Ο χάρτης αποτελεί μέσο αντικειμενικής αποτύπωσης της εξωτερικής πραγματικότητας και ως τούτου, τεκμηρίωσης των φαινομένων του χώρου. Το εικαστικό στοιχείο είναι εξίσου σημαντικό, καθώς ενισχύει την μεταδοτικότητα του, στον Μεσαίωνα και την Αναγέννηση μάλιστα, οι χαρτογράφοι ήταν ζωγράφοι, χαράκτες, αρχιτέκτονες, ενώ μέχρι σήμερα, για την δημιουργία ενός χάρτη απαιτούνται σχεδιαστικές και εικαστικές δεξιότητες. Από τον 17ο έως τα τέλη του 19ου αιώνα, η χαρτογράφηση εστιάζει στις τεχνολογικές βελτιώσεις που στοχεύουν στην αύξηση της ακρίβειας των αναπαριστώμενων δεδομένων, αλλά και πάλι ο χάρτης ενσωματώνει εικαστικά στοιχεία στα μοτίβα διακόσμησης, ενώ από τις αρχές του 20ου αιώνα οι χαρτογράφοι, πολεοδόμοι και αρχιτέκτονες προσανατολίζονται στην εύρεση νέων τρόπων αναπαράστασης για την αύξηση της λειτουργικότητας του χάρτη και στο πλαίσιο αυτό διερευνούν εικαστικά μέσα. Η πραγματική αλλαγή όμως συμβαίνει μετά τα μέσα του 20ου αιώνα, στη λεγόμενη ‘χωρική’ ή ‘υποκειμενική’ στροφή, όπου εγκαινιάζονται νέες προσεγγίσεις χαρτογράφησης, που αφενός ξεπερνούν τις υφιστάμενες, αναλυτικές και αντικειμενικές καθώς βασίζονται τώρα στην αντίληψη και το βίωμα, και αφετέρου διευρύνονται, ενσωματώνοντας και καλλιτεχνικές πρακτικές. Ενώ η ψυχογεωγραφία θα ανοίξει το δρόμο για την χρήση του χάρτη από εικαστικούς καλλιτέχνες και την ανάπτυξη της Map Art, η Διεθνής Χαρτογραφική Εταιρία προσδιορίζει πλέον τον χάρτη ως αντικείμενο με διπλή λειτουργία: ως μέσο οπτικοποίησης της σκέψης και ως μέσο δημόσιας επικοινωνίας, ενώ ταυτόχρονα αναπτύσσεται η διεπιστημονική περιοχή της σύγχρονης κριτικής χαρτογράφησης, που συγκεντρώνει πολυποίκιλες πρακτικές που τοποθετούνται σε διαφορετικά σημεία στο φάσμα επιστήμης και τέχνης.
Σύντομο βιογραφικό ομιλήτριας:
Η Ευφροσύνη Τσακίρη είναι αρχιτέκτονας μηχανικός (δίπλωμα, διδακτορικό ΕΜΠ, μεταπτυχιακές σπουδές στη Bartlett UCL) και μεταδιδακτορική ερευνήτρια του Εργαστηρίου Πολεοδομικής Σύνθεσης του Τομέα Πολεοδομίας και Χωροταξίας της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ. Η έρευνα και η διατριβή της εξετάζει τις αναπαραστάσεις, σχεδιαστικές, χαρτογραφικές, εικαστικές, της πόλης σε ιστορικό και σύγχρονο πλαίσιο με αναφορά στην έννοια της αστικής πολυπλοκότητας. Στο πλαίσιο αυτό έχει αναπτύξει τη μέθοδο οπτικοποίησης στοιχείων ταυτότητας της πόλης Poli-Plex-Icon. Διδάσκει αρχιτεκτονικό σχεδιασμό στο Τμήμα Εσωτερικής Αρχιτεκτονικής της Σχολής Εφαρμοσμένων Τεχνών και Πολιτισμού του ΠΑΔΑ. Έχει διδάξει στο ΠΑΔΑ σκηνικό χώρο, αρχιτεκτονικό και αστικό σχεδιασμό στο Πολυτεχνείο Κρήτης, αστικό σχεδιασμό στο ΑΠΘ και το ΕΜΠ ως ΕΣΠΑ, 407 και επικουρική διδάσκουσα. Το δημοσιευμένο ερευνητικό έργο της περιλαμβάνει 3 άρθρα σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά, πάνω από 30 συμμετοχές σε συνέδρια, συμμετοχές σε συλλογικούς τόμους και επιμέλεια 2 τόμων. Ως ερευνήτρια στο αντικείμενο της εικαστικής χαρτογραφικής αναπαράστασης της πόλης, έχει εκθέσει έργο της σε ομαδικές εκθέσεις, έχει σχεδιάσει και επιμεληθεί μια έκθεση του ΥΠΠΟΑ, έχει υπάρξει προσκεκλημένη ομιλήτρια σε πολλές δράσεις, έχει οργανώσει πολυάριθμα εργαστήρια και από το 2020 είναι συντονίστρια του ερευνητικού προγράμματος «Επαναστατικά Παλίμψηστα» της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ, που εφαρμόζει την μέθοδο Poli-Plex-Icon και χρηματοδοτείται από το ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. στο πλαίσιο της δράσης «Επιστήμη και Κοινωνία. 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση».
Βιβλιογραφία (της ομιλήτριας) [διαθέσιμα σε https://www.researchgate.net/profile/Efrossyni_Tsakiri & https://ntua.academia.edu/EfrossyniTsakiri
ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΑ ΔΙΕΘΝΗ ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ
Tsakiri, E. (2020). Poli–Plex–Icon: A design framework for the City
Image visualization in the Age of complexity. The Urban Transcripts Journal.
Visualizing the City. Volume 3, No 2 June 2020. ISSN 2514-5339
Tsakiri, E., Vasilara, A. (2018). Mapping
Cultural Cityscapes in the Digital Era and the Century of Complexity. Journal
Sustainable Development, Culture, Traditions, Volume 1b/2018 DOI: 10.26341,
ISSN 2241-4002-2018-1b-1
Tsakiri, E. (2017). Visual Palimpsests:
city atmosphere in cartography, city planning and painting. Studies
in Visual Arts and Communication - an international journal Volume 4, No 1. ISSN 2393–1221
ΤΟΜΟΙ ΚΑΙ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
Τσακίρη, Ε. (2019). Ο χάρτης πόλης: ιστορικές καταβολές και σύγχρονες τάσεις με αναφορά στην κριτική χαρτογραφία. Στο: Χανιά. Ψυχογεωγραφικός Οδηγός της Παλιάς Πόλης (Επιμ. Ε. Τσακίρη, Σ. Γιαννούδης). Σελ: 110-135. Αθήνα: Εκδόσεις Στεφανάκης (Technogramma Med) ISBN 978–960–6656–38–5
Τσακίρη, Ε., Γιαννούδης, Σ. (2019) Κριτική χαρτογράφηση του δημόσιου αστικού χώρου Εφαρμογή στην Παλιά Πόλη των Χανίων. Πρακτικά 2ου Πανελληνίου Συνεδρίου για το Δημόσιο Χώρο: ‘Public Space+’, σ. 189-192. Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Ιανός (ISBN 978-618-5141-59-2). Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, Θεσσαλονίκη, 28-30 Μαρτίου 2019.
Τσακίρη, Ε. (2018) Σύγχρονες προσεγγίσεις χαρτογράφησης του αστικού χώρου: Η Πλατεία Βικτωρίας ως σύστημα οργανωμένης πολυπλοκότητας. 5ο Πανελλήνιο Συνέδριο Πολεοδομίας, Χωροταξίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Βόλος 27–30 Σεπτεμβρίου
Τσακίρη, Ε. (2017). 1450–1950: Από τα Αναγεννησιακά Incunabula στην υποκειμενική στροφή του πολεοδομικού χάρτη. Συλλογικός τόμος, 7ο διαπανεπιστημιακό σεμινάριο βιώσιμης ανάπτυξης, πολιτισμού και παράδοσης Χαρτογράφηση Τοπίου: Φυσικές και Πολιτισμικές ποιότητες. Ινστιτούτο Σύρου, Σύρος 2017 ISBN 978–618–81312–3–1.
Τσακίρη, Ε. (2018). Η
πολεοδομική χαρτογράφηση στον αιώνα της πολυπλοκότητας με έμφαση στην
αντιληπτική προσέγγιση. 11th
International Conference of the Hellenic Geographical Society. Layrion
Technological and Cultural Park (LTCP), Lavrion, Greece, 15–17 April
Τσακίρη, Ε. [2016] Λογική και Ευαισθησία:
Ατμόσφαιρες σε αρχιτεκτονικές, αστικές, χαρτογραφικές και εικαστικές αναπαραστάσεις
πόλεων. [Sense and
Sensibility: City ambiences in architectural (urban), cartographic and fine art
visual representations of cities]. 3rd International Congress on ‘Ambiances,
ambiances international network’, Τμήμα Πολεοδομίας και Χωροταξίας,
Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Δήμος Λάρισας, Λάρισα, Ελλάδα, 21-24 Σεπτεμβρίου
ISBN:978–2–9520948–6–3
Γενική βιβλιογραφία
Corner, J. (2014).
The Agency of Mapping. In J. Corner, & A. Hirsch, The landscape imagination: Collected essays of James Corner,
1990-2010. New York: Architectural Press.
Crampton,
J., & Krygier, J. (2005). AN Introduction to Critical Cartography. ACME:
AN International e-Journal for Critical Geographies, 4(1).
Debord, G. (1955).
Introduction to a Critique of Urban
Geography. Retrieve from http://www.cddc.vt.edu/sionline/presitu/geography.html
Hawkins, H.
(2013). For Creative Geographies:
Geography, Visual Arts and the Making of Worlds. Routledge.
Muscogiuri, M.
(2015). Mapping the invisible. Creative cartography as a tool for representing
the changing contemporary city. In A. Marotta, & G. Novello (Revision.), Disegno & Citta. Drawing & City.
37th Convegno Internazionale del Docenti della Representazione (note.
1134-1138). Rome.
Wood, D., &
Fels, J. (1992). The Power of Maps.
New York: Guillford Press.
Και ακόμη…
(Harmon,
2009): The Map as Art: Contemporary Artists Explore Cartography
(Casey,
2005): Earth Mapping: Artists Reshaping Landscape
(O’Rourke,
2013): Walking and Mapping: Artists as Cartographers
(Reddleman,
2018): Cartographic Abstraction in Contemporary Art: Seeing with Maps
(Duxbury,
Garrett-Petts, & Longley, 2019): Artistic Approaches to Cultural Mapping:
Activating Imaginaries and Means of Knowing
(Curnow,
W., 1989). Putting the Land on the Map: Art and Cartography in New Zealand
since 1840
(Smith,
R., 1981): On Maps and Mapping.
(Woodward,
D., 1987): Art and Cartography: Six Historical Essays
(Wood,
D., 2006): Map art
(Robinson
& Petchenk, 1976): The Nature of Maps: Essays toward Understanding Maps and
Mapping
(Robinson,
A., 1952): The Look of Maps
(Harley, J. B.,
1989) Deconstructing the Map
