Archipelagos Institute of Marine Conservation: Τελευταία Νέα: Φθινόπωρο 2025

 

Νέα του Αρχιπελάγους: Φθινόπωρο 2025 Φθινόπωρο στο Αιγαίο και εξοπλιζόμαστε ώστε να μη λείψουμε ούτε μία μέρα από το ανοιχτό πέλαγος, παρόλες τις δύσκολες συνθήκες του χειμώνα που έρχεται. Η διεπιστημονική μας ομάδα με έδρα τη Σάμο και δράση σε όλο το Αιγαίο, αποτελείται αυτή τη στιγμή από 94 ανθρώπους διαφορετικών ειδικοτήτων, από 32 χώρες. Βρισκόμαστε διασκορπισμένοι είτε εν πλω στα ερευνητικά σκάφη, είτε σε αποστολές στους Φούρνους, στους Λειψούς και σε άλλα σημεία του Αιγαίου, στα εργαστήρια μας, ή στα χερσαία οικοσυστήματα των νησιών. Καταγράφουμε τις θάλασσες που αλλάζουν, όχι μόνο ως αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής, αλλά κυρίως καταστροφικής ανθρώπινης επίδρασης, με στόχο να αναπτύξουμε δράσεις και παρεμβάσεις με ουσιαστικό αποτέλεσμα. Η αυξανόμενη, σιωπηλή ρύπανση Επί 15 χρόνια καταγράφουμε τα επίπεδα πλαστικής και μικροπλαστικής ρύπανσης στις ελληνικές θάλασσες. Αυτό που πρέπει να μοιραστούμε μαζί σας είναι πως η παρουσία μικροπλαστικών ινών στα δείγματα που συλλέγουμε και αναλύουμε έχει εκτοξευθεί. Τις επόμενες ημέρες αναμένουμε μια κορύφωση στις μετρήσεις μας, καθώς με τις βροχές τα πλαστικά που βρίσκονται παντού στη στεριά (σε δρόμους, πλατείες, αρχαιολογικούς χώρους, τουριστικά σημεία, και διάσπαρτα γύρω από χωματερές), ξεπλένονται και αναπόφευκτα καταλήγουν στη θάλασσα. Σε έναν κόσμο που συνεχώς τροφοδοτεί τη θάλασσα με σκουπίδια, ενώ η νομοθεσία για τη διαχείριση των απορριμμάτων και τον περιορισμό του πλαστικού παραμένουν στη σφαίρα της επικοινωνίας κι όχι της πράξης, οι αυξητικές τάσεις της πλαστικής ρύπανσης είναι ιδιαίτερα ανησυχητικές. Διαβάστε περισσότερα εδώ "Κυνηγός"... εισβολικών ειδών Ο Κυνηγός είναι ένα ιδιαίτερα σημαντικό είδος ψαριού των θαλασσών μας, καθώς τρέφεται ακόμη και με νεαρούς Λαγοκέφαλους, ένα από τα πιο προβληματικά εισβολικά είδη που εξαπλώνονται ανησυχητικά στις ελληνικές θάλασσες. Είναι, σημαντικό να συνειδητοποιήσουμε ότι η υπεραλίευση των τοπικών ειδών, όπως ο Κυνηγός, που λειτουργούν ως φυσικοί εχθροί των ξενικών οργανισμών, αποτελεί βασικό παράγοντα για την εξάπλωση των ξενικών και εισβολικών ειδών στις θάλασσές μας. Διαβάστε περισσότερα εδώ Μαζικός εκβρασμός τουλάχιστον τεσσάρων Zιφιών στην ΝΑ Κρήτη Σχεδόν ταυτόχρονα εκβράστηκαν 4 Ζιφιοί (Cuvier’s Beaked Whale, Ziphius cavirostris) σε γειτονικές ακτές, ενώ είναι πολύ πιθανό να έχουν πεθάνει και άλλοι στην περιοχή, και λόγω των βόρειων και βορειοδυτικών ανέμων, ενδέχεται να μην εντοπιστούν ποτέ. Ο ταυτόχρονος εκβρασμός αυτών των σπάνιων κητωδών υποδηλώνει ανθρωπογενή αίτια. Η έντονη υποβρύχια ηχορρύπανση από συγκεκριμένες συχνότητες sonar, αποτελεί τον κύριο παράγοντα θνησιμότητας των Ζιφιών παγκοσμίως, επειδή αναγκάζονται σε απότομη ανάδυση από τα μεγάλα βάθη όπου τρέφονται και πεθαίνουν από εμβολή. Το Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος διερευνά το ηλεκτρονικό ίχνος των πλοίων που διέπλεαν τις προηγούμενες ημέρες την περιοχή και τα στοιχεία μέχρι στιγμής υποδεικνύουν ως πιθανότερη αιτία τα σόναρ πολεμικών πλοίων. Στη συγκεκριμένη περιοχή καταγράφεται παρουσία πολεμικών πλοίων διαφόρων εθνικοτήτων και, αν και σε περίοδο ειρήνης το στίγμα τους θα έπρεπε να είναι ορατό, στις περισσότερες περιπτώσεις αυτό δεν συμβαίνει. Διαβάστε περισσότερα εδώ Διεθνές Σχολείο της Θάλασσας: η πιο δύσκολη, αλλά και πιο σημαντική μας δράση Στις δράσεις του Διεθνούς Σχολείου της Θάλασσας, εδώ και δύο δεκαετίες, έχουν συμμετάσχει και φοιτήσει περισσότεροι από 27.000 άνθρωποι από 46 χώρες, φοιτητές, ερευνητές και ακαδημαϊκοί, αποκτώντας ουσιαστική εμπειρία σε ζητήματα εφαρμοσμένης προστασίας του περιβάλλοντος. Εκτός από την ανεκτίμητη συμβολή τους στις δράσεις του Ινστιτούτου Αρχιπέλαγος, αναπτύσσουν δεξιότητες που μπορούν να αξιοποιήσουν επιστρέφοντας στους τόπους τους. Οι περισσότεροι θα στελεχώσουν πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα και περιβαλλοντικούς φορείς, συμβάλλοντας έτσι στην αντιμετώπιση των ολοένα και αυξανόμενων περιβαλλοντικών προκλήσεων. Διαβάστε περισσότερα εδώ Ο ερευνητικός σταθμός μας στο Μαράθι Το πλήρωμα του Τρίτωνα επισκέφθηκε τον Σεπτέμβρη τα βόρεια Δωδεκάνησα, με στάση στο Μαράθι. Επικεντρωθήκαμε στις εργασίες συντήρησης του ερευνητικού μας σταθμού που λειτουργεί από το 2002. Λόγω των έντονων καιρικών συνθηκών, η συντήρηση του σταθμού είναι απαραίτητη, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Το Μαράθι είναι ένα μικρό νησί του συμπλέγματος των Αρκιών, που τη δεκαετία του ’60 αριθμούσε 65 κατοίκους, ενώ σήμερα έχουν απομείνει μόνο δύο. Μια καταστροφική πορεία που δυστυχώς ακολουθούν όλα τα μικρά νησιά του Αιγαίου. Προετοιμάζονται δηλαδή για να λειτουργούν μόνο ως καλοκαιρινά θέρετρα και όχι ως βιώσιμοι τόποι, όπως υπήρξαν επί χιλιάδες χρόνια. Μια ολέθρια προοπτική, την οποία δυστυχώς αρκετοί οικονομολόγοι, πολιτικοί της συμφοράς και άλλοι, εξακολουθούν να θεωρούν μορφή “ανάπτυξης”. Το Μαράθι, μαζί με άλλα 14 νησιά, απαρτίζουν το “Μόνιμο Καταφύγιο Άγριας Ζωής Συμπλέγματος Αρκιών & Νησίδων Βόρειας Πάτμου”. Θεσμοθετήθηκε το 2004, έπειτα από έρευνα και παρεμβάσεις του Ινστιτούτου «Αρχιπέλαγος» σε στενή συνεργασία με την τοπική κοινωνία των δύο κατοικημένων νησιών (Αρκιοί και Μαράθι), με τον Δήμο Πάτμου και την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου. Διαβάστε περισσότερα εδώ Νεαρός φυσητήρας εκβράστηκε νεκρός στην Σάμο Ένας νεαρός αρσενικός φυσητήρας, μήκους περίπου τεσσάρων μέτρων και βάρους γύρω στον έναν τόνο, εκβράστηκε νεκρός στις βόρειες ακτές της Σάμου. Η συγκεκριμένη περιοχή του Αιγαίου αποτελεί μία από τις σημαντικότερες μεταναστευτικές διόδους για τους γίγαντες των θαλασσών μας, σχεδόν καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Δυστυχώς, δεν είναι η πρώτη φορά που εντοπίζεται στην περιοχή νεκρός νεαρός φυσητήρας, γεγονός που προκαλεί προβληματισμό, δεδομένου ότι το φυσιολογικό προσδόκιμο ζωής του είδους φτάνει τα 70 χρόνια. Η νεκροψία πραγματοποιήθηκε από κτηνίατρο με εμπειρία στις νεκροτομές κητωδών, σε συνεργασία με θαλάσσιους βιολόγους και κτηνίατρο με ειδίκευση στα κητώδη. Ο θάνατος δεν αποδίδεται σε ανθρωπογενή αίτια. Διαβάστε περισσότερα εδώ Οι εργασίες στους υποβρύχιους κήπους δε σταματούν! Φύτευση υποβρύχιων κήπων Ποσειδωνίας. Η μεγάλη αυτή προσπάθεια, που ξεκίνησε πριν από επτά χρόνια, συνεχίζεται με εντατικούς ρυθμούς. Στόχος μας είναι να συμβάλλουμε στην αναστροφή της ολοένα αυξανόμενης καταστροφής των θαλάσσιων λιβαδιών Ποσειδωνίας στις ελληνικές θάλασσες. Η διαδικασία φύτευσης είναι ιδιαίτερα απαιτητική, καθώς στα πρώτα χρόνια ανάπτυξης των φυτών απαιτείται συστηματική φροντίδα από εξειδικευμένους επιστήμονες-δύτες, σχεδόν σε εβδομαδιαία βάση, κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας και καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Το μόνο σίγουρο είναι ότι αυτού του είδους οι φυτεύσεις δεν προσφέρονται για επικοινωνιακές δράσεις «εταιρικής ανευθυνότητας» - πρακτικές που, δυστυχώς, ευδοκιμούν στους καιρούς μας, αντί για ουσιαστικές πρωτοβουλίες προστασίας των ελληνικών θαλασσών. Διαβάστε περισσότερα εδώ Το Αρχιπέλαγος στον Τύπο Ρεπορτάζ στις ειδήσεις του Alpha TV για την ύποπτη Δραστηριότητα 32 Τουρκικών Αλιευτικών Σκαφών στο Αιγαίο και στο Ιόνιο επί ένα μήνα. Ο διευθυντής του Αρχιπελάγους Θοδωρής Τσιμπίδης, μοιράστηκε τα ευρήματα του Ινστιτούτου από τις εκτενείς παρατηρήσεις και καταγραφές παράνομων δραστηριοτήτων στα ελληνικά ύδατα. Μια συζήτηση στην Καθημερινή με την επιστημονική διευθύντρια του Αρχιπελάγους Α. Μήλιου, σχετικά με την υπεραλίευση, τα απαγορευμένα θαλάσσια είδη σε γκουρμέ εστιατόρια και ελληνικές ψαροταβέρνες, όπως και το μέλλον του ψαρέματος για υγιή και βιώσιμα θαλάσσια οικοσυστήματα στην Ελλάδα. Άρθρα στην Εφημερίδα των Συντακτών, τον Ελεύθερο Τύπο, την Καθημερινή, και το GreekReporter, για τη φύτευση θαλάσσιων λιβαδιών Ποσειδωνίας στο Αιγαίο από το Αρχιπέλαγος. Στα άρθρα αναφέρονται διεθνείς έρευνες για τις συνθήκες της Ποσειδωνίας στα ελληνικά νερά, τα ωφέλη των λιβαδιών, όπως και οι αιτίες της συνεχιζόμενης καταστροφής στις ελληνικές θάλασσες. Έμφαση στα πλαστικά και στο πώς διασπώνται σε μικροπλαστικά δίνει το άρθρο της Καθημερινής. Μέσω της μακροχρόνιας κι εκτενούς έρευνας στα εργαστήρια του Αρχιπελάγους, συζητάται η παρουσία μικρο- και νανοπλαστικών σε ψάρια, όπως επίσης και η άμεση ανάγκη για διαχείρηση των πλαστικών απορριμμάτων στην Ελλάδα. Παραμένουμε ενεργοί, κόντρα σε κάθε δυσκολία, με σκοπό καθημερινά να κατανοούμε καλύτερα και να προστατεύουμε τις θάλασσές μας. Κάθε βοήθεια, ηθική ή υλική είναι πολύτιμη. Σας ευχαριστούμε θερμά!