Αθήνα, 26 Μαΐου 2020
Γραπτή Δήλωση Υπουργού Εξωτερικών, Νίκου Δένδια, μετά το πέρας της τηλε-Διάσκεψης Δωρητών σε Αλληλεγγύη προς τους Πρόσφυγες και τους Μετανάστες από τη Βενεζουέλα σε Χώρες της Περιοχής
H τηλε-Διάσκεψη Δωρητών σε Αλληλεγγύη προς τους Πρόσφυγες και τους Μετανάστες από τη Βενεζουέλα σε Χώρες της Περιοχής (International Donors Conference in solidarity with Venezuelan migrants and refugees in the countries of the region) στην οποία μετείχα σήμερα, είναι μια κίνηση για τη στήριξη όσων αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη Βενεζουέλα, εξ αιτίας της πολιτικής αβεβαιότητας, αλλά και της δεινής ανθρωπιστικής κατάστασης που βιώνει η χώρα.
Πρόκειται για πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ισπανίας, στην οποία μετέχουν 40 χώρες, με στόχο την παροχή βοήθειας και συμπαράστασης στις γειτονικές χώρες της Βενεζουέλας, οι οποίες έχουν επωμισθεί δυσανάλογο βάρος από τις επιπτώσεις της εκεί πολιτικής κατάστασης, υποδεχόμενες περί τα 5,5 εκατομμύρια πρόσφυγες και μετανάστες.
Στόχος όσων μετέχουμε σε αυτήν την πρωτοβουλία είναι να υποστηρίξουμε τους εκτοπισμένους, τις κύριες κοινότητες υποδοχής των μεταναστών και των προσφύγων, καθώς και η κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας του Covid-19 στις χώρες υποδοχής.
Εξέφρασα τη βαθιά ανησυχία της Ελλάδος για τη συνεχιζόμενη πολιτική, οικονομική και κοινωνική κρίση στη Βενεζουέλα και τόνισα την ανάγκη παροχής βοήθειας το ταχύτερο δυνατόν.
Η χώρα μας εξέφρασε την πρόθεσή της να συμβάλλει και αυτή προκειμένου να αμβλυνθούν οι επιπτώσεις της ανθρωπιστικής κρίσης στη χώρα.
Αθήνα, 26 Μαΐου 2020
Εισήγηση Υπουργού Εξωτερικών Νίκου Δένδια κατά τη συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής, στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.
Σας ευχαριστώ κ. Πρόεδρε, κύριοι Υπουργοί, κυρίες, κύριοι συνάδελφοι. Θέλω να ευχαριστήσω καταρχήν το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας για την φιλοξενία της σημερινής συνάντησης της Επιτροπής Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής.
Και θα ήθελα κι εγώ με την σειρά μου να αναφερθώ στην αγαστή σχέση και στην συνεργασία των Υπουργείων Εξωτερικών και Εθνικής Άμυνας .
Οφείλω να επαναλάβω αυτό που υπογράμμισε ο οικοδεσπότης, ο συνάδελφος ο κ. Παναγιωτόπουλος κατ’ αντιδιαστολή με το τι συνέβαινε στο παρελθόν και βέβαια δεν αναφέρομαι στην περίοδο που Υπουργός Εξωτερικών ήταν ο κ. Κατρούγκαλος.
Θα έχουμε την ευκαιρία σήμερα να δούμε μαζί όλες τις εξελίξεις του διαστήματος που μεσολάβησε από την τελευταία συνάντηση μας τον Γενάρη. Από την πρωτοφανή, υβριδική, μαζική απόπειρα παραβίασης των συνόρων μας, που Ελλάδα και Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίσαμε στα τέλη του Φεβρουαρίου και στις αρχές Μαρτίου. Καθώς επίσης και την συνεχιζόμενη κλιμάκωση της Τουρκικής παραβατικότητας έναντι της Ελλάδας αλλά και της Κυπριακής Δημοκρατίας και γενικά στην ευρύτερη περιοχή, αλλά αν ο χρόνος το επιτρέψει και τις εξελίξεις στην Λιβύη, την Συρία, αλλά και στα Βαλκάνια.
Θα τονίζω ότι με ψυχραιμία, σοβαρότητα και αποφασιστικότητα συνεχίζουμε να ασκούμε εξωτερική πολιτική αρχών, πάντα με βάση μας το διεθνές δίκαιο και την νομιμότητα, υπερασπιζόμενοι την κυριαρχία και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα και προασπιζόμενοι το εθνικό μας συμφέρον. Το διάστημα των τεσσάρων και πλέον μηνών που μεσολάβησε από την τελευταία μας συνάντηση, έγιναν πρωτίστως τα εξής:
Πρώτον, η έξαρση, ποιοτική και ποσοτική της τουρκικής παραβατικότητας.
Δεύτερον, η έντονη διπλωματική δραστηριοποίηση της χώρας μας προς κάθε κατεύθυνση, παρά τις πρωτοφανής παγκοσμίως συνθήκες λόγω της πανδημίας του κορονοϊού.
Και τρίτον, την συμβολή των υπηρεσιών του Υπουργείου Εξωτερικών στις συλλογικές προσπάθειες αφενός αντιμετώπισης των συνεπειών της πανδημίας, αφετέρου της εξόδου από την πανδημία και της επιστροφής στην κανονικότητα.
Θα ήθελα όμως πριν ξεκινήσουμε την κεκλεισμένων των θυρών συνάντηση μας δημοσίως, να πω δύο λόγια για τα πραγματικά γεγονότα των τελευταίων ημερών στον Έβρο, γιατί είναι σημαντικό να μην υπάρχουν παρανοήσεις, δημόσια ή ιδιωτικά ως προς τα πραγματικά περιστατικά.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η κυβέρνηση ουδέποτε επέτρεψε ούτε θα επιτρέψει την απώλεια ή την αμφισβήτηση εθνικού εδάφους, οφείλω να πω ούτε οποιαδήποτε ελληνική κυβέρνηση. Υφίσταται άλλωστε σαφής συνταγματική πρόβλεψη και θέση. Αναφορές σε δήθεν κατάληψη, -«υπογραμμίζω» την λέξη-, εθνικού εδάφους που είδαν το φως της δημοσιότητας τις τελευταίες ημέρες και αναπαρήχθησαν και σε έντυπα του ξένου Τύπου, είναι ψευδείς ειδήσεις οι οποίες δεν πρέπει να αναπαράγονται. Θεωρώ αδιανόητο να υιοθετούνται τέτοιοι ισχυρισμοί και να αποτελούν στοιχεία του ελληνικού δημόσιου διαλόγου.
Η κυβέρνηση έχει αποδείξει ότι ξέρει να υπερασπίζεται τα σύνορα Ελλάδας και Ευρώπης, την κυριαρχία και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα.
Επιτρέψτε μου επιγραμματικά μόνο να επισημάνω τι συνέβη στον Έβρο.
Η Ελλάδα ξεκίνησε προπαρασκευαστικές εργασίες, για την ακρίβεια μετρήσεις και αποψιλώσεις για την κατασκευή, επέκταση και προέκταση Φράκτη στον Έβρο, στην περιοχή Φερών, εντός της ελληνικής επικράτειας. Η Τουρκία ζήτησε να μάθει, να ενημερωθεί, για τις συντεταγμένες της κατασκευής του Φράκτη αυτού. Στο αίτημα αυτό η Ελλάς απάντησε στη τουρκική πλευρά αρνητικά, λέγοντας ότι ο Φράκτης κατασκευάζεται αποκλειστικά εντός του ελληνικού εδάφους και άρα δεν υφίσταται λόγος ενημέρωσης της τουρκικής πλευράς επί των στοιχείων τα οποία ζήτησαν. Σε συνέχεια κινητικότητας της τουρκικής πλευράς σε σημείο που είχαν γίνει προπαρασκευαστικές εργασίες από πλευράς μας, επιδώσαμε νεότερη ρηματική διακοίνωση στον εδώ Τούρκο πρέσβη, ενώ τουρκική ανακοίνωση ισχυρίζεται την επομένη μέρα, ανακριβώς, ότι εμείς παραβιάσαμε τα χερσαία σύνορα της Τουρκίας.
Αυτά είναι τα περιστατικά.
Θα ήθελα τέλος να πω ότι τα εθνικά ζητήματα δεν θα πρέπει να τυγχάνουν εκμετάλλευσης και ιδίως κομματικής ή ακόμη χειρότερα μικροκομματικής εκμετάλλευσης.
Δεν μπορούμε και δεν πρέπει να θέτουμε σε κίνδυνο τα εθνικά μας συμφέροντα προκειμένου να κερδίσουμε λίγες και παροδικές εντυπώσεις και δημοσιότητα στο εσωτερικό.
Η χώρα έχει πληρώσει επανειλημμένα στην ιστορία της, πρόσφατη και απώτερη, την προσπάθεια εκμετάλλευσης των εθνικών θεμάτων. Κατά τούτο δεν προτίθεμαι να συμπράξω αυτοβούλως σε μια τέτοια διαδικασία.
Και πάλι κε Πρόεδρε, κε Υπουργέ, ευχαριστώ θερμά για την φιλοξενία εδώ στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, σε μια γνώριμη αίθουσα και σε ένα γνώριμο χώρο. Μετά τις αρχικές τοποθετήσεις, είμαι απολύτως στη διάθεση των συναδέλφων, για οτιδήποτε αυτή κρίνουν επί των θεμάτων της συζήτησης της Επιτροπής.
Αθήνα, 26 Μαΐου 2020
Συνέντευξη Υπουργού Εξωτερικών, Νίκου Δένδια, στην εφημερίδα “Καθημερινή” και τον δημοσιογράφο Βασίλη Νέδο
Τις τελευταίες ημέρες έχει ξεσηκωθεί θόρυβος σχετικά με την κατάσταση που επικρατεί στον νότιο Έβρο. Τι ακριβώς ζητούν οι τουρκικές αρχές που προκάλεσε διαβήματα εκ μέρους της ελληνικής πλευράς;
Όπως είναι γνωστό, έχουν ξεκινήσει έργα για την επέκταση του υφιστάμενου φράχτη στον Έβρο. Οι εργασίες αυτές προκάλεσαν την αντίδραση της Τουρκίας. Μας επιδόθηκε μια ρηματική διακοίνωση, διά της οποίας η Τουρκία ζήτησε να της γνωρίσουμε τις συντεταγμένες κατασκευής του φράχτη, αλλά και να συνεννοηθούμε μαζί της για την κατασκευή του. Το τουρκικό αίτημα αυτό απορρίφθηκε με ρηματική διακοίνωση, καθώς το τι κάνουμε εντός ορίων της εθνικής μας κυριαρχίας είναι δικό μας προνόμιο και αρμοδιότητα και δεν υποχρεούμεθα να δώσουμε λογαριασμό σε οιονδήποτε. Εν συνεχεία, επειδή κατεγράφη κάποια κινητικότητα από την πλευρά της Τουρκίας στην περιοχή, προβήκαμε, όπως οφείλαμε, σε νέα ρηματική διακοίνωση. Από εκεί και πέρα, έλαβε χώρα μια απαράδεκτη διασπορά παραπληροφόρησης, περί κατάληψης π.χ. 16 στρεμμάτων ελληνικού εδάφους, από την οποία δυστυχώς παρασύρθηκαν κόμματα της αντιπολίτευσης, ως μη ώφειλαν.
Πράγματι αμφισβητείται η χάραξη του συνόρου σε εκείνο το σημείο του Έβρου; Στην ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών τονίζεται ότι «δεν υπάρχουν κοινά συμπεφωνημένες γεωγραφικές συντεταγμένες στη συγκεκριμένη περιοχή του συνόρου που να είναι συμβατές με τη συμφωνία του 1926».
Με τη Συνθήκη της Λωζάννης του 1923 και το σχετικό Πρωτόκολλο του 1926 καθορίζονται τα σύνορα των δύο χωρών στον Έβρο. Τα σύνορα είναι δεδομένα. Δεν αλλάζουν και δεν μπορούν να αλλάξουν. Αυτό που πρέπει να γίνει σαφές είναι ότι αλλάζουν τα σημεία από τα οποία γίνονται μετρήσεις, λόγω αλλαγών στα γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά της κοίτης του Έβρου. Αυτό είναι ένα ζήτημα που υφίσταται εδώ και δεκαετίες, γιατί τα γεωμορφολογικά δεδομένα της περιοχής μεταβάλλονται συχνά σε μία περιοχή όπως o Έβρος. Δεν επηρεάζει όμως επ' ουδενί τα σύνορα της χώρας. Δεν υπάρχει ζήτημα αμφισβήτησης των συνόρων. Επιτρέψτε μου να πω, λοιπόν, εν είδει σχολίου, ότι, οποιαδήποτε αναφορά μιας τέτοιας εκδοχής και μάλιστα από όσους κάνουν καριέρα διά της επίκλησης της πατρίδας, εξυπηρετεί στην πραγματικότητα μόνο επιδιώξεις τρίτων.
Τι ακριβώς ζητούν οι Τούρκοι; Αν ζητούν, βεβαίως...
Δεν δικαιούμαι, ως υπουργός Εξωτερικών, να κάνω δημοσίως σχόλια για υποθετικές επιδιώξεις άλλης χώρας. Εντούτοις, είναι προφανές ότι ο Έβρος είναι η περιοχή στην οποία η διεθνής κοινότητα έγινε μάρτυς μιας αποτυχημένης απόπειρας άσκησης σημαντικής πίεσης έναντι της χώρας μας και εκβιασμού της Ε.Ε. από την πλευρά της Άγκυρας. Και, όπως όλοι γνωρίζουμε, αυτό δεν επετεύχθη, χάρη στην έγκαιρη και συντονισμένη αντίδραση του κρατικού μηχανισμού, των Ενόπλων Δυνάμεων και των υπηρεσιών ασφαλείας. Και εφόσον επαναληφθεί, θα αποτύχει και πάλι. Η κυβέρνηση έχει αποδείξει ότι μπορεί να φυλάει τα σύνορά μας. Τα σύνορα της Ευρώπης.
Αυτή τη στιγμή υπάρχει τουρκική παρουσία στη γραμμή των συνόρων στο συγκεκριμένο σημείο;
Καθ' όσον γνωρίζω, δεν υπάρχει πλέον κινητικότητα. Υπάρχουν σαφείς ανακοινώσεις του υπουργείου Εθνικής Άμυνας που ξεκαθαρίζουν απολύτως την κατάσταση.
Θεωρείτε ότι ήταν λανθασμένη η διατύπωσή σας για “λίγες δεκάδες μέτρα” στη ραδιοφωνική συνέντευξη που παραχωρήσατε την περασμένη Τετάρτη;
Στη ραδιοφωνική συνέντευξη που παραχώρησα την περασμένη Τετάρτη στο Πρώτο Πρόγραμμα της EPA έκανα λόγο για αλλαγή στην κοίτη του ποταμού κατά λίγες δεκάδες μέτρα και προφανώς επ' ουδενί για αποδοχή αλλαγής συνόρων ή, ακόμα χειρότερα, για παραχώρηση εθνικού εδάφους. Ουδείς Έλληνας υπουργός θα μπορούσε να κάνει τέτοιου είδους δήλωση. Απαγορεύεται από το Σύνταγμα η παραχώρηση έστω και τετραγωνικού εκατοστού εθνικού χώρου. Για όσους, δε, μου καταλογίζουν ασάφεια, ο ίδιος ο δημοσιογράφος του σταθμού που έθεσε την ερώτηση επιβεβαίωσε, με ανάρτησή του την Παρασκευή, τα λεγόμενά μου αλλά και το νόημά τους. Υπήρξε όμως μία προσπάθεια απομόνωσης και διαστρέβλωσης των όσων είπα από την Ακροδεξιά του κ. Βελόπουλου, σε συνδυασμό με fake news της Sun. Πίσω από την Ακροδεξιά με διάφορες αποχρώσεις συντάχθηκαν δυστυχώς κόμματα της αντιπολίτευσης. Μάλιστα, δύο και πλέον ημέρες μετά την ίδια τη συνέντευξη, κατά τη διάρκεια των οποίων ουδείς είχε επισημάνει οποιαδήποτε ασάφεια. Είναι λυπηρό ότι, λίγες μόνο εβδομάδες μετά τη σύμπνοια που χαρακτήρισε τον ελληνικό πολιτικό κόσμο ως προς τα γεγονότα στον Έβρο, την οποία, σημειωτέον, ανέδειξα και επικρότησα, ορισμένοι επιλέγουν να υιοθετήσουν fake news ενός ακροδεξιού κόμματος, για να αποσπάσουν μικροκομματικά οφέλη.
Αν είχε δημοσιοποιηθεί το πρόβλημα δεν θα ήταν μικρότερος ο επικοινωνιακός κουρνιαχτός; Γιατί δεν δημοσιοποιήθηκε;
Το πρόβλημα δεν είχε αποσιωπηθεί ποτέ, κ. Νέδο. Εξ ου και η σαφής απάντησή μου στη σχετική ερώτηση κατά τη συνέντευξή μου στην EPA. Είναι ένα ζήτημα που υφίσταται, το οποίο επανέρχεται κατά περιόδους αναλόγως των γεωμορφολογικών δεδομένων στην περιοχή και επιλύεται στο πλαίσιο διμερών ad hoc συνεννοήσεων όποτε χρειασθεί εν προκειμένω. Και αυτός είναι ο λόγος που μέχρι σήμερα οι σχετικές διευθετήσεις γίνονταν μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Τα κίνητρα όσων επέλεξαν να διαστρεβλώσουν το νόημα των λεγομένων μου είναι προφανή.
Η κατασκευή του φράχτη θα προχωρήσει;
Η επέκταση του φράχτη συνεχίζεται κανονικά και θα ολοκληρωθεί.
Αισθανθήκατε τις τελευταίες ημέρες και εσωκομματικά χτυπήματα;
Ως υπουργός Εξωτερικών οφείλω να έχω ένα και μοναδικό κριτήριο: την εξυπηρέτηση των εθνικών συμφερόντων κατά τον βέλτιστο τρόπο. Αυτή είναι άλλωστε η εντολή του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Ουδέν άλλο με απασχολεί.
Καταλαβαίνουμε ότι υπάρχει και προπαρασκευή για τις ραγδαίες εξελίξεις στη Μεσόγειο, ειδικά μετά την αλλαγή των δεδομένων στη Λιβύη. Μπορείτε να μας πείτε τις επόμενες πρωτοβουλίες της ελληνικής διπλωματίας;
Χάρη στην ενεργητικότητα της ελληνικής διπλωματίας, n Ελλάδα επεδίωξε και κατόρθωσε να καταστεί συνομιλητής με ρόλο στο ζήτημα της Λιβύης. Να είναι παρούσα εκεί όπου έλαμπε διά της απουσίας της. Αυτό είναι πρόδηλο, τόσο από την πληθώρα των διμερών μας επαφών, όσο και από πρωτοβουλίες όπως η πρόσφατη πενταμερής Διάσκεψη, στην οπoία μετείχαμε με τη Γαλλία, την Κύπρο, την Αίγυπτο και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Σε κάθε περίπτωση, η κατάσταση στη Λιβύη είναι εξαιρετικά ευμετάβλητη και τα δεδομένα μπορούν να ανατραπούν. Η χώρα μας παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις εξελίξεις και ασκεί την επιρροή της για την προάσπιση του εθνικού συμφέροντος όπου κρίνει σκόπιμο, πάντοτε προσηλωμένη στο Διεθνές Δίκαιο. Το επόμενο διάστημα θα πραγματοποιήσω σειρά ταξιδιών στην περιοχή, προκειμένου να συζητήσω εκ νέου από κοντά με τους άμεσα εμπλεκόμενους τις εξελίξεις. Επίσης, όταν χρειάζεται, θα συνεχίσουμε να πραγματοποιούμε επαφές και εξ αποστάσεως, όπως συνέβη την προηγούμενη εβδομάδα με τον πρόεδρο του λιβυκού Κοινοβουλίου. Να είστε σίγουροι ότι η ελληνική διπλωματία θα συνεχίσει να προωθεί το εθνικό συμφέρον με τον ίδιο δυναμισμό, όπου και όπως χρειαστεί.
