«Η ΕΛΛΑΔΑ ΜΕΤΑ»
Ο Κύκλος Ιδεών για την Εθνική Ανασυγκρότηση, σε συνεργασία με την ΣΥΜΕΩΝ Γ. ΤΣΟΜΩΚΟΣ ΑΕ, πραγματοποιεί το δεύτερο Συνέδριο,
«Η Ελλάδα Μετά ΙΙ», στις 11 & 12 Ιουνίου 2018, στην Αθήνα, στο ξενοδοχείο Divani Caravel.
«Η Ελλάδα Μετά ΙΙ», στις 11 & 12 Ιουνίου 2018, στην Αθήνα, στο ξενοδοχείο Divani Caravel.
Πριν ένα χρόνο ο Κύκλος Ιδεών διοργάνωσε συνέδριο με θέμα «Η Ελλάδα Μετά», μετά την εμπειρία των μνημονίων, μετά τη δευτερογενή κρίση που τροφοδοτήθηκε το 2015, μετά τη διάψευση της αντιμνημονιακής ρητορείας. Στο συνέδριο του 2017, πενήντα περίπου έγκυροι εισηγητές προσέγγισαν το εθνικό ζήτημα από όλες σχεδόν τις οπτικές γωνίες. Συζητήθηκαν οι κοινωνικές, πολιτικές και θεσμικές προϋποθέσεις της «Ελλάδας Μετά». Αναδείχθηκε το ερώτημα αν η ελληνική κοινωνία μπορεί να υιοθετήσει το μεταρρυθμιστικό πρόταγμα. Συζητήθηκαν οι θεσμικές προϋποθέσεις της επόμενης φάσης και αναζητήθηκαν απαντήσεις στο ερώτημα αν ένα άλλο κράτος είναι εφικτό ως μοχλός και περιβάλλον της εθνικής ανάκαμψης μέσα από την κινητοποίηση όλων των δημιουργικών δυνάμεων της οικονομίας και της κοινωνίας. Τη δεύτερη ημέρα του συνεδρίου συζητήθηκε σε βάθος το αναπτυξιακό πρόβλημα της χώρας, οι υστερήσεις ως προς την ανταγωνιστικότητα, οι τομείς που συνιστούν συγκριτικό πλεονέκτημα. Άνοιξε στη συνέχεια η συζήτηση για την τέταρτη βιομηχανική επανάσταση ως πρόκληση και ευκαιρία για μια οικονομία όπως η ελληνική. Το συνέδριο του 2017 έκλεισε με μια μεγάλη συζήτηση για την ελληνική ιδιοσυστασία και την εθνική ταυτότητα ως κρίσιμη αναπτυξιακή παράμετρος.
Τους δώδεκα περίπου μήνες που μεσολάβησαν ο Κύκλος Ιδεών διοργάνωσε δημόσιες συζητήσεις για μεγάλα θέματα συνεχίζοντας και εξειδικεύοντας τον προβληματισμό του συνεδρίου καθώς και workshops για πιο τεχνικά θέματα. Οι τίτλοι είναι ενδεικτικοί: «Δικαιοσύνη και επενδύσεις», «Κοινό περί δικαίου αίσθημα Vs Κράτος δικαίου», «Με αφορμή το όνομα, συγκυρία και στρατηγική στα Βαλκάνια», «Το ιδιωτικό και το δημόσιο χρέος ως καθοριστικοί παράγοντες για την πορεία μετά το 2019», «Προστασία Προσωπικών Δεδομένων - Ηλεκτρονική Ταυτοποίηση», «Οι κινεζικές επενδύσεις στην Ελλάδα», «Η Ελλάδα Μετά: Ελπίδες και Κίνδυνοι» κ.α.
Παράλληλα αναρτήθηκαν πολλά ενδιαφέροντα κείμενα (μελέτες, δοκίμια, σχόλια κ.ο.κ.) στοsite του Κύκλου Ιδεών για όλες τις θεματικές των εκδηλώσεων, για τα μεγάλα θέματα της χώρας και της Ευρώπης, για θέματα της συγκυρίας, για πιο τεχνικά και εξειδικευμένα αντικείμενα.
Το δεύτερο συνέδριο του Κύκλου Ιδεών που οργανώνεται στις 11 και 12 Ιουνίου 2018 με τίτλο «Η Ελλάδα Μετά ΙΙ» έρχεται να επιστεγάσει όλη αυτή την προγραμματική επεξεργασία. Τώρα πλέον όλα είναι πιο επείγοντα και πιεστικά. Σε τρεις μήνες λήγει τυπικά το τρέχον τρίτο πρόγραμμα. Το αφήγημα της «καθαρής εξόδου» έχει εγκαταλειφθεί άδοξα, η πολιτική του «υπερπλεονάσματος», δηλαδή της υπερφορολόγησης, της διόγκωσης των ληξιπρόθεσμων οφειλών του δημοσίου προς επιχειρήσεις και ιδιώτες, της μείωσης του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων, αιχμαλωτίζει τις δυνατότητες της πραγματικής οικονομίας και εγκλωβίζει τη χώρα στην αναιμική και ανεπαρκή ανάπτυξη, τη στασιμοχρεοκοπία. Οι συστημικές τράπεζες πέρασαν με επιτυχία το stress test, όμως τα κόκκινα δάνεια εξακολουθούν να είναι βρόγχος για τις τράπεζες και τους δανειολήπτες, συνολικά για την οικονομία.
Το να συζητά κανείς για τις επενδύσεις, τα πεδία ανταγωνιστικότητας και τις προκλήσεις της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης στην Ελλάδα, υπό τέτοιες δημοσιονομικές και χρηματοπιστωτικές συνθήκες, δεν είναι διαφυγή, είναι όρος επιβίωσης του έθνους.
Οι διεθνείς εξελίξεις πυκνώνουν επικίνδυνα. Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις επηρεάζονται άμεσα από τις εσωτερικές διαιρέσεις και αβεβαιότητες στη Τουρκία και τα πολλαπλά ανοικτά μέτωπά της στην εξωτερική της πολιτική και την πολιτική ασφάλειας. Η διαπραγμάτευση για το ονοματολογικό φτάνει στο σημείο της συνολικής της αξιολόγησης, ενώ η πρόταση για «Μακεδονία του Ίλιντεν» και οι αντιδράσεις που προκλήθηκαν υπενθύμισαν ότι η διαχείριση τέτοιων θεμάτων και η αναζήτησή βιώσιμων λύσεων προϋποθέτει γνώση της Ιστορίας.
Η Ευρώπη ενώ προσπαθεί να συζητήσει τα θέματα της οικονομικής της διακυβέρνησης και της ανταγωνιστικότητάς της στον παγκόσμιο καταμερισμό, βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη στο εσωτερικό της με τον εθνικολαϊκισμό και τον ευρωσκεπτικισμό που τείνει προς τον απροκάλυπτο αντιευρωπαϊσμό ενώ στις σχέσεις της με τις ΗΠΑ δοκιμάζεται η ίδια η διεθνοπολιτική οντότητά της. Η Ελλάδα δυστυχώς δεν παίζει το ρόλο που αντιστοιχεί στη γεωγραφική της θέση και το πληθυσμιακό της μέγεθος.
Το μεγαλύτερο όμως ζήτημα είναι η κατάσταση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου, ο εκβιασμός των θεσμών, η υπονόμευση του κύρους και της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης, η θεσμική ανασφάλεια που προκαλεί υποβάθμιση της χώρας πολύ μεγαλύτερη από αυτήν που συνδέεται με τα αιτία της οικονομικής κρίσης.
Τεχνικές απαντήσεις στα μεγάλα αυτά θέματα έχουν σε μεγάλο βαθμό δοθεί με έρευνες, μελέτες, ενδιαφέρουσες προτάσεις. Το ζήτημα είναι η πολιτική και κυρίως η κοινωνική επίγνωση των καταστάσεων, των κινδύνων, των δυνατοτήτων, των προϋποθέσεων. Η σύνθεση όλων των επιμέρους θεμάτων σε μια εθνική στρατηγική ανόρθωσης που λειτουργεί και ως εθνική αφήγηση, δυο μόλις χρόνια πριν την επέτειο των 200 ετών από την Επανάσταση του 1821.
Το δεύτερο συνέδριο του Κύκλου Ιδεών προσπαθεί να θέσει αυτό το ζήτημα που είναι ταυτόσημο με το ερώτημα: ποια Ελλάδα Μετά;
Στις 11 και 12 Ιουνίου 2018, αξιοποιώντας την προετοιμασία που έχει γίνει και με αυτόν τον κοινό παρονομαστή, μια πλειάδα αρμόδιων και έγκυρων εισηγητών καλείται λοιπόν να πραγματευθεί επτά μεγάλα θέματα:
«Κύκλος 1: Μετά το τρίτο μνημόνιο τι; Οι δημοσιονομικές και χρηματοπιστωτικές προϋποθέσεις για την Ελλάδα Μετά»
«Κύκλος 2: Οι αντοχές των δημοκρατικών θεσμών, της κοινωνίας, και του πολιτικού συστήματος»
«Κύκλος 3: Ελληνική και ευρωπαϊκή ταυτότητα- μια δύσκολη σχέση με μέλλον»
«Κύκλος 4 : Εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας - Τα μείζονα θέματα ξανά στο προσκήνιο»
«Κύκλος 5: Η τέταρτη βιομηχανική επανάσταση εξελίσσεται και στην Ελλάδα»
«Κύκλος 6: Μπορεί να εφαρμοστεί ένα εθνικό σχέδιο ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας;»
«Κύκλος 7: Ελλάδα Μετά: Αντιστρέφοντας τους όρους - Από την προκατάληψη στην περηφάνια»
Δείτε το αναλυτικό πρόγραμμα του Συνεδρίου εδώ: https://ekyklos.gr/606-
* Είσοδος ελεύθερη.
Τηρείται σειρά προτεραιότητας.
Για εγγραφή, δείτε εδώ:
https://www.eventora.com/el/
Για εγγραφή, δείτε εδώ:
https://www.eventora.com/el/
Δίνονται βεβαιώσεις παρακολούθησης.
Ομιλία Ευάγγελου Βενιζέλου στο 2ο Διεθνές Συνέδριο του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (31.5.2018)
Το Νοέμβριο του 2017, στη συζήτηση στη Βουλή για τον προϋπολογισμό του έτους 2018, που η κυβέρνηση τον εμφάνισε ως τον προϋπολογισμό της «καθαρής εξόδου» από το τρίτο μνημόνιο, το μνημόνιο του 2015, έλαβα το λόγο και είπα: Θυμάστε μία συζήτησή μου στην εκπομπή Enikos με τον κ. Χατζηνικολάου τον Μάρτιο του 2015, όταν εμφανίστηκα και είπα, ιδού το αντίγραφο του e-mail Χαρδούβελη, πάρτε το να το έχετε ως παρακαταθήκη, γιατί αυτό που θα έρθει σε λίγους μήνες, αντί για το e-mail Χαρδούβελη, θα είναι δραματικό; Το e-mail Χαρδούβελη θα είναι μία παιδική χαρά μπροστά στο τρίτο μνημόνιο. Εάν λοιπόν το θυμάστε αυτό είπα, μιλώντας στη Βουλή, δώστε λίγη προσοχή σε αυτό που σας λέω. Να επανέλθετε στην πολιτική του Νοεμβρίου-Δεκεμβρίου του 2014, όταν είχαμε συμφωνήσει, με πολύ κόπο, στο Eurogroup το καθεστώς της προληπτικής πιστωτικής γραμμής, προκειμένου να εξέλθει η χώρα ασφαλώς από το δεύτερο μνημόνιο που τότε έληγε, χωρίς την πίεση των αγορών, χωρίς να είναι σε καθεστώς μνημονίου, αλλά έχοντας τον θώρακα των εταίρων. Διότι είναι διαφορετικό να εξέλθει στις αγορές μόνη της η Ελλάδα με εθνικό ρίσκο και διαφορετικό να εξέλθει στις αγορές η Ελλάδα έχοντας την εγγύηση και τον θώρακα του ESM που ενισχύει την πιστοληπτική της ικανότητα.
Τότε κυριαρχούσε ο επιπόλαιος μύθος της δήθεν καθαρής εξόδου. Η «καθαρή έξοδος» ως αφήγημα κατέρρευσε και υπό τη μία της εκδοχή και υπό την άλλη. Η μία εκδοχή είναι πως καθαρή έξοδος σημαίνει τέλος του μνημονίου, αλλαγή καθεστώτος, επάνοδο στις αγορές με αποδεκτά επιτόκια, δυνατότητα αναχρηματοδότησης του χρέους και βεβαίως, μία κάποια πρόσθετη παρέμβαση σε σχέση με το χρέος, η οποία είναι υπεσχεμένη από τους εταίρους, ήδη από τον Φεβρουάριο του 2012. «Καθαρή έξοδος» όμως σημαίνει, από την άλλη μεριά, ένα κλείσιμο του ματιού στη νέα εκλογική πελατεία, σε κοινωνικά στρώματα που βρίσκονται σε κατάσταση ανάγκης, που πιστεύουν –εσφαλμένα βεβαίως– ότι μπορεί να επανέλθουμε στον χαμένο παράδεισο της πελατειακής μεταπολίτευσης. Δηλαδή να επανέλθουμε σε υποσχέσεις, σε δημαγωγίες, σε παροχές, χωρίς την εποπτεία των εταίρων και χωρίς τους δημοσιονομικούς καταναγκασμούς του μνημονίου.
Νομίζω ότι το αφήγημα κατέρρευσε και υπό τη μία εκδοχή, την ευρωπαϊκή -συστημική και υπό την άλλη εκδοχή, την εθνικολαϊκιστική. Κατέρρευσε γιατί ο εθνικολαϊκισμός, ιδίως στην οικονομία, ο οικονομικός εθνικολαϊκισμός εκδικείται. Η Ελλάδα μπήκε στην Ευρωζώνη διότι έπρεπε οπωσδήποτε να μπει η Ιταλία στην Ευρωζώνη και προσαρμόστηκαν και έγιναν αποδεκτά τα δημοσιονομικά δεδομένα της Ελλάδος γιατί ήταν τότε καλύτερα από τα δημοσιονομικά δεδομένα της Ιταλίας. Και τώρα οι πολιτικές εξελίξεις και ο κίνδυνος λαϊκιστικής διολίσθησης στην Ιταλία εκδικείται την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ στην Ελλάδα, αλλά δυστυχώς εκδικείται και τη χώρα.
Το 1920 ο Ελευθέριος Βενιζέλος έχασε τις εκλογές με την Μικρασιατική εκστρατεία σε εξέλιξη. Οι κυβερνήσεις, οι λεγόμενες μετανοεμβριανές, οι αντιβενιζελικές κυβερνήσεις του τότε Λαϊκού Κόμματος που ήταν αντίθετες, στην πραγματικότητα, στην πολιτική του Ελευθερίου Βενιζέλου, συνέχισαν την πολιτική του χωρίς να τη γνωρίζουν, χωρίς να την πιστεύουν, οδηγούμενες σε υπερβολές, στην υπερβολή του Σαγγαρίου και οδηγηθήκαμε στην Μικρασιατική καταστροφή, στην κατάρρευση του μετώπου.
Έτσι, η επίθεση κατά των δικών μας πολιτικών, που ήταν πολιτικές διάσωσης της χώρας, οδήγησε τώρα στην πολιτική των υπερπλεονασμάτων υπό συνθήκες ύφεσης, ή στην καλύτερη περίπτωση αναιμικής ανάπτυξης, στασιμοχρεοκοπίας. Για να πετύχουμε τα υπερπλεονάσματα, παραδόξως, διογκώνουμε το χρέος, ενώ εξυπηρετούμε το χρέος μας καταβάλλοντας τους τόκους, λόγω της ύπαρξης πρωτογενούς πλεονάσματος. Για να αντισταθούμε στην προληπτική πιστωτική γραμμή ρητορικά, επικοινωνιακά, συμβολικά, αποδεχόμαστε τη λογική του ταμειακού αποθέματος ασφαλείας, του μαξιλαριού ασφαλείας και κανείς δε λέει: Πόσο θα είναι; Πώς ακριβώς θα σχηματιστεί; Πόσο θα διαρκέσει; Ποιες χρηματοδοτικές ανάγκες καλύπτει, του 2019, του 2021, του 2021, του 2022; Πώς υπονομεύεται και ναρκοθετείται η επόμενη βουλευτική περίοδος και η επόμενη κυβέρνηση, όποια και αν είναι, από τις δεσμεύσεις που αναλαμβάνονται τώρα; Και τι θα γίνει με την επόμενη φάση της πολιτικής των υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων που δεν θα είναι 3,5%, αλλά θα είναι πάντως κοντά στο 2,5%, θα είναι 2%, 2,3%, 2,4% μέχρι το 2060, μέχρι, εν πάση περιπτώσει, την αποπληρωμή τουλάχιστον του 75% του χρέους προς τους θεσμούς.
Λένε κάποιοι, μα τι πειράζει, το κόστος είναι περίπου 70.000.000 Ευρώ, αν οι τράπεζες δεν δανείζονται απευθείας από την ECB αλλά από το ELA της Τράπεζας της Ελλάδος, με κίνδυνο της Τράπεζας της Ελλάδος, δηλαδή κίνδυνο μετακύλισης στο δημόσιο χρέος. Αλλά αυτό είναι η προληπτική πιστωτική γραμμή ή είναι η δυνατότητα να μετέχεις στο QE, η δυνατότητα θεωρητικά να ενεργοποιηθεί κάτι που δεν έχει ενεργοποιηθεί, αλλά έχει λειτουργήσει ως απειλή, που είναι το πρόγραμμα OMT, το οποίο αφορά τις χώρες ακριβώς που είναι σε πρόγραμμα; Προληπτική πιστωτική γραμμή σημαίνει ότι έχεις από πίσω σου την Ευρωζώνη, τους εταίρους, και αυτό είναι ένα μήνυμα στις αγορές για τα επιτόκια, ένα μήνυμα στους οίκους αξιολόγησης για το επίπεδο αξιολόγησης της χώρας που πρέπει να καταστεί επενδυτικό. Βεβαίως είναι η δυνατότητα συμμετοχής στη δευτερογενή αγορά και στα προγράμματα πιστωτικής χαλάρωσης εν ευρεία έννοια, όχι μόνο του QE, ακόμη και αν αυτά τείνουν προς τη λήξη τους. Βεβαίως αυτό επηρεάζει όλη την αγορά, όλα τα επιτόκια, τα επενδυτικά ομόλογα, επηρεάζει το τραπεζικό σύστημα το οποίο βεβαίως δεν μπορεί να αρκεστεί στο γεγονός ότι πέρασε τα stress test, γιατί η δουλειά των τραπεζών είναι να συγκεντρώνουν καταθέσεις και να δίνουν δάνεια. Όταν έχεις αρνητική πιστωτική επέκταση το σύστημα δεν δουλεύει. Χωρίς εθνική αποταμίευση δεν μπορείς να χρηματοδοτήσεις την ανάπτυξη. Θεωρητικά μπορείς να έχεις ανάπτυξη αναιμική, μπορείς να έχεις ανάπτυξη χωρίς χρηματοδότηση, αλλά αυτό είναι ένα θεωρητικό σχήμα που δεν αφορά την ελληνική περίπτωση, η οποία κινδυνεύει στον εγκλωβισμό της στασιμοχρεοκοπίας.
Αυτά τα λέω λαμβάνοντας υπόψη ότι θα υπάρξει ένα σχήμα σε σχέση με το χρέος, το οποίο θα είναι λογικό και φιλικό. Ούτως ή άλλως, παρότι ως ποσοστό του ΑΕΠ, το ελληνικό χρέος είναι μεγαλύτερο του ιταλικού, το κόστος εξυπηρέτησής του είναι πολύ μικρότερο. Το πραγματικό μέγεθος του χρέους είναι το μέγεθος του κόστους εξυπηρέτησης σε συνδυασμό με τις δυνατότητες αναχρηματοδότησης. Το ιταλικό χρέος είναι μικρότερο από το ελληνικό ως ποσοστό του ΑΕΠ, είναι συντριπτικά μεγαλύτερο, εννέα φορές μεγαλύτερο περίπου, ως απόλυτος αριθμός, και είναι μεγαλύτερο και ως κόστος εξυπηρέτησης. Γι’ αυτό η περίπτωση της Ιταλίας, τώρα, αναστατώνει τα πάντα και μας κάνει να αντιληφθούμε, ακόμη και για τους πιο κακόπιστους, τι σημαίνει προληπτική πιστωτική γραμμή.
Δεν μιλώ τώρα για ερωτήματα τεχνικά, θα τα δούμε ίσως, περιμένουμε να μπει το Δ.Ν.Τ στο πρόγραμμα. Σε ποιο πρόγραμμα; Το λήγον τρίτο πρόγραμμα. Να μπει για ποιο λόγο; Για να περιβάλλει με αξιοπιστία τη μελέτη βιωσιμότητας του χρέους που το ίδιο θα καταθέσει ή που θα συνεπεξεργαστεί με τους άλλους θεσμούς. Αλλά, τι σημαίνει τώρα στο πρόγραμμα που λήγει και από το οποίο εξερχόμαστε να μπει το ΔΝΤ; Ή τι απέγινε η γαλλική πρόταση για την αυτόματη σύνδεση του ρυθμού ανάπτυξης με τις παρεμβάσεις στο χρέος; Εμείς το είχαμε πετύχει αυτό, διότι τα πρωτογενή πλεονάσματα στις μελέτες βιωσιμότητας του χρέους του 2012 είχαν απολύτως συναρτηθεί, ρητά και επίσημα, με το ρυθμό ανάπτυξης, προβλεπόταν ελάχιστος ρυθμός ανάπτυξης 2,5%, αλλιώς δεν λειτουργούσε το σχήμα.
Μία φράση για το πολιτικό ζήτημα. Υπό τις προϋποθέσεις αυτές μπορεί να υπάρξει πολιτική συναίνεση; Είπε προηγουμένως ο εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ, εδώ υπάρχει μία πολιτική της Αριστεράς και μία πολιτική της Δεξιάς στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το έχετε παρατηρήσει αυτό πουθενά; Στην Ευρωπαϊκή Ένωση κυβερνά διαρκώς ένας μεγάλος κυλιόμενος συνασπισμός, σε όλες τις χώρες γίνονται εκλογές, τελικά όμως σε επίπεδο Συμβουλίου Υπουργών και Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και σε επίπεδο Eurogroup υπάρχει ένας κυλιόμενος συνασπισμός κυβερνήσεων του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, του Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος, με μία συμμετοχή φιλελευθέρων και άλλων δυνάμεων. Είναι εξ ορισμού συμφωνημένη και ευρείας αποδοχής η ευρωπαϊκή πολιτική και νομικά δεσμευτική από το 1992, καλώς ή κακώς. Αυτό είναι το θέμα στην Ελλάδα; Η επαναφορά σε τέτοιου είδους διακρίσεις ή η συναίνεση μπορεί να βασιστεί μόνον στην αλήθεια; Στο να απευθυνθούμε στο φοβισμένο και εναγώνιο τμήμα της κοινωνίας, το πιο φτωχό, το πιο αδικημένο, το οποίο λειτουργεί αντισυστημικά και επικίνδυνα και είναι επιρρεπές στη δημαγωγία, στις υποσχέσεις χωρίς αντίκρισμα, στο λαϊκισμό και να του πούμε την αλήθεια, ώστε η κοινωνία να υιοθετήσει το μεταρρυθμιστικό πρόταγμα; Τι γίνεται όταν έχεις μία πολιτική δύναμη, όπως ο ΣΥΡΙΖΑ, που στην κυβέρνηση παίζει με τον ακροδεξιό εθνικολαϊκισμό των ΑΝΕΛ, προσπαθεί να διεμβολίσει την Κεντροαριστερά με διάφορες προτάσεις και με διάφορους χειρισμούς, αναζητώντας δήθεν συναίνεση; Τελικά, εάν σας ζητήσω να τον ταξινομήσετε, θα τον ταξινομούσατε στη συστημική ή στην αντισυστημική πλευρά της κοινωνίας; Πουθενά. Η παρουσία του παρεμποδίζει τη δυνατότητα να μιλήσουμε με ευθύτητα και εντιμότητα στην αντισυστημική πλευρά, αυτή που αμφισβητεί την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, τη συμμετοχή μας στην Ευρωζώνη, που δεν βλέπει ελπίδα και προοπτική.
Αυτό που χρειάζεται είναι αλήθεια, εθνική στρατηγική και ικανότητα πολιτικής διεύθυνσης της χώρας. Η επόμενη κυβέρνηση, μετά τη στρατηγική ήττα του ΣΥΡΙΖΑ, θα απευθυνθεί και σε αυτόν να πάρει μέρος σε μία ευρεία βάση στήριξης, ενός προγράμματος όμως, το οποίο θα έχει αρχή, μέση και τέλος και θα βγάζει πραγματικά τη χώρα από την περιδίνηση από την οποία δεν μπορέσαμε να βγούμε, ενώ άλλες χώρες βγήκαν, πρωτίστως για πολιτικούς λόγους. Γιατί οι πολιτικοί λόγοι μας οδήγησαν το 2015 αντί για την έξοδο από το μνημόνιο, στη δευτερογενή κρίση, σε ένα τρίτο μνημόνιο και τώρα δυστυχώς σε ένα τέταρτο μνημόνιο μακράς διάρκειας.
Σας ευχαριστώ.
