ΓΕΩΤ.Ε.Ε.: ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ
Τις παρατηρήσεις και προτάσεις του επί των διατάξεων του Σχεδίου Νόμου «Ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση των πολυεπίπεδων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στους τομείς: α) της διαχείρισης υδάτων, β) της διαχείρισης και προστασίας των δασών, γ) της αστικής ανθεκτικότητας και πολιτικής, δ) της καταπολέμησης της αυθαίρετης δόμησης, ε) της ενεργειακής ασφάλειας» κατέθεσε το Επιμελητήριο στον Υπουργό Περιβάλλοντος & Ενέργειας. Πιο συγκεκριμένα, το έγγραφο του Επιμελητηρίου έχει ως εξής:
Αξιότιμε κύριε Υπουργέ,
σε συνέχεια της τοποθέτησης του εκπροσώπου του Επιμελητηρίου κατά τη συνεδρίαση της 22ας Απριλίου 2024 της Διαρκούς Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής των Ελλήνων, σας παραθέτουμε πιο κάτω και γραπτά τις παρατηρήσεις και προτάσεις του Επιμελητηρίου επί του Σχεδίου Νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας «Ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση των πολυεπίπεδων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στους τομείς: α) της διαχείρισης υδάτων, β) της διαχείρισης και προστασίας των δασών, γ) της αστικής ανθεκτικότητας και πολιτικής, δ) της καταπολέμησης της αυθαίρετης δόμησης, ε) της ενεργειακής ασφάλειας».
1) ΣΥΣΤΑΣΗ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΥΔΑΤΩΝ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (Ο.Δ.Υ.Θ.)
Ενώ το masterplan της ολλανδικής εταιρείας, στο οποίο μεταξύ άλλων περιγράφεται και κοστολογείται η δημιουργία Οργανισμού Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας (Ο.Δ.Υ.Θ.), βρίσκεται ακόμη σε διαβούλευση, στο κατατεθέν σχέδιο νόμου περιλαμβάνονται διατάξεις για τη σύσταση του Ο.Δ.Υ.Θ., ενός οργανισμού που συστήνεται με τη μορφή ανώνυμης εταιρείας και λειτουργεί με κανόνες ιδιωτικής οικονομίας.
Σημειώνουμε ότι, με βάση την ισχύουσα νομοθεσία (σε εφαρμογή της ευρωπαϊκής οδηγίας 2000/60), η διαχείριση των υδατικών συστημάτων ανήκει στην δημόσια διοίκηση. Εντούτοις, με το νομοσχέδιο που κατατέθηκε, μεταφέρεται η αρμοδιότητα διαχείρισης των υδάτων σε Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου που θα λειτουργήσει κατά παρέκκλιση νομοθετημάτων όπως Ν. 3199/2003 περί διαχείρισης υδάτων, ο Ν. 4412/2016 για την υλοποίηση έργων-προμηθειών-υπηρεσιών καθώς και Προεδρικών Διαταγμάτων που έχουν να κάνουν με τη σύσταση και τις αρμοδιότητες της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Θεσσαλίας-Στερεάς Ελλάδας και αντίστοιχα της Περιφέρειας Θεσσαλίας.
Δημιουργείται ένας φορέας που θα διαχειρίζεται το σύνολο του υδατικού δυναμικού της Θεσσαλίας, ενώ ταυτόχρονα θα είναι και πάροχος υπηρεσιών ύδατος για το αρδευτικό νερό (αφού σε αυτόν μεταφέρονται οι Οργανισμοί Εγγείων Βελτιώσεων (Ο.Ε.Β). και ελεγκτής (αφού μπορεί και επιβάλει πρόστιμα) αλλά και θα υποκαθιστά το στενό δημόσιο τομέα (αφού θα αδειοδοτεί τις χρήσεις νερού). Τονίζουμε ότι, κατά την άποψή μας, εγείρονται έτσι ζητήματα αντισυνταγματικότητας των προτεινόμενων διατάξεων, καθώς το νερό αποτελεί φυσικό πόρο που ανήκει στο κράτος, το οποίο και έχει την αρμοδιότητα και ευθύνη της διαχείρισής του. Η αρμοδιότητα αυτή (διαχείριση των υδάτων) δεν έχει μεταφερθεί ούτε καν στις αιρετές περιφέρειες, καθώς υπάρχουν αποφάσεις του ΣτΕ που δεν επιτρέπουν την μεταφορά τέτοιων αρμοδιοτήτων στον ευρύτερο δημόσιο τομέα (π.χ. στην αυτοδιοίκηση). Ο Ο.Δ.Υ.Θ. θα είναι ταυτόχρονα και πάροχος του αρδευτικού νερού, θα κατέχει δεσπόζουσα θέση στην παροχή υπηρεσιών ύδατος, καθώς η αρδευτική χρήση είναι ο κύριος καταναλωτής νερού στη Θεσσαλία, και επομένως δεν είναι δυνατό να έχει ταυτόχρονα και τη θέση του διαχειριστή υδατικών πόρων.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, με τη συγκέντρωση όλων των αρμοδιοτήτων διαχείρισης των υδάτων της Θεσσαλία στον Ο.Δ.Υ.Θ. έχουμε μια εντελώς αντίθετη εξέλιξη από την περίπτωση του ηλεκτρικού ρεύματος π.χ., όπου, για λόγους ακριβώς δεοντολογίας και σύγκρουσης συμφερόντων, το έργο της διανομής του ρεύματος και της διαχείρισης και υποστήριξης του δικτύου μεταφοράς έχουν ανατεθεί σε διακριτούς φορείς (ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ) και όχι σε εκείνους που διαχειρίζονται την κατανάλωσή του.