Συνέντευξη Ευάγγελου Βενιζέλου στο Action24
και στο Evening Report με τον Γιώργο Κουβαρά (17 Ιουνίου 2020)
Video: https://vimeo.com/430129778
https://evenizelos.gr/mme/interviews/436-interviews2020/6269-action24-evening-report.html
Γ. Κουβαράς: Ευάγγελος Βενιζέλος. Νομίζω ότι σας ενδιαφέρει όλους. Τουλάχιστον από τα μηνύματα που έχω πάρει αναρτώντας τη σημερινή μας συνέντευξη.
Κύριε Πρόεδρε, καλησπέρα, τι κάνετε;
Ευ. Βενιζέλος: Καλησπέρα. Καλησπέρα σε όλους σας και όλες και όλους που μας ακούν.
Γ. Κουβαράς: Καλησπέρα, θα ήθελα, Πρόεδρε, πρώτα απ’ όλα να ξεκινήσουμε τη συζήτησή μας από τα εθνικά θέματα, τα οποία βρίσκονται σε μία κρίσιμη φάση και αναφέρομαι βέβαια κυρίως στα Ελληνοτουρκικά. Είστε πρώην Υπουργός Εξωτερικών, είστε κορυφαίος νομικός και επειδή βρισκόμαστε μπροστά σε συμφωνίες υπογεγραμμένες ή επικίνδυνες συμφωνίες, θέλω να ακούσουμε λίγο την άποψή σας σε αυτά.
Να ξεκινήσουμε πρώτα απ’ όλα από τη συμφωνία για την οριοθέτηση ΑΟΖ με την Ιταλία. Τη χαιρετήσατε, είδα στο άρθρο σας, αυτή τη συμφωνία, αλλά είδα και μία πρόταση που κάνετε και θα ήθελα λίγο να μείνουμε σε αυτή την πρόταση για να την καταλάβουμε λίγο καλύτερα γιατί θεωρώ ότι είναι σημαντική και έχει πολύ ενδιαφέρον. Λέτε ότι όταν έρθει η ώρα της επικύρωσης πρέπει να προστεθεί μία κοινή δήλωση που ουσιαστικά να αποκλείει ότι το μοντέλο αυτό θα ισχύσει σε τυχόν διαπραγμάτευση με την Τουρκία, τουλάχιστον εγώ έτσι το κατάλαβα, λόγω μειωμένης επήρειας. Θέλω αν μπορείτε να μας το εξηγήσετε, όσο πιο απλά γίνεται, για να το αντιληφθούν και οι τηλεθεατές μας, γιατί αυτά τα θέματα ξέρω ότι έχουν τη νομική τους διάσταση και είναι μερικές φορές λίγο δύσκολα και να μου εξηγήσετε γιατί το θεωρείτε απαραίτητο να γίνει αυτό και τι σημασία θα έχει για τα Ελληνοτουρκικά.
Ευ. Βενιζέλος: Πολλά θέματα μου θέσατε.
Γ. Κουβαράς: Ένα είναι βασικά.
Ευ. Βενιζέλος: Θα προσπαθήσω να μην είμαι διδακτικός και σχολαστικός, αλλά πρέπει να θυμίσω ότι το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας προβλέπει πολλές θαλάσσιες ζώνες, ας αναφέρω τρεις που είναι πολύ γνωστές σε όλους μας. Είναι τα χωρικά ύδατα, η αιγιαλίτιδα ζώνη που είναι ζώνη κυριαρχίας, είναι σα να είναι έδαφος της χώρας, όπως και ο εναέριος χώρος. Υπάρχουν και δύο άλλες ζώνες, πολύ διάσημες, η υφαλοκρηπίδα και η αποκλειστική οικονομική ζώνη που είναι ζώνες κυριαρχικών δικαιωμάτων, δεν είναι έδαφος της χώρας, είναι περιοχές στις οποίες η παράκτια χώρα ασκεί κάποιες δικαιοδοσίες, κάποια κυριαρχικά δικαιώματα αλλά όχι πλήρη κυριαρχία. Για τα χωρικά ύδατα δεν χρειάζεται διαπραγμάτευση προκειμένου να τα ορίσει μία χώρα, για την υφαλοκρηπίδα και την αποκλειστική οικονομική ζώνη απαιτείται οπωσδήποτε, κατά το Διεθνές Δίκαιο, οριοθέτηση. Χωρίς οριοθέτηση δεν μπορείς να ασκήσεις πλήρως τα κυριαρχικά σου δικαιώματα, πρέπει να κάνεις υποχρεωτικά πρακτικές διευθετήσεις με τα άλλα κράτη που συνορεύουν, είναι απέναντι ή είναι δίπλα, αλλά δεν είσαι ελεύθερος να κάνεις πλήρη αξιοποίηση.
Αυτό έχει πολύ μεγάλη σημασία διότι η υφαλοκρηπίδα, όπως ξέρουμε, είναι μία παλιά έννοια η οποία αφορά κυρίως το υπέδαφος, αφορά κυρίως τον ορυκτό πλούτο, τα ορυκτά καύσιμα. Η αποκλειστική οικονομική ζώνη σε θάλασσες όπως η Μεσόγειος –στους ωκεανούς είναι διαφορετικά– ταυτίζεται ως προς την έκτασή της με την υφαλοκρηπίδα, αλλά μας δίνει δικαιώματα σε όλη τη θαλάσσια «στήλη» και πάνω από το νερό, άρα μπορούμε να αξιοποιήσουμε τη δύναμη των κυμάτων, τη δύναμη του αέρα, τα τεχνητά νησιά, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Από την άλλη μεριά η υφαλοκρηπίδα έχει το μεγάλο προσόν ότι ισχύει από μόνη της και αυτομάτως, χωρίς να χρειάζεται ανακήρυξη, αλλά χρειάζεται οριοθέτηση. Η αποκλειστική οικονομική ζώνη πρέπει να ανακηρυχθεί, αλλά μπορεί και να οριοθετηθεί πριν την ανακήρυξή της, όπως κάναμε τώρα με την Ιταλία. Τα λέω αυτά διότι το παράδειγμα της Ιταλίας είναι ενδιαφέρον αλλά και ιδιαίτερο, διότι το 1977, μετά την πρώτη κρίση στο Αιγαίο, μετά την εισβολή στην Κύπρο, μετά την μεταπολίτευση, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ένιωσε μεγάλη πίεση. Ήταν η εποχή του «βυθίσατε το ΧΟΡΑ» , προσέφυγε η Ελλάδα παντού όπου μπορούσε και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ που είπε να μείνουν τα πράγματα ως έχουν, να μην γίνει σύγκρουση, και στη Χάγη, η οποία είπε ότι δεν έχει δικαιοδοσία. Συνήψαμε το Πρωτόκολλο της Βέρνης, το οποίο είναι ένα moratorium, οι δυο χώρες απέχουν από έρευνες την υφαλοκρηπίδα στο Αιγαίο, αλλά τότε στο μυαλό μας δεν υπήρχε αυτό που λέμε σήμερα Ανατολική Μεσόγειος, ήμασταν προσανατολισμένοι για δεκαετίες στο στενό ορίζονται του Αιγαίου. Το 1977 η Ιταλία με τη σειρά της είχε ξεκινήσει να κάνει οριοθετήσεις, άρα οριοθετήσαμε την υφαλοκρηπίδα.
Για να το κάνουμε αυτό, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής έκανε κάποιους συμβιβασμούς, επέδειξε ευελιξία. Κάποια νησιά δεν πήραν πλήρη επήρεια, έχουν επήρεια πολύ σημαντική αλλά όχι πλήρη, κάποια άλλα πήραν περισσότερη. Έγιναν αντιμεταθέσεις περιοχών και έγινε και ένας αρκετά χονδρικός καθορισμός της μέσης γραμμής, με μόνο 16 σημεία και με πολύ μεγάλες αποστάσεις από τα τριεθνή, από το τριεθνές προς Αλβανία και από το τριεθνές προς Λιβύη. Αυτό λοιπόν υπήρχε, ήταν ένα κεκτημένο, ήταν η μόνη χώρα με την οποία είχαμε οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας.
Η αποκλειστική οικονομική ζώνη, ως έννοια, εισήχθη στο Διεθνές Δίκαιο πολλά χρόνια αργότερα. Αυτό έγινε το 1977, η έννοια της ΑΟΖ εισάγεται το 1982. Όταν λοιπόν αρχίζουν οι εντάσεις λέμε, να επεκτείνουμε τη Σύμβαση αυτή στο ίδιο ίχνος, στα ίδια όρια, και στην ΑΟΖ. Αλλά αυτό δεν ήταν εύκολο, όπως αντιλαμβάνεστε, διότι η Ιταλία είχε αρχικά κάποιες επιφυλάξεις για το αν χρειάζεται ΑΟΖ. Δεύτερον, ήθελε να κατοχυρωθούν παραδοσιακά αλιευτικά δικαιώματα δικά της ακόμη και στη ζώνη μίας μελλοντικής επέκτασης χωρικών υδάτων, δηλαδή στην περιοχή 6 με 12 μίλια. Θυμάστε τη συζήτηση αν πρέπει να επεκτείνουμε στο Ιόνιο τα 12 μίλια;
Γ. Κουβαράς: Βέβαια.
Ευ. Βενιζέλος: Δεν επεκτείναμε διότι η διαπραγμάτευση με την Ιταλία έπρεπε να λήξει, διότι έπρεπε να κατοχυρωθούν τα παραδοσιακά αλιευτικά δικαιώματα των Ιταλών πριν εμείς αποκτήσουμε την πλήρη κυριαρχία. Άρα το κατοχύρωσαν αυτό οι Ιταλοί.
Γ. Κουβαράς: Ωραία, για να έρθουμε τώρα, είναι πολύ ενδιαφέρον έτσι όπως το έχετε παρουσιάσει και πάρα πολύ κατανοητό.
Ευ. Βενιζέλος: Μισό λεπτό, επειδή η σύμβαση αυτή έχει μία προϊστορία και μία ιδιομορφία, εμείς μπορούμε και τώρα με μία μονομερή δήλωσή μας, όχι κοινή δήλωση με την Ιταλία, στη φάση της κύρωσης από την Ελληνική Βουλή ή της επικύρωσης από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και την ανταλλαγή των εγγράφων, να πούμε το αυτονόητο, ότι για εμάς ισχύει ο κανόνας ίση απόσταση, μέση γραμμή, πλήρης επήρεια των νησιών, για να το έχουμε κατοχυρωμένο νομικά, διπλωματικά.
Γ. Κουβαράς: Μάλιστα. Αρκεί μία δήλωσή μας λοιπόν για να το κατοχυρώσουμε, λέτε.
Ευ. Βενιζέλος: Δεν σημαίνει αυτό ότι πάντα θα έχουμε πλήρη επήρεια, πάντα θα είναι γεωμετρική η ίση απόσταση και η μέση γραμμή, γιατί η νομολογία στα θέματα αυτά, μετά από τη γεωμετρική οριοθέτηση, κάνει και μία λειτουργική, πολιτική, παίρνει υπόψη της άλλες παραμέτρους για να είναι δίκαιο το αποτέλεσμα.
Γ. Κουβαράς: Ωραία, ας πούμε λοιπόν ότι δεν κάνουμε αυτή τη δήλωση. Τι συνέπεια θα είχε αυτό στα Ελληνοτουρκικά;
Ευ. Βενιζέλος: Θα εξαρτηθεί σε πάρα πολύ μεγάλο βαθμό από το τι θα κάνουμε με την Αίγυπτο, γιατί αυτή η οριοθέτηση με την Ιταλία ως νομικό φαινόμενο, βεβαίως, είναι ισχυρό και λέει και πώς η Ελλάδα αντιμετωπίζει με ειρηνικό, ευρωπαϊκό πνεύμα τα θέματα αυτά, πόσο εύκολο είναι να συναφθούν τέτοιες συμφωνίες μεταξύ εταίρων που σέβονται το Διεθνές Δίκαιο έστω με παραχωρήσεις. Η οριοθέτηση με την Αίγυπτο είναι πολύ κοντά στις κρίσιμες περιοχές.
Γ. Κουβαράς: Πιο σύνθετη και δύσκολη υπόθεση.
Ευ. Βενιζέλος: Στις κρίσιμες περιοχές με την Τουρκία και στις κρίσιμες περιοχές με τη Λιβύη.
Γ. Κουβαράς: Γίνεται λόγος για μία τμηματική οριοθέτηση ΑΟΖ, η οποία θα γίνει. Έτσι μαθαίνουμε, έτσι λένε τα ρεπορτάζ, ότι θα πάμε τμηματικά, δηλαδή θα αφήσουμε στην αρχή έξω.
Ευ. Βενιζέλος: Μερική οριοθέτηση. Κοιτάξτε , κ. Κουβαρά, να πω το εξής, όλα μπορούν να γίνουν και όλα είναι δύσκολα, τίποτα δεν είναι εύκολο αλλά καθετί που κάνουμε πρέπει να ξέρουμε σε ποια στρατηγική το εντάσσουμε και πρέπει να έχουμε εξηγήσει στους πολίτες, στα πολιτικά κόμματα, ακόμη και στους ειδικούς, οι οποίοι δεν ξέρουν λεπτομέρειες, τι ακριβώς θέλουμε να κάνουμε, ποιος είναι ο σχεδιασμός μας, γιατί αναγκαζόμαστε να κάνουμε επιλογές. Πάντα υπάρχουν θετικά και αρνητικά στοιχεία, κάνεις μία στάθμιση. Το θέμα είναι γιατί την κάνεις αυτήν τη στάθμιση, τι θέλεις να κερδίσεις σε σχέση με το βασικό σου στόχο.
Γ. Κουβαράς: Εν προκειμένω, εδώ, ποια είναι η στάθμιση με την Τουρκία λοιπόν;
Ευ. Βενιζέλος: Προσέξτε τώρα, υποθέτω ότι βασικός στόχος είναι να πετύχουμε όσο γίνεται γρηγορότερα, πάντως κάποια στιγμή όσο ζούμε, γιατί ήδη πέρασαν 46 χρόνια έντασης στο Αιγαίο και την Μεσόγειο με την Τουρκία και έχουμε και την εισβολή στην Κύπρο ανοικτή και παρούσα, τον Αττίλα παρόντα. Το θέμα είναι αν θέλουμε κάποια στιγμή να λύσουμε θέματα και να αξιοποιήσουμε τον ορυκτό πλούτο ή αν θέλουμε να μας φύγει από τα χέρια ο ορυκτός πλούτος γιατί θα απαγορευθεί. Απαγορεύεται σε λίγο η χρήση πετρελαίου, το φυσικό αέριο είναι μεταβατικό καύσιμο για ακόμη 20, 25, 30 βαριά-βαριά χρόνια, μετά πηγαίνουμε στις ανανεώσιμες πηγές.
Γ. Κουβαράς: Οπότε κινδυνεύουμε να μιλούμε για ένα αδειανό πουκάμισο δηλαδή.
Ευ. Βενιζέλος: Μετά δεν έχει feasibility, δεν έχει βιωσιμότητα το να κάνεις έναν αγωγό ή το να κάνεις μεγάλες επενδύσεις. Βλέπετε τώρα στη Μεσόγειο οι εταιρίες που κάνουν έρευνες ανέστειλαν τις εργασίες. Η Τουρκία δεν κάνει εμπορικού χαρακτήρα έρευνες, κάνει πολιτικού χαρακτήρα συμβολικές πράξεις θέλοντας να προβάλει τους ισχυρισμούς της.
Γ. Κουβαράς: Θα έρθω σε αυτό μετά, γιατί αυτός ο συμβολισμός μπορεί να είναι όμως μοιραίος για εμάς και να μας φθάσει στα άκρα, αλλά θα έρθω σε αυτό μετά.
Ευ. Βενιζέλος: Πάμε για την Αίγυπτο τώρα, να σας πω δύο λόγια. Με την Αίγυπτο δεν είναι εύκολη η διαπραγμάτευση. Ξέρετε ή θα θυμάστε ίσως ότι όταν έπεσε ο Morsi και είχαμε το νέο σύστημα του Προέδρου Sisi έκανα συνεχή ταξίδια στο Κάιρο για να γίνει η διμερής συνεργασία, η τριμερής συνεργασία με την Κύπρο, να αποτρέψουμε μία οριοθέτηση Αιγύπτου-Τουρκίας, εχθρική για την Ελλάδα, και, ει δυνατόν, να πετύχουμε μία οριοθέτηση σύμφωνη με το Διεθνές Δίκαιο. Το έχουμε πει σε επίπεδο γενικής δήλωσης πάμπολλες φορές όλα αυτά τα χρόνια, αλλά τα πρακτικά θέματα είναι δύσκολα γιατί η Αίγυπτος έχει αξιώσεις και γιατί η Αίγυπτος δεν θέλει να έρθει αυτή ως διαιτητής να λύσει τη διαφορά για την οριοθέτηση μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας. Δεν θέλει η Αίγυπτος να πει τι επιρροή θα έχει το Καστελόριζο, η Στρογγύλη και το νησιωτικό συγκρότημα Καστελορίζου σε μία πιθανή οριοθέτηση. Διότι εάν αποκτήσει πλήρη ή μεγάλη επήρεια το συγκρότημα Καστελορίζου δεν υπάρχουν σύνορα, δεν υπάρχει οριογραμμή, σημείο επαφής μεταξύ Αιγύπτου και Τουρκίας, άρα είναι πολύ σημαντικό τι εννοούμε μερική οριοθέτηση. Βεβαίως πάντα η Ελλάδα διεκδικεί την πλήρη οριοθέτηση με την Αίγυπτο, αλλά αντιλαμβάνομαι την πίεση που υπάρχει τώρα, διότι υποτίθεται ότι θα κάνουμε μία μερική οριοθέτηση η οποία θα διασταυρωθεί με τη λωρίδα που έχει οριοθετήσει το Τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Άρα, υπάρχουν οι σκέψεις που λένε, αφού θα πέσουμε επάνω στη λωρίδα αυτή θα έχουμε δύο συγκρουόμενες συμβάσεις, μία Τουρκίας-Λιβύης, μία Ελλάδος-Αιγύπτου. Αυτό τι σημαίνει; Σημαίνει ότι έχουμε μία πολυμερή διεθνή διαφορά, δεν θα έχουμε λύσει κάποιο πρόβλημα αλλά θα έχουμε δημιουργήσει μία διεθνή διαφορά.
Γ. Κουβαράς: Θα έχουμε ορίσει τουλάχιστον τη διαφορά μας σε μία φάση.
Ευ. Βενιζέλος: Η Λιβύη έχει πει ούτως ή άλλως, προς τον ΟΗΕ, ότι όποια χώρα έχει προβλήματα με το μνημόνιο Τουρκίας-Λιβύης μπορεί να πάει στο Διεθνές Δικαστήριο, για αυτό έχουμε πει πολλές φορές ότι μπορεί ο δρόμος για τη Χάγη να είναι και μέσω Λιβύης, η οποία έχει παράδοση στη Χάγη, έχει πάει και με την Τυνησία και με τη Μάλτα.
Γ. Κουβαράς: Ναι, αυτό το έχει θέσει και ο κ. Ροζάκης αυτό σε ένα άρθρο του.
Ευ. Βενιζέλος: Από εκεί και πέρα, ενώ έχεις το μεγάλο θετικό ότι οριοθετείς και διασταυρώνεσαι με την παράνομα οριοθετημένη λωρίδα Τουρκίας-Λιβύης πρέπει να δεις: αναγνωρίζεις κάποια άλλα πράγματα; Ξεχνάς κάποια νησιά χωρίς καθόλου επήρεια για παράδειγμα, ή δέχεσαι μειωμένη επήρεια σε κάποια άλλα νησιά σου; Αναγνωρίζεις ότι ανατολικά του 28ου μεσημβρινού, προς τον 29ο δηλαδή, δεν μπαίνεις γιατί εκεί έχει η Τουρκία οικόπεδα τα οποία τα έχει οριοθετήσει παρανόμως; Ενδεχομένως εγκαταλείπεις αυτό που λέγεται, ας το πούμε έτσι, κάποια επιρροή από το νησιωτικό σύμπλεγμα Καστελορίζου; Είναι πολλά που πρέπει να σταθμιστούν.
Γ. Κουβαράς: Πρόεδρε, να ρωτήσω κάτι, όλα αυτά για τα οποία μιλάτε τα έχετε θέσει στο δημόσιο διάλογο τα περισσότερα και άλλα μας τα θέτετε απόψε.
Ευ. Βενιζέλος: Δεν τα έχω θέσει στο δημόσιο διάλογο απλώς, τα έχω χειριστεί αυτά ως Υπουργός Εξωτερικών, ως Υπουργός Αμύνης.
Γ. Κουβαράς: Τα έχετε χειριστεί, ωραία, ακόμα καλύτερα. Θέλω λοιπόν να ρωτήσω, με βάση τα νέα δεδομένα, με βάση δηλαδή το ότι υπογράφτηκε μία συμφωνία και πάμε ενδεχομένως να κάνουμε και άλλη μία, έχετε καμία αντίδραση επ’ αυτών από το Υπουργείο Εξωτερικών, από τα πολιτικά κόμματα;
Ευ. Βενιζέλος: Όχι, αλλά έχω αφήσει πολυσέλιδες γραπτές οδηγίες για τη διαπραγμάτευση όπως την αντιλαμβάνομαι εγώ και μπορώ να σας πω πολύ συνοπτικά ότι με την Τουρκία έχουμε υποχρέωση, κατά το Διεθνές Δίκαιο, να κάνουμε διαπραγμάτευση για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο ή να πάμε στο Δικαστήριο με συνυποσχετικό για την οριοθέτηση. Αυτό δεν έχει καμία σχέση με τις λεγόμενες μονομερείς τουρκικές διεκδικήσεις, δεν συζητούμε και δεν διαπραγματευόμαστε θέματα κυριαρχίας, θέματα γκρίζων ζωνών ή θέματα αποστρατικοποίησης, αλλά για την οριοθέτηση το Διεθνές Δίκαιο προβλέπει υποχρεωτικά διαπραγμάτευση, συμφωνία ή διαπραγμάτευση, συνυποσχετικό για παραπομπή Διεθνές Δικαστήριο.
Γ. Κουβαράς: Αυτό είναι σαφές, αλλά η Τουρκία θα υπέγραφε ένα συνυποσχετικό μαζί μας για να πάμε στη Χάγη μόνο για αυτό ή θα πηγαίναμε στη Χάγη και θα έθετε μία σειρά ζητημάτων μετά;
Ευ. Βενιζέλος: Δεν έχει σημασία. Σημασία έχει εμείς τι προτείνουμε, ποια πρωτοβουλία παίρνουμε, διότι εδώ έχουμε ξεχάσει ότι από το 2002 έως το 2016 είχαμε περίπου 60 και παραπάνω, 65 γύρους διερευνητικών επαφών Ελλάδος-Τουρκίας συστηματικούς, αλλεπάλληλους, για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο. Στην πραγματικότητα, έως ότου πήγα εγώ στο Υπουργείο Εξωτερικών και το σταμάτησα αυτό, συζητούσαμε την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων πώς θα γίνει 12 μίλια ή τι άλλο στο Αιγαίο και έχουμε φθάσει στο παράδοξο τώρα να μην κάνουμε καθόλου α συζήτηση, η οποία επιβάλλεται από το Διεθνές Δίκαιο, όχι για τα χωρικά ύδατα, όχι για τις μονομερείς διεκδικήσεις αλλά αυστηρά για την οριοθέτηση. Η Τουρκία τότε, το 2014-2015, είπε ότι, ναι, εγώ θα συζητήσω και υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, ναι, θα συζητήσω και Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο και επανέλαβε προσφάτως ότι θα συζητήσει για Ανατολική Μεσόγειο με όλους πλην της κυπριακής κυβέρνησης που θεωρεί ότι δεν εκφράζει όλη την Κυπριακή Δημοκρατία, λέει τη δική της θεωρία για το Ψευδοκράτος.
Γ. Κουβαράς: Μάλιστα.
Ευ. Βενιζέλος: Αλλά εμείς είμαστε υποχρεωμένοι, λοιπόν, να πάρουμε μία πρωτοβουλία η οποία να είναι σύμφωνη με το Διεθνές Δίκαιο και να τους αφοπλίζει από επιχειρήματα. Θα δούμε τι θα πουν.
Γ. Κουβαράς: Άρα, εσείς μιλάτε για μία πρωτοβουλία ελληνική, η οποία θα μιλά για Χάγη χωρίς υποχρεωτικά να οδηγεί και στη Χάγη.
Ευ. Βενιζέλος: Θα μιλά για διαπραγμάτευση για να συμφωνήσουμε, πράγμα πολύ δύσκολο, ή για να υπογράψουμε συνυποσχετικό για τη Χάγη. Αυτό αφορά και τη Λιβύη, η οποία είπε ότι αν έχετε διαφορές πάμε στη Χάγη, διότι και με τη Λιβύη πρέπει να συνεχίσουμε τη διαπραγμάτευση η οποία σταμάτησε με την αλλαγή καθεστώτος Gaddafi με την Αραβική Άνοιξη και την κατάσταση την ανοργάνωτη, την ασύντακτη στη Λιβύη επί πολλά χρόνια πλέον. Άρα πρέπει να ξέρουμε ποιο είναι το δικό μας σχέδιο.
Γ. Κουβαράς: Ξέρω ότι θέλουν να σας ρωτήσουν και ο Γιώργος και ο Δημήτρης, οπότε βάλτε μία τελεία, γιατί θέλω να προχωρήσω λίγο, γιατί και ο Γιώργος και ο Δημήτρης θέλουν να σας ρωτήσουν σίγουρα σε αυτά. Θέλω να μου πείτε κάτι άλλο τώρα. Τι μπορεί και τι πρέπει να κάνει η Ελλάδα αν η Τουρκία στείλει ένα τρυπάνι για εξορύξεις νοτίως της Κρήτης. Έχετε δηλώσει εσείς ότι η εξόρυξη δεν είναι πλέον κερδοφόρα και επομένως αυτό μπορεί να είναι και ένα πουκάμισο αδειανό, ο συμβολισμός όμως το καταλαβαίνουμε ότι θα είναι συντριπτικός.
Ευ. Βενιζέλος: Οι συμβολισμοί έχουν τεράστια σημασία.
Γ. Κουβαράς: Ακριβώς. Λοιπόν, ποια θα πρέπει να είναι η απάντηση;
Ευ. Βενιζέλος: Ας μιλήσουμε υπεύθυνα και ας πούμε στους πολίτες τι λέει το Διεθνές Δίκαιο, γιατί ο καθένας λέει εύκολα λόγια ατεκμηρίωτα και ανεύθυνα. Εδώ δεν είμαστε εντός χωρικών υδάτων, δεν θα στείλει ένα γεωτρύπανο εντός των 6 μιλίων. Ανοίγω μία παρένθεση, όλες οι χώρες με τις οποίες οριοθετούμε ή ετοιμαζόμαστε να οριοθετήσουμε έχουν 12 μίλια χωρικά ύδατα και εμείς 6, 12 έχει η Αλβανία, η Ιταλία, η Λιβύη, η Αίγυπτος. Οι μόνες χώρες που έχουν 6, και οι δύο, στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο στην κρίσιμη περιοχή είναι η Ελλάδα και η Τουρκία, αυτό να το θυμόμαστε.
Άρα λοιπόν, τώρα, δεν μιλά κάποιος για τα χωρικά μας ύδατα. Πρέπει να δούμε μιλά για τη ζώνη μήπως 6 με 12, όπου εμείς έχουμε ανά πάσα στιγμή τη δυνατότητα να έχουμε χωρικά ύδατα, επικράτεια; Εάν είναι πέραν των 12, σε αυτό που είναι υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ υπό οριοθέτηση, λέει το Διεθνές Δίκαιο, άρθρα 74 και 83 της Διεθνούς Σύμβασης περί Δικαίου της Θάλασσας τι πρέπει να γίνει.
Πάντως πρέπει να κινηθούμε με βάση το τι λέει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, αυτά τα μέτρα μπορούμε να πάρουμε, εκτός και αν υπάρχει απειλή και τίθεται ζήτημα ασφάλειας της χώρας, δηλαδή πάει ένα πολεμικό πλοίο και πετάξει έναν πύραυλο ή απειλεί να ακυρώσει την αεράμυνα της χώρας, οπότε πια πάμε σε άλλες καταστάσεις. Αλλά εάν μιλάμε αυστηρά για πράξεις οι οποίες αφορούν το Δίκαιο της Θάλασσας, η απάντηση θα εξαρτηθεί από το τι πράξεις και από το πού ακριβώς, διότι δεν είναι όλες οι περιοχές το ίδιο. Βλέπετε εδώ με την Αίγυπτο, η οποία είναι μία φιλική χώρα, έχουμε μεγάλες διαφορές. Δηλαδή δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε στο ποια θα είναι η μέση γραμμή, διότι η Αίγυπτος δεν θέλει να λάβει υπόψη το Κουφονήσι, λαμβάνουμε περιέργως υπόψη την Κάρπαθο και την Κάσο, θεωρεί ότι η αναλογία της ακτογραμμής της και η αρχή της αναλογικότητας είναι πολύ υπέρ της, 1 προς 6, ενώ στην πραγματικότητα είναι 1,46, άρα έχει σημασία όλο αυτό.
Έχει σημασία διότι κάποια στιγμή εμείς αυτά όλα θα τα συγκεντρώ
