Συμφωνία Συμβουλίου και Κοινοβουλίου για ασφαλέστερη εμπορία πυροβόλων όπλων

Συμβούλιο της ΕΕ

14 Μαρτίου 2024

Συμφωνία Συμβουλίου και Κοινοβουλίου για ασφαλέστερη εμπορία πυροβόλων όπλων


Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σήμερα σε προσωρινή συμφωνία σχετικά με επικαιροποιημένους κανόνες της ΕΕ για την εισαγωγή, την εξαγωγή και τη διαμετακόμιση πυροβόλων όπλων από και προς την ΕΕ. Οι νέοι κανόνες αποσκοπούν στο να καλύψουν νομικά κενά ως προς την παράνομη εμπορία και διακίνηση πυροβόλων όπλων, διευκολύνοντας παράλληλα το εμπόριο και την κυκλοφορία πυροβόλων όπλων που χρησιμοποιούνται για νόμιμους σκοπούς.

Ο αναθεωρημένος κανονισμός για τα πυροβόλα όπλα αποσκοπεί στον περιορισμό της παράνομης εμπορίας και διακίνησης πυροβόλων όπλων μέσω της θέσπισης κοινών κανόνων και διαδικασιών αδειοδότησης και έγκρισης, συντονισμένων ελέγχων και καλύτερης ιχνηλασιμότητας των πυροβόλων όπλων για μη στρατιωτική χρήση. Αυτό θα αποτρέψει την εκτροπή των νομίμως κατασκευασμένων και εξαγόμενων μη στρατιωτικών πυροβόλων όπλων στην παράνομη αγορά.
Οι κύριες αλλαγές που συμφωνήθηκαν

Το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο συμφώνησαν προσωρινά να υιοθετήσουν τις βασικές αρχές της πρότασης της Επιτροπής, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για απρόσκοπτες συναλλαγές με παράλληλη ενίσχυση της ασφάλειας των πολιτών.
Σαφές πεδίο εφαρμογής

Οι τύποι πυροβόλων όπλων ορίζονται ως πυροβόλα όπλα κατηγορίας Α, Β ή Γ. Τα πυροβόλα όπλα κατηγορίας Α απαγορεύονται γενικά, τα πυροβόλα όπλα της κατηγορίας Β προϋποθέτουν άδεια και οι ιδιοκτήτες πυροβόλων όπλων της κατηγορίας Γ πρέπει να δηλώνουν την κυριότητά τους, αλλά δεν χρειάζεται να λάβουν άδεια.

Τα πυροβόλα όπλα των κατηγοριών Α, Β ή Γ περιλαμβάνονται στο πεδίο εφαρμογής, εκτός εάν προορίζονται για τις ένοπλες δυνάμεις, την αστυνομία ή τις δημόσιες αρχές.

Το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο συμφώνησαν ότι ο νέος κανονισμός δεν θα εφαρμόζεται στις εξαγωγές πυροβόλων όπλων της κατηγορίας Α (και συναφών ειδών, όπως πυρομαχικών και συστατικών μερών). Συμφώνησαν επίσης ότι οι εξαγωγές πυροβόλων όπλων της κατηγορίας Β που προορίζονται για τις ένοπλες δυνάμεις, την αστυνομία ή τις δημόσιες αρχές δεν θα εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού. Αντιθέτως, τα πυροβόλα όπλα της κατηγορίας Γ που αποστέλλονται σε τρίτες χώρες θα εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των νέων κανόνων.
Αποτελεσματικότερη αδειοδότηση

Βάσει του κειμένου της συμφωνίας, διασφαλίζονται ισχυρές αρμοδιότητες για τις εθνικές αρμόδιες αρχές. Προστίθεται μια διαδικασία αδειοδότησης για προσωρινές εισαγωγές και εξαγωγές πυροβόλων όπλων.

Το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο αποδέχθηκαν τη δυνατότητα να διατηρήσουν τα κράτη μέλη τα υφιστάμενα ηλεκτρονικά εθνικά συστήματα χορήγησης αδειών, εφόσον αυτά είναι διασυνδεδεμένα με το ηλεκτρονικό σύστημα αδειοδότησης που έχει δημιουργηθεί για την ψηφιοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης. Εξασφάλισαν επίσης μεγαλύτερη περίοδο για τη δημιουργία και τη διασύνδεση των εθνικών συστημάτων χορήγησης αδειών με το κοινό ηλεκτρονικό σύστημα αδειοδότησης.
Διαφάνεια και ιχνηλασιμότητα

Το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο ενίσχυσαν τις απαιτήσεις ιχνηλασιμότητας για τη διαφάνεια, αυξάνοντας και επιταχύνοντας την ανταλλαγή και τη δημοσίευση πληροφοριών, για παράδειγμα όσον αφορά τις άδειες, ή την απόδειξη παραλαβής των αποστολών εκτός της ΕΕ.

Το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο συμφώνησαν ότι ο κανονισμός θα τεθεί σε εφαρμογή τέσσερα έτη μετά την έναρξη ισχύος του.
Σκοπός της αναθεώρησης

Η πρόταση προβλέπει την ορθή καταγραφή των πληροφοριών σχετικά με τα πυροβόλα όπλα. Αποσαφηνίζει τον ρόλο των αρχών αδειοδότησης και βελτιώνει τη συνεργασία μεταξύ των αρχών επιβολής του νόμου (συμπεριλαμβανομένων των τελωνειακών αρχών) και των αρχών αδειοδότησης. Αποσκοπεί επίσης στη συστηματοποίηση της συλλογής δεδομένων σχετικά με τις διεθνείς μεταφορές πυροβόλων όπλων, καθώς και κατασχεθέντων όπλων.

Οι κανόνες αποσκοπούν στη θέσπιση αυστηρότερων κανονισμών για «ημιτελή» πυροβόλα όπλα ή συστατικά μέρη που μπορούν να μετατραπούν σε φονικά πυροβόλα όπλα στο σπίτι. Η πρόταση προβλέπει επίσης πιστοποιητικό τελικού χρήστη για τα πιο επικίνδυνα πυροβόλα όπλα.

Ταυτόχρονα, η πρόταση αποσκοπεί στη διευκόλυνση του νόμιμου εμπορίου πυροβόλων όπλων για μη στρατιωτική χρήση και στη μείωση του διοικητικού φόρτου για τους κατασκευαστές, τους εμπόρους και τους χρήστες. Οι προτεινόμενοι κανόνες θα καθορίσουν σαφείς και κοινές διαδικασίες εισαγωγής, εξαγωγής και διαμετακόμισης πυροβόλων όπλων και θα απλουστεύσουν και θα ψηφιοποιήσουν τις διαδικασίες για τους κυνηγούς, τους αθλητές σκοποβολής και τους εκθέτες. Η πρόταση θεσπίζει επίσης ένα νέο ηλεκτρονικό σύστημα αδειοδότησης της ΕΕ, το οποίο θα εξοικονομήσει χρόνο για τους αιτούντες και θα απλουστεύσει τη διαδικασία των αδειοδοτήσεων.
Ιστορικό

Εκτιμάται ότι 35 εκατομμύρια παράνομα πυροβόλα όπλα ανήκαν σε πολίτες στην ΕΕ το 2017. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί στο 56 % του εκτιμώμενου συνόλου των πυροβόλων όπλων.

Ο υφιστάμενος κανονισμός για τα πυροβόλα όπλα θεσπίζει κανόνες για την εξαγωγή πυροβόλων όπλων, μερών και εξαρτημάτων τους, καθώς και πυρομαχικών. Εφαρμόζει το άρθρο 10 —το οποίο αφορά τις εισαγωγές, τις εξαγωγές και τη διαμετακόμιση πυροβόλων όπλων— του Πρωτοκόλλου των Ηνωμένων Εθνών κατά της Παράνομης Κατασκευής και Διακίνησης Πυροβόλων Όπλων, Τμημάτων και Συστατικών τους και Πυρομαχικών. Ο υφιστάμενος κανονισμός, που ισχύει από το 2012, δεν εφαρμόζεται στα παλαιά ή απενεργοποιημένα πυροβόλα όπλα ή στα πυροβόλα όπλα που προορίζονται για στρατιωτική ή αστυνομική χρήση.

Ο κανονισμός συμπληρώνεται από μια υφιστάμενη οδηγία για τα πυροβόλα όπλα, η οποία καθορίζει ελάχιστους κοινούς κανόνες για την απόκτηση και την κατοχή πυροβόλων όπλων στην ΕΕ, καθώς και για τη μεταφορά πυροβόλων όπλων από μια χώρα της ΕΕ σε άλλη.

Στις 27 Οκτωβρίου 2022 η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση για την αναδιατύπωση του κανονισμού για τα πυροβόλα όπλα. Η πρόταση περιλαμβάνει νέους κανόνες για τη βελτίωση της ιχνηλασιμότητας των πυροβόλων όπλων και την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των εθνικών αρχών μέσω της εναρμόνισης των κανόνων σε όλες τις χώρες της ΕΕ.
Επόμενα βήματα

Η συμφωνία είναι προσωρινή εν αναμονή της έγκρισης από τα κράτη μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Μετά την έγκρισή του, ο κανονισμός θα πρέπει να εγκριθεί επίσημα και από τα δύο θεσμικά όργανα προτού τεθεί σε ισχύ.

Διαπραγματευτική εντολή του Συμβουλίου σχετικά με τον κανονισμό για τα πυροβόλα όπλα
Κανονισμός για τα πυροβόλα όπλα (ΕΕ) αριθ. 258/2012
Οδηγία για τα πυροβόλα όπλα (ΕΕ) 2021/555
Πρωτόκολλο των Ηνωμένων Εθνών Κατά της Παράνομης Κατασκευής και Διακίνησης Πυροβόλων Όπλων, Τμημάτων και Συστατικών τους και Πυρομαχικών