http://www.gsac.gov.gr/index.php/el/
Εθνική Αρχή Διαφάνειας
H Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ) ιδρύθηκε με τον νόμο 4622/2019 (Α '133), ο οποίος στα άρθρα 82-103 και 118-119 ορίζει το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας της. Η ΕΑΔ έχει αναλάβει το σύνολο των αρμοδιοτήτων, υποχρεώσεων και δικαιωμάτων πέντε βασικών ελεγκτικών δημόσιων φορέων (ΓΕΔΔ, ΣΕΕΔΔ, ΣΕΥΥΠ, ΣΕΔΕ, ΣΕΕΜΕ) και της Γενικής Γραμματείας Καταπολέμησης της Διαφθοράς.
Ο διαδικτυακός τόπος της ΕΑΔ βρίσκεται στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.aead.gr
ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ
Για πρώτη φορά συστήνεται στην Ελλάδα μια ενιαία και ανεξάρτητη αρχή, η οποία έχει τα απαιτούμενα εχέγγυα ανεξαρτησίας και αμεροληψίας, σύμφωνα με τις καλές διεθνείς πρακτικές και τις απαιτήσεις του διεθνούς δικαίου.
Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας ιδρύθηκε με τον νόμο 4622/2019 (Α' 133). Στα άρθρα 82-103 και 118-119 ορίζεται το θεσμικό πλαίσιο της λειτουργίας της. Η Αρχή αναλαμβάνει το σύνολο των αρμοδιοτήτων πέντε βασικών ελεγκτικών δημόσιων φορέων (Γραφείο Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης, Σώμα Επιθεωρητών-Ελεγκτών Δημόσιας Διοίκησης, Σώμα Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας, Σώμα Επιθεωρητών Δημοσίων Έργων, το Σώμα Επιθεωρητών-Ελεγκτών Μεταφορών), καθώς και της Γενικής Γραμματείας Καταπολέμησης της Διαφθοράς.
ΑΚΕΡΑΙΟΤΗΤΑ
Με στόχο την αλλαγή των προτύπων και των αντιλήψεων για τη δημόσια ηθική και ακεραιότητα η Αρχή έχει ως αποστολή τον σχεδιασμό και την υλοποίηση ενός πλαισίου συνεκτικών πολιτικών τόσο για τον εντοπισμό και την καταστολή πράξεων διαφθοράς όσο και για την πρόληψη κι αποτροπή αυτών καθώς και την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του συνόλου της κοινωνίας. Η μηδενική ανοχή στη διαφθορά και η ενίσχυση της διαφάνειας και των μηχανισμών λογοδοσίας είναι προτεραιότητα για το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας. Η αποστολή της Αρχής αφορά στο δημόσιο ήθος, τις κοινωνικές αξίες και την ποιότητα της δημοκρατίας μας. Για αυτούς τους λόγους, o πυρήνας των αρμοδιοτήτων βασίζεται στην ανάγκη αποκατάστασης της εμπιστοσύνης των πολιτών στους θεσμούς.
ΕΛΕΓΧΟΣ
Κανένας έλεγχος δεν σταματά. Συνεχίζονται όλοι οι διενεργούμενοι έλεγχοι και ο ελεγκτικός μηχανισμός ενισχύεται με διευρυμένο πλαίσιο αρμοδιοτήτων. Για πρώτη φορά προβλέπονται εκτεταμένες αρμοδιότητες ελέγχων και των ιδιωτικών φορέων με επιβολή προστίμων μέχρι 100.000 ευρώ.
ΛΟΓΟΔΟΣΙΑ
Θέλοντας να ενισχύσει τους μηχανισμούς λογοδοσίας και διαφάνειας στη Δημόσια Διοίκηση η Εθνική Αρχή Διαφάνειας εισάγει σημαντικές διαρθρωτικές αλλά και επιχειρησιακές καινοτομίες. Πρωτοπορεί, υπερβαίνοντας τη μονοδιάστατη αντίληψη περί συγκέντρωσης όλων των διαθέσιμων δυνάμεων στον έλεγχο και των εντοπισμό των φαινομένων κακοδιοίκησης και διαφθοράς, επενδύοντας παράλληλα στις ενεργητικές πολιτικές πρόληψης και στην υλοποίηση δράσεων για την κινητοποίηση του συνόλου της κοινωνίας. Στο πλαίσιο αυτό η Αρχή δομείται σε τρεις βασικούς πυλώνες, εισάγοντας για πρώτη φορά στην Ελλάδα ένα ολοκληρωμένο οργανωτικό και επιχειρησιακό μοντέλο καινοτόμων δράσεων και πρακτικών για την ενίσχυση της διαφάνειας. Οι πυλώνες αυτοί καλύπτουν τους παρακάτω τομείς:
Α) Διενέργειας Επιθεωρήσεων και Ελέγχων
Β) Εκπόνησης πολιτικών Πρόληψης και Ακεραιότητας
Γ) Υλοποίησης δράσεων Ευαισθητοποίησης της Κοινωνίας
Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας φιλοδοξεί να κινητοποιήσει το σύνολο των υγιών δυνάμεων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα συμπεριλαμβανομένης της κοινωνίας των πολιτών, προκειμένου να σχηματιστεί μία κοινωνική πλειοψηφία που θα απαιτεί αλλά και θα συμμετέχει ενεργά στη δημιουργία προτύπων και μηχανισμών που θα προάγουν τη διαφάνεια, την ακεραιότητα και τη λογοδοσία στο σύνολο της κοινωνίας δημιουργώντας ένα περιβάλλον που δεν θα ευνοεί την ανάπτυξη φαινομένων κακοδιοίκησης και διαφθοράς.
Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο κατά της διαφθοράς
Εισαγωγικό Σημείωμα για το Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο
για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς
(2018 – 2021)
1. Εισαγωγή
Η Γενική Γραμματεία για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς (ΓΕ.Γ.ΚΑ.Δ.) συστάθηκε με το άρθρο 6 του νόμου 4320/2015 (ΦΕΚ. Α΄29) και υπάγεται στον Αναπληρωτή Υπουργό Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Η σύστασή της αποτελεί την απάντηση στην ολοένα αυξανόμενη ανάγκη για την προαγωγή της ακεραιότητας, αλλά και για την καταπολέμηση της διαφθοράς.
Η ΓΕ.Γ.ΚΑ.Δ. επιπλέον έχει οριστεί ως η αρμόδια αρχή για το συντονισμό της καταπολέμησης της απάτης (AFCOS) για εθνικούς καθώς και για πόρους προερχόμενους από την ΕΕ, σύμφωνα με την παράγραφο 4 του άρθρου 3 του Κανονισμού (EE, ΕΥΡΑΤΟΜ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Επιπρόσθετα, σύμφωνα με το άρθρο 8 του νόμου 4320/2015, όπως έχει τροποποιηθεί, όλες οι αρμοδιότητες, υπηρεσίες και δομές του Σώματος Επιθεωρητών Ελεγκτών Δημόσιας Διοίκησης (Σ.Ε.Ε.Δ.Δ.) και του Σώματος Επιθεωρητών Δημοσίων Έργων (Σ.Ε.Δ.Ε.) μεταφέρθηκαν στη ΓΕ.Γ.ΚΑ.Δ.
Σύμφωνα με τα παραπάνω, η ΓΕ.Γ.ΚΑ.Δ. στοχεύει στην αποτελεσματική και αποδοτική πρόληψη και καταπολέμηση της διαφθοράς, εξασφαλίζοντας τη συνοχή της Εθνικής Στρατηγικής για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς υιοθετώντας παράλληλα διεθνείς και ευρωπαϊκές βέλτιστες πρακτικές.
2. Χρονοδιάγραμμα
Το Εθνικό Σχέδιο για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς «ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ» εκδόθηκε το 2013 από την Γενική Γραμματεία Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Υπουργείου Δικαιοσύνης και αναθεωρήθηκε από τη ΓΕ.Γ.ΚΑ.Δ. τον Αύγουστο του 2015. Περιλάμβανε πλείστες δράσεις (112), συνδεδεμένες με αντίστοιχους στόχους (47) υπό συγκεκριμένους πυλώνες (11), οι οποίοι αποτελούσαν και τους ιδιαίτερους τομείς παρέμβασης. Η ΓΕ.Γ.ΚΑ.Δ. ολοκλήρωσε τη συνολική αναθεώρηση του Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς, το οποίο πλέον ισχύει από τον Ιούλιο του 2018 και για τα επόμενα τρία χρόνια. Επιπλέον, προκειμένου να διασφαλιστεί η διαφάνεια και να καταδειχθεί η συνέχεια, το νέο, αναθεωρημένο Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς συνοδεύεται από αναφορές στους στόχους και τις δράσεις του προηγούμενου Στρατηγικού Σχεδίου (2015-2018).
3. Στόχος
Οι κύριοι στόχοι του νέου Στρατηγικού Σχεδίου κατά της Διαφθοράς είναι η μείωση της διαφθοράς με τρόπο προοδευτικό και συνεπή, η ενίσχυση της ακεραιότητας, η αύξηση της εμπιστοσύνης των πολιτών στους δημόσιους φορείς και η προώθηση της μηδενικής ανοχής στη διαφθορά. Επιπλέον, απεικονίζει τη βαθιά γνώση και την πείρα, που αποκτήθηκε κατά τη διάρκεια των τριών ετών αποτελεσματικής λειτουργίας της ΓΕ.Γ.ΚΑ.Δ., χρησιμοποιώντας με βέλτιστο τρόπο την ληφθείσα διεθνή τεχνική βοήθεια. Πιο συγκεκριμένα, το νέο Στρατηγικό Σχέδιο για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς αφενός είναι εξειδικευμένο και λεπτομερές, αφετέρου είναι σχεδιασμένο κατά τρόπο ο οποίος εξασφαλίζει τον συντονισμό μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων, τη συστηματική συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, καθώς και της κοινωνίας των πολιτών στην εφαρμογή των σχετικών πολυεπίπεδων ενεργειών. Το νέο Στρατηγικό Σχέδιο για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς αναμένεται περαιτέρω να βοηθήσει τους φορείς της Δημόσιας Διοίκησης να αλλάξουν τόσο τον θεσμικό τους ρόλο, όσο και τη νοοτροπία τους αναφορικά με την πρόληψη και την καταπολέμηση του φαινομένου της Διαφθοράς προς μια προσέγγιση περισσότερο προσανατολισμένη στην αποτελεσματική προώθηση της ενεργητικής συμμετοχής των δημόσιων και ιδιωτικών φορέων, των ανεξάρτητων αρχών, της κοινωνίας των πολιτών και της διεθνούς κοινότητας.
Με αυτή τη θεώρηση, ο στόχος του νέου Στρατηγικού Σχεδίου για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς είναι η προώθηση της διαφάνειας, της ακεραιότητας, της χρηστής διακυβέρνησης και της ενίσχυσης των αρμόδιων για την καταπολέμηση της διαφθοράς φορέων.
4. Στρατηγική
Για την επίτευξη των προαναφερθέντων στόχων, η ΓΕ.Γ.ΚΑ.Δ. έχει διαρθρώσει το νέο Στρατηγικό Σχέδιο για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς σε τέσσερα μέρη:
Μέρος πρώτο: Τομεακή Πρόληψη της Διαφθοράς
Το νέο Στρατηγικό Σχέδιο για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς αντιμετωπίζει τη διαφθορά ως ένα πολυτομεακό φαινόμενο και εφαρμόζει μια διεπιστημονική μεθοδολογία για την καταστολή και την πρόληψή της.
Η πρώτη ομάδα στόχων της στρατηγικής για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς (1.1-7.2) αποσκοπεί στη μείωση των κινδύνων της διαφθοράς σε συγκεκριμένους τομείς της δημόσιας διοίκησης, όπως της υγείας, του φορολογικού και τελωνειακού συστήματος, των δημόσιων οικονομικών, των δημόσιων συμβάσεων, της εθνικής άμυνας, του αθλητισμού και του περιβάλλοντος, μέσω της καθιέρωσης, της εφαρμογής και της παρακολούθησης συγκεκριμένων στρατηγικών και σχεδίων για την καταπολέμηση της διαφθοράς.
Εκτός από τις ειδικές τομεακές στρατηγικές, το νέο Στρατηγικό Σχέδιο για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς επικεντρώνεται στην ενίσχυση του μηχανισμού ανάκτησης περιουσιακών στοιχείων μέσω μιας σειράς ενεργειών, που ακολουθούν τις διεθνείς βέλτιστες πρακτικές και πρότυπα.
Η δεύτερη ομάδα στόχων (8.1-8.4) αποσκοπεί στη μείωση των κινδύνων της διαφθοράς στον ιδιωτικό τομέα, προωθώντας την σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα ενάντια στη διαφθορά (Σ.Δ.Ι.Τ.Ε.Δ.), ενισχύοντας το θεσμικό πλαίσιο σχετικά με την ευθύνη των νομικών προσώπων για πράξεις διαφθοράς, τον εξορθολογισμό και την απλούστευση των διαδικασιών για τα δημόσια και ιδιωτικά επενδυτικά προγράμματα και την ανάλυση των περιορισμών που συνδέονται με τη διαφθορά, καθώς και με παράνομες πρακτικές που υπονομεύουν την ανάπτυξη, τον ανταγωνισμό, τις επενδύσεις, την παραγωγικότητα και την εμπιστοσύνη.
Η τρίτη ομάδα στόχων (9.1-9.6) ως μια άλλη κρίσιμη προτεραιότητα του νέου Στρατηγικού Σχεδίου για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς, στοχεύει στη μείωση των κινδύνων της διαφθοράς στον πολιτικό τομέα. Με αυτούς τους στόχους, η ΓΕ.Γ.ΚΑ.Δ. επικεντρώνεται στην αποτελεσματικότερη παρακολούθηση της δήλωσης περιουσιακών στοιχείων και στον κώδικα δεοντολογίας για τα μέλη του Κοινοβουλίου. Παράλληλα, προτείνει συγκεκριμένες δράσεις για την ανάπτυξη ενός θεσμικού πλαισίου σχετικά με τις ομάδες άσκησης επιρροής (Lobbying) και τη σύγκρουση συμφερόντων, καθώς και για την αναθεώρηση του Συντάγματος όσον αφορά τη λογοδοσία των μελών της κυβέρνησης.
Η τελευταία ομάδα στόχων του πρώτου μέρος του νέου Στρατηγικού Σχεδίου επικεντρώνεται στη μείωση των κινδύνων της διαφθοράς στην Τοπική Αυτοδιοίκηση ενισχύοντας τους ελέγχους, που διεξάγουν τα αρμόδια όργανα αυτής σχετικά με τη διαφθορά, και δημιουργώντας Μονάδες Εσωτερικού Ελέγχου στις Περιφερειακές και Δημοτικές Αρχές.
Μέρος Δεύτερο: Ακεραιότητα στη Δημόσια Διοίκηση και στο Δικαστικό Σύστημα
Με τους στόχους (11.1-12.2) του νέου Στρατηγικού Σχεδίου για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς υπογραμμίζεται η ενίσχυση της ακεραιότητας σε όλη τη δημόσια διοίκηση και το δικαστικό σύστημα.
Υπάρχουν πολλά στοιχεία που συνθέτουν ένα ισχυρό πλαίσιο ακεραιότητας μέσα στο οποίο οι δημόσιοι υπάλληλοι εκπληρώνουν το έργο τους. Η καθιέρωση ενός ολοκληρωμένου εθνικού συστήματος δημόσιας ακεραιότητας και ενός αποτελεσματικού μηχανισμού προστασίας των καταγγελλόντων θα διασφαλίσει και θα προάγει την ακεραιότητα στο δημόσιο τομέα και θα αυξήσει την εμπιστοσύνη του κοινού.
Επιπλέον, βελτιώνοντας την ακεραιότητα και την αποτελεσματικότητα του δικαστικού συστήματος, καθορίζοντας τα πρότυπα επαγγελματικής συμπεριφοράς, ακεραιότητας και λογοδοσίας και προωθώντας άλλες μεταρρυθμίσεις για δικαστές και εισαγγελείς, το νέο Στρατηγικό Σχέδιο κατά της Διαφθοράς επαναπροσδιορίζει τον στόχο του προηγούμενου σχεδίου για την ενίσχυση της λειτουργίας του δικαστικού συστήματος.
Μέρος Τρίτο: Ενίσχυση της Συνεργασίας και Συντονισμού στο Δημόσιο Τομέα
Οι στρατηγικές για την καταπολέμηση της διαφθοράς συχνά δεν αποδίδουν ικανοποιητικά λόγω του ανεπαρκούς συντονισμού και της ελλιπούς ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των φορέων. Για το σκοπό αυτό, μέσω συγκεκριμένων στόχων (13.1-13.14) το νέο Στρατηγικό Σχέδιο για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς φιλοδοξεί να ενισχύσει τις υπάρχουσες δομές και την αποτελεσματικότητά τους, ενισχύοντας το θεσμικό πλαίσιο επιθεώρησης, έρευνας και δίωξης όσον αφορά στην καταπολέμηση της διαφθοράς αλλά και των οικονομικών εγκλημάτων.
Μέρος 4: Εκπαίδευση και Ευαισθητοποίηση του Κοινού
Η ενίσχυση της φωνής των πολιτών και η εκπαίδευση των νέων, ώστε να έχουν σαφή άποψη, ότι η διαφθορά δεν μπορεί να είναι αποδεκτή, αποτελούν ζωτικά στοιχεία για την οικοδόμηση μιας πιο ισχυρής συναίσθησης της ακεραιότητας σε ολόκληρο το έθνος. Για να συμμετέχουν τόσο οι πολίτες όσο και οι νέοι σε πρωτοβουλίες κατά της διαφθοράς πρέπει πρώτα οι ίδιοι να αισθανθούν εμπλεκόμενοι σε κάθε πολιτική ανάπτυξης και εφαρμογής στρατηγικών κατά της διαφθοράς. Το νέο Στρατηγικό Σχέδιο για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς περιλαμβάνει μια σειρά δράσεων επικοινωνίας και ενημέρωσης των νέων μέσω όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης. Οι υποστηρικτικές προεργασίες, όπως η ενσωμάτωση των σχετικών θεματικών στο πρόγραμμα σπουδών, έχουν σχεδιαστεί και πρόκειται να αναπτυχθούν.
5. Επόμενες ενέργειες: Συγκεκριμένες και όχι αόριστες
Το νέο Στρατηγικό Σχέδιο για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς είναι σαφές, με τη μορφή συγκεκριμένων δεσμεύσεων, που μεταφράζονται σε πολύ ειδικές ενέργειες. Η πρόοδος της εφαρμογής του εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου κατά της Διαφθοράς θα δημοσιεύεται κάθε έξι μήνες μέσω της ιστοσελίδας της ΓΕ.Γ.ΚΑ.Δ. Η πρώτη έκθεση προόδου θα δημοσιευθεί τον Δεκέμβριο του 2018.
 GR-National-Anticorruption-Plan-2018-2021.pdf | [ ] |
Χαρτογράφηση Φορέων
«Η χαρτογράφηση των φορέων με αρμοδιότητα μεταξύ άλλων την καταπολέμηση της διαφθοράς (Ελεγκτικές Δημόσιες Υπηρεσίες, Σώματα Επιθεώρησης και Ελέγχου, Εισαγγελικές, Δικαστικές και Ανεξάρτητες Αρχές), καταρτίστηκε για πρώτη φορά από τον Εθνικό Συντονιστή κατά της Διαφθοράς, στο πλαίσιο του Εθνικού σχεδίου «ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ». Η εν λόγω χαρτογράφηση, θεωρήθηκε επιτυχής ολοκλήρωση της δράσης 5 του εφαρμοζόμενου την περίοδο εκείνη Σχεδίου Δράσης [Ε3.Α1.10.(2.4.)] και δόθηκε στη δημοσιότητα με την ανάρτησή της στην ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Μέσων Ενημέρωσης (http://www.ggme.gov.gr).
Με το παρόν έγγραφο η προαναφερόμενη αρχική χαρτογράφηση αναθεωρείται, σύμφωνα με την δράση 1.7 του αναθεωρημένου Σχεδίου Δράσης, προκειμένου να αποτυπώσει με το πληρέστερο δυνατό τρόπο την υπάρχουσα κατάσταση των υπηρεσιών, που συμμετέχουν στο δίκτυο των φορέων καταπολέμησης της διαφθοράς, λαμβάνοντας υπόψη μεταξύ άλλων τις συντελεσμένες αλλαγές στις οργανωτικές δομές των υπουργείων που συντελέστηκαν το έτος 2014 και κυρίως τους οργανισμούς των Υπουργείων που εκδόθηκαν δυνάμει των σχετικών προεδρικών διαταγμάτων.
Τελικός στόχος της χαρτογράφησης των δικαστικών, ελεγκτικών, διωκτικών, διοικητικών, ανεξάρτητων και εποπτικών αρχών και υπηρεσιών και οργάνων, σωμάτων, υπηρεσιών επιθεώρησης, που συμμετέχουν στο δίκτυο των φορέων καταπολέμησης της διαφθοράς, είναι αφενός η ενημέρωση των πολιτών και αφετέρου ο εντοπισμός των αλληλοεπικαλυπτόμενων αρμοδιοτήτων και η θεραπεία των λειτουργικών τους κενών, η αποτύπωση τυχόν προβλημάτων και δυσλειτουργιών, και η εν τέλει η διατύπωση προτάσεων για επίλυση προβλημάτων, προκειμένου να αντιμετωπισθεί αποτελεσματικότερα η διαφθορά στον Δημόσιο Τομέα τόσο σε προληπτικό όσο και σε κατασταλτικό επίπεδο.
Η ύλη έχει διανεμηθεί σε πέντε κατηγορίες, προκειμένου να είναι περισσότερο εύχρηστη. Η πρώτη κατηγορία αφορά τις δικαστικές αρχές. Η δεύτερη κατηγορία αποτυπώνει όργανα, σώματα, υπηρεσίες επιθεώρησης, ελεγκτικές και διωκτικές αρχές και υπηρεσίες. Η τρίτη είναι εστιασμένη σε μία σειρά διοικητικών και ελεγκτικών αρχών και υπηρεσιών, ενώ η τέταρτη αφορά στις ανεξάρτητες διοικητικές αρχές. Τέλος μία σειρά εποπτικών φορέων έχει αποτελέσει μία τελευταία πέμπτη κατηγορία».
| 2016_11_10_xartografisi.pdf | [Xαρτογράφηση των φορέων] |
