Ο Υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας, στην εκπομπή “Εκτός Γραμμής” του τηλεοπτικού σταθμού “Alpha”

Αθήνα, 10 Οκτωβρίου 2019

Ο Υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας, στην εκπομπή
“Εκτός Γραμμής” του τηλεοπτικού σταθμού “Alpha”

Μεταξύ άλλων, ο κ. Δένδιας ανέφερε:
Τ. ΧΑΤZΗΣ: Να συνδεθούμε με τον Έλληνα Υπουργό Εξωτερικών, καλημέρα σας
κ. Υπουργέ.
N. ΔΕΝΔΙΑΣ: Καλημέρα κ. Χατζή, καλημέρα στους τηλεθεατές σας. Λυπάμαι που
δεν είμαι μαζί σας και είμαι λίγο μακριά, αλλά φαντάζομαι μπορούμε να
μιλήσουμε το ίδιο καλά.
Τ. ΧΑΤZΗΣ: Δεν πειράζει. Το πρώτο ερώτημα είναι, βεβαίως, για τη Μέση
Ανατολή. Έχουμε δει αυτό που κάνει η Τουρκία, ο κ. Pompeo, τον οποίο
συναντήσατε πριν από λίγες μέρες, επισημαίνει ότι «εμείς δεν δώσαμε το
πράσινο φως να το κάνουν αυτοί», έχουμε τα αμφιλεγόμενα, τα αντιφατικά
μηνύματα του κ. Trump και η περιοχή αυτή βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε πόλεμο.
Θα θέλαμε να ακούσουμε τη δική σας ανάλυση που οδηγείται αυτό και γιατί
γίνεται αυτό. Το θέλουν οι Αμερικανοί ή δεν το θέλουν κ. Δένδια;
N. ΔΕΝΔΙΑΣ: Κύριε Χατζή, εγώ δεν μπορώ προλέξω ή να μαντέψω τι θέλουν οι
Αμερικανοί, ξέρω τι μας ελέχθη από τον κ. Pompeo όταν ήταν εδώ στην Αθήνα,
ξέρουμε τις θέσεις της αμερικανικής Διοίκησης, της Administration, ξέρουμε τη
στάση των νομοθετικών Σωμάτων των Ηνωμένων Πολιτειών.

Είναι προφανές κατ' αρχήν στη δική μας εικόνα ότι η Τουρκία για άλλη μια φορά
δρα ως ταραξίας στην περιοχή και αν θέλετε την άποψή μου, την έχω πει ευθέως
και ειλικρινά, αυτό βλάπτει και την Τουρκία. Η Τουρκία ξεκινά μια καινούργια
περιπέτεια, εμπλέκει στρατιωτικές δυνάμεις, δημιουργεί ζητήματα στην
προσπάθεια να δημιουργήσει μια ζώνη στην οποία θα μετακινήσει πρόσφυγες
από το έδαφός της.
Αυτό δεν είναι νόμιμο, υπάρχουν συγκεκριμένοι όροι με τους οποίους μπορείς να μετακινείς ανθρώπους. Αυτό πρέπει να γίνεται με αξιοπρέπεια, εθελοντικά και στους χώρους από τους οποίους προέρχονται.
Τ. ΧΑΤZΗΣ: Όχι με συγχωρείτε αυτό προφανώς το κάνει η Τουρκία και θέλει να
τους μετακινήσει σε αυτή τη λωρίδα ανατολικά του Ευφράτη, προκειμένου να
αλλοιώσει -για να μην πω ότι θέλει να κάνει γενοκτονία στους Κούρδους, δεν
είναι η δουλειά μου- τον πληθυσμό.
N. ΔΕΝΔΙΑΣ: Σωστά. Αυτό όμως δεν είναι νόμιμο κ. Χατζή. Το διεθνές Δίκαιο και
το Δίκαιο των προσφύγων έχει πολύ συγκεκριμένους κανόνες. Η Τουρκία για
άλλη μια φορά μπλέκεται σε μια περιπέτεια. Δεν θα κερδίσει από αυτή την
περιπέτεια. Κατά την άποψή  μου αυτό είναι προφανές. Όμως δημιουργεί μια
πλήρη αναταραχή.
Υπάρχει καθολική καταδίκη όχι μόνο από τη δική μας πλευρά, είτε και στο
πλαίσιο της τριμερούς, υπάρχει καθολική καταδίκη. Αξίζει να δείτε τη δήλωση
του γερμανικού Υπουργείου των Εξωτερικών και από εκεί και πέρα κάτι πολύ
χειρότερο για την Τουρκία, υπάρχει ήδη έναρξη στα νομοθετικά Σώματα των
Ηνωμένων Πολιτειών διαδικασίας για να επιβληθούν κυρώσεις, πολύ
συγκεκριμένες και πολύ αυστηρές κυρώσεις. Αυτή είναι η ανάγνωση της
κατάστασης σήμερα.
Τ. ΧΑΤZΗΣ: Το ερώτημα είναι το εξής: λέτε ότι η Τουρκία καταδικάζεται, αυτά
τα πέρασε η Τουρκία και σε μια άλλη περίοδο κ. Υπουργέ, στην περίοδο όταν
μπήκε και έκανε την κατάληψη στην Κύπρο και από τότε μέχρι σήμερα
παραμένει εκεί η Τουρκία, δεν το κουνάει, έχει τα συμφέροντά της και είναι
αμετακίνητη. Είτε ο Ο.Η.Ε. το λέει, είτε οι διεθνές Συνθήκες το λένε που τις
επικαλεστήκατε νωρίτερα, είτε οτιδήποτε άλλο. Αυτό είναι το ένα ερώτημα.
Και το δεύτερο ερώτημα είναι εάν από αυτό που συμβαίνει αυτή την ώρα έχει την
ευκαιρία το Υπουργείο Εξωτερικών και εσείς προσωπικά να δημιουργήσετε
καλές συνθήκες διαλόγου με την Τουρκία που είχε ανοιχτό αυτό το μέτωπο για να
διευθετηθούν τα θέματα που έχουμε στη Μεσόγειο και στο Αιγαίο.
N. ΔΕΝΔΙΑΣ: Θα ξεκινήσω από το δεύτερο. Είναι φανερό ότι η συνολική στάση
της Τουρκίας τόσο στο πλαίσιο της κυπριακής ΑΟΖ αλλά και με την ευρύτερη
συμπεριφορά της, αν θέλετε με το modus operandi το οποίο έχει υιοθετήσει, δεν
βοηθάει την όποια ελληνική διάθεση για συνεννόηση.
Διότι εμείς όπως και η Κυπριακή Δημοκρατία έχουμε πάντα διάθεση
συνεννόησης με την Τουρκία και επίλυσης προβλημάτων. Αναφερθήκατε όμως
σε ένα παράδειγμα, πραγματικό παράδειγμα, παράδειγμα που μας πονάει εμάς,
η ελληνική καρδιά πονάει από την κατοχή στην Κύπρο.
Όμως κ. Χατζή ας σκεφτούμε ειλικρινά, έχει κερδίσει η Τουρκία; Από την ιστορία
του Κυπριακού η Τουρκία η οποία προσπαθεί επί μισό αιώνα να νομιμοποιήσει
μια κατάσταση και δεν τα έχει καταφέρει, έχει δημιουργήσει ένα περίκλειστο
παρία της διεθνούς κοινότητας στο βόρειο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου, έχει
κερδίσει πραγματικά; Τι της έχει κοστίσει αυτή η περιπέτεια; Τι έχει κοστίσει
οικονομικά, τι έχει κοστίσει στην κοινωνία της; Τι έχει βοηθήσει τους
Τουρκοκύπριους; Κοιτάξτε το ΑΕΠ της Κυπριακής Δημοκρατία σε σχέση με τα
κατεχόμενα.
Τ. ΧΑΤZΗΣ: Μισό λεπτό να πάρω το μέρος της άλλης πλευράς. Λέτε δεν έχει
κερδίσει και σας λέω εγώ ότι οι Τούρκοι λένε ότι εμείς έχουμε υπομονή, από το
1973 ήδη έχουν θέσει το θέμα της συνεκμετάλλευσης στο Αιγαίο και το ξέρετεπάρα πολύ καλά και μέχρι σήμερα επιμένουν σε αυτό και σου λέει κάποια στιγμή θα το πετύχουμε. Έτσι νομίζω ότι λειτουργούν και με την Κύπρο και σου λέει«κάποια στιγμή εμείς θα τα καταφέρουμε να κάνουμε αυτό που θέλουμε».
Γιατί; Γιατί η διεθνής κοινότητα σε κάποια ιστορική στιγμή θα τους αφήσει. Έτσι
γίνεται με την Τουρκία έχουν μια σταθερή …
N. ΔΕΝΔΙΑΣ: Ξέρετε τι έχει γίνει όμως μέχρι τώρα; Συγχωρέστε με, να σας πω το εξής …
Τ. ΧΑΤZΗΣ: Όχι, παίρνω το μέρος της άλλης πλευράς.
N. ΔΕΝΔΙΑΣ: Καλά κάνετε γιατί είναι καλό να το απαντάμε γιατί εσείς στην
πραγματικότητα εκφράζετε μια σκέψη, που υπάρχει μέσα στην κοινωνία και το
δέχομαι, το συνυπογράφω. Ένα κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας απολύτως
λανθασμένα κατά την άποψή μου, αλλά είναι μια καλή ευκαιρία λέει ότι η
Τουρκία η οποία τα καταφέρνει, η οποία επιμένει, η οποία έχει μια επιτυχημένη
εξωτερική πολιτική, τι έχει πετύχει η Τουρκία τον τελευταίο μισό αιώνα κ. Χατζή στην εξωτερική της πολιτική;
Να θυμίσω αντίθετα τι έχει πετύχει η Ελλάδα. Η Κυπριακή Δημοκρατία αυτή τη
στιγμή είναι ένα πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κοιτάει την Τουρκία
σχεδόν αφ’ υψηλού. Η Τουρκία αν θέλει να έχει σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση σοβαρή, πρέπει αυτό να το αποδέχεται η Κυπριακή Δημοκρατία και αυτός είναι θρίαμβος για την ελληνική εξωτερική πολιτική.
Η Τουρκία, η οποία διακήρυσσε δια του κ. Davutoglu τη μηδενική προβληματική στα σύνορά της, έχει καταφέρει να έχει προβλήματα με όλους τους γείτονες. Δενυπάρχει ένα χιλιοστό συνόρων τουρκικού εδάφους, που να μην είναι προβληματικό. Πάρτε τη Συρία, πάρτε το Ιράκ, πάρτε τη Ρωσία, πάρτε τη
Γεωργία, πάρτε την Ελλάδα, πάρτε την Κύπρο, πάρτε τη Βουλγαρία, με όλους η
Τουρκία έχει κάτι να μοιράσει, έχει κάτι να χωρίσει. Δεν κάνεις έτσι εξωτερική
πολιτική. Εάν όλοι σε βλέπουν στραβά, μόνο προβλήματα έχει.
Τ. ΧΑΤZΗΣ: Ένα λεπτό, αυτό είναι το ένα κομμάτι που θέλαμε να συζητήσουμε
και δώσατε τις δικές σας απαντήσεις.
Πάμε τώρα σε ένα άλλο κομμάτι για τη συμφωνία που υπογράψατε με τον κ.
Πομπέο που σχετίζεται με αυτά. Φάνηκε το Υπουργείο Εξωτερικών να θεωρεί
αυτή τη συμφωνία πάρα πολύ καλή έως να πανηγυρίζει, υπό την έννοια ότι έτσι
θωρακίζεται η χώρα μας απέναντι από τουρκική απειλή, επειδή οι Αμερικάνοι θα
πάρουν διάφορες πρωτοβουλίες.
Κατ' αρχάς να μας πείτε τι πρωτοβουλίες θα πάρουν εδώ οι Αμερικάνοι και τι θα
κάνουν. Γιατί πρέπει να το ξέρουμε. Ένα που μας είπατε είναι ότι «δεν θα έχουν
βάσεις ξεχωριστά, αλλά θα είναι σε ελληνικές βάσεις και με Έλληνα διοικητή»,
τέλος πάντων αυτό είναι ένα θέμα. Αλλά τείνω να έχω τις αμφιβολίες μου σε
αυτό, αν ο Αμερικάνος θα δεχτεί, τέλος πάντων.
N. ΔΕΝΔΙΑΣ: Για τον Έλληνα διοικητή είναι οι αμφιβολίες σας; Θα υπάρχει
Έλληνας διοικητής .
Τ. ΧΑΤZΗΣ: Ο Αμερικάνος είναι εύκολο να το δεχτεί αυτό;
N. ΔΕΝΔΙΑΣ: Επιτρέψτε μου να σας τις διαλύσω.
Τ. ΧΑΤZΗΣ: Να μου τις διαλύσετε, αλλά να μου τις διαλύσετε πειστικά, δηλαδή
με χαρτιά.
Διαφορετικά δεν έχει νόημα. Στα λόγια δεν έχει νόημα.
N. ΔΕΝΔΙΑΣ: Θα σας στείλω και το σχετικό έγγραφο.
Τ. ΧΑΤZΗΣ: Ωραία. Τι κερδίζει η χώρα μας από αυτή τη συμφωνία που έκανε με
τους Αμερικάνους που πανηγυρίσατε και τη θεωρείτε μείζονος σημασίας;
N. ΔΕΝΔΙΑΣ: Κατ' αρχήν δεν τη θεωρούμε μόνο εμείς μείζονος σημασίας.
Τ. ΧΑΤZΗΣ: Εγώ για σας ρωτάω.
N. ΔΕΝΔΙΑΣ: Νομίζω ότι τη θεωρούν και οι Αμερικανοί μείζονος σημασίας.
Τ. ΧΑΤZΗΣ: Και μου κρύψατε κάτι προηγουμένως, μιας και ήρθαμε στον
Pompeo, μου κρύψατε τι σας είπε ο Pompeo για την περιοχή: Συρία, Τουρκία και
τα λοιπά. Δεν μου το είπατε. Λέει «μας είπε….».
N. ΔΕΝΔΙΑΣ: Δεν σας το έκρυψα, δεν σας το είπα. Είναι διαφορετικό.
Τ. ΧΑΤZΗΣ: Μας το κρύψατε, ναι.
N. ΔΕΝΔΙΑΣ: Είναι διαφορετικό το «έκρυψα» .
Τ. ΧΑΤZΗΣ: Εν πάση περιπτώσει. Με την ευκαιρία πείτε μας γι' αυτό.
N. ΔΕΝΔΙΑΣ: Δεν μπορούν να λέγονται και όλα.
Τ. ΧΑΤZΗΣ: Εντάξει σας είπε κάτι. Να μην ξέρει ο ελληνικός λαός;
N. ΔΕΝΔΙΑΣ: Να πάμε λίγο με τη σειρά; Γιατί μου βάζετε διάφορα πράγματα
πάνω στο τραπέζι…
Τ. ΧΑΤZΗΣ: Βάζω, γιατί είναι διάφορα. Δεν τα έχω βάλει εγώ, είναι από μόνα
τους.
N. ΔΕΝΔΙΑΣ: Λοιπόν πάμε με τη σειρά. Πρώτον, η αμυντική συμφωνία. Η
Αμυντική Συμφωνία, κατ' αρχήν κατοχυρώνει την ύπαρξη στο ελληνικό έδαφος
μέσα σε ένα συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο άλλων τεσσάρων αμερικανικών
εγκαταστάσεων, οι οποίες δεν θα έχουν το καθεστώς της Σούδας, αλλά θα έχουν
καθεστώς εντός ελληνικής βάσης, η οποία θα έχει Έλληνα διοικητή και οι
επιχειρήσεις από τις οποίες έχουν κατ' αρχήν προδιαγραφεί στη συμφωνία: τι είδους επιχειρήσεις μπορεί να γίνονται, και αν οι επιχειρήσεις των Αμερικανώνεξέρχονται εκτός του πλαισίου, προβλέπεται ειδική Επιτροπή, η οποία θα
παρέχει την εξουσιοδότησή της και τελικά αν αυτό δεν γίνεται θα φτάνει στους
αρμόδιους Υπουργούς. Γιατί το λέω αυτό; Γιατί ….
Τ. ΧΑΤZΗΣ: Ωραία, μισό λεπτό κ. Υπουργέ.
N. ΔΕΝΔΙΑΣ: Μπορώ να τελειώσω; Γιατί αυτό το πράγμα να διακόπτομαι
συνέχεια δεν θα βγάλουμε άκρη.
Τ. ΧΑΤZΗΣ: Σας διακόπτω για διαφημίσεις. Θα μου επιτρέψετε να το κάνω, γιατί
αντιλαμβάνεστε θα έχω θέματα με τη Διοίκηση.
N. ΔΕΝΔΙΑΣ: Τότε είναι πράγματι σοβαρό θέμα. Αν δεν εισπράττετε το
καταλαβαίνω απολύτως.
Τ. ΧΑΤZΗΣ: Διαφημιστικά μηνύματα και γυρίζουμε με τον κ. Δένδια.
ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ
Τ. ΧΑΤZΗΣ: Να πάμε πάλι στον κ. Δένδια. Μας λέγατε για το θέμα της
συμφωνίας και πόσο καλή είναι αυτή.
N. ΔΕΝΔΙΑΣ: Σας έλεγα για τις αμερικανικές βάσεις. Οι αμερικανικές βάσεις κατ'
αρχήν μεταφέρουν στη χώρα προηγμένη τεχνολογία και τεχνογνωσία, η οποία
είναι απολύτως απαραίτητη για μας, εάν πρόκειται κι εμείς στο μέλλον να
αποκτήσουμε τα ανάλογα οπλικά συστήματα. Δηλαδή κι αν ακόμη οι Αμερικανοί
μας τα έδιναν σήμερα δωρεάν, δεν έχουμε τα χρήματα να δημιουργήσουμε τις
εγκαταστάσεις εκείνες, που θα μπορούσαν να τα υποστηρίξουν. Αυτή η
συμφωνία προβλέπει ότι οι Αμερικανοί θα κατασκευάσουν αυτές τις
εγκαταστάσεις, ώστε να μπορέσουμε και εμείς πρώτον, να εξοικειωθούμε, οι
Ένοπλες Δυνάμεις μας δηλαδή, και δεύτερον, να τα αποκτήσουμε στο μέλλον.
Τελευταίο, όχι το ελάχιστο, είναι η Αλεξανδρούπολη. Υπάρχει αμερικανική
παρουσία στην Αλεξανδρούπολη για πρώτη φορά. Για μας αυτό είναι εξαιρετικά
σημαντικό και θα υποτιμούσα και τη δική σας νοημοσύνη και του ελληνικού
λαού, αν εξηγούσα παραπάνω γιατί είναι σημαντική η αμερικανική παρουσία
στην Αλεξανδρούπολη. Νομίζω το καταλαβαίνουμε όλοι.
Τ. ΧΑΤZΗΣ: Δεν την υποτιμάτε καθόλου, να το ξέρουμε θέλουμε.
N. ΔΕΝΔΙΑΣ: Νομίζω ότι το ξέρετε ήδη πριν το πω εγώ. Εγώ λέω απλώς ότι η
συμφωνία δεν απευθύνεται κατά οιασδήποτε τρίτης χώρας. Είναι συμφέρουσα
για την Ελλάδα, είναι δευτερογενώς συμφέρουσα για τις Ηνωμένες Πολιτείες
και, κυρίως, προάγει τη σταθερότητα στην περιοχή. Άρα, προάγει και τα
ευρωπαϊκά και τα παγκόσμια συμφέροντα. Εμείς αυτό επιδιώκουμε.
Δεν έχουμε ανοίξει καυγά με κανέναν. Η Ελλάδα είναι μια ευρωπαϊκή χώρα στα
Βαλκάνια, δεν είναι ένας βαλκανικός καυγατζής, δεν είναι ένας βαλκανικός
ταραξίας, δεν κάνει κόνξες σε κανέναν, κοιτάζει τα δικά της συμφέροντα, τα
συμφέροντα της περιοχής και της σταθερότητα της περιοχής και θεωρώ ότι
μπορούμε να γίνουμε υπόδειγμα και για άλλες χώρες, όπως η Τουρκία, για το
πώς μια χώρα ξεκινάει από ένα βαλκανικό περιβάλλον και εξελίσσεται σε μια

χώρα του ευρωπαϊκού πυρήνα. Αυτό είναι το δίδαγμα που η ελληνική εξωτερική
πολιτική παρέχει προς τους γείτονες.
Τ. ΧΑΤZΗΣ: Ο στόχος που είχατε κ. Δένδια ήταν η Ελλάδα να παίξει ένα
σημαντικό ρόλο στη Μεσόγειο και παράλληλα στα δυτικά Βαλκάνια.
N. ΔΕΝΔΙΑΣ: Σωστά το λέτε
.
Τ. ΧΑΤZΗΣ: Πιστεύετε ότι με τη συμφωνία αυτή μπορεί να επιτευχθεί αυτός ο
στόχος; Δηλαδή οι Αμερικάνοι θα είναι εγγυητές μιας… δεν θα πω
παρεμβατικότητας της Ελλάδας, αλλά μιας νέας δυναμικής που μπορεί η χώρα
μας να έχει στην περιοχή;
N. ΔΕΝΔΙΑΣ: Ο κ. Pompeo, κ. Χατζή, και σας ευχαριστώ που με ρωτάτε, με την
παρουσία του εδώ, ο κ. Pompeo ήρθε τρεις μέρες. Την τελευταία φορά που είχε
έρθει Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών στην Ελλάδα ήταν το ’15 όταν είχε έρθει
ο κ. Kerry για τρεις ώρες.
Με την παρουσία του εδώ και με την υπογραφή του έδωσε το καλώς έχειν των
Ηνωμένων Πολιτειών, υπό την έννοια της υποστήριξης, όχι της άδειας -για να
είμαστε συνεννοημένοι- στον τρόπο που κινείται η Κυβέρνηση Μητσοτάκη. Η
Κυβέρνηση Μητσοτάκη, κατ' αρχήν έχει προσδιορίσει ως στόχο την επανάκαμψη
της Ελλάδας παντού. Θέλουμε λόγο και για τη Συρία και το μέλλον της, θέλουμε
λόγο και για τη Λιβύη και την κατάσταση εκεί, έχουμε τις τριμερείς, ελέχθη από
εσάς πολύ σωστά προηγουμένως …
Τ. ΧΑΤZΗΣ: Ναι είναι σημαντικό αυτό.
N. ΔΕΝΔΙΑΣ: Και με το Ισραήλ και με την Αίγυπτο και με την Αρμενία στον
Καύκασο. Και από την άλλη, η Ελλάδα διεκδικεί λόγο και ρόλο στα δυτικά
Βαλκάνια στην προοπτική των δυτικών Βαλκανίων προς την Ευρώπη. Η Ελλάδα,
η οποία ήδη έχει καταφέρει να βάλει την Κύπρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση και,
ήδη, κυρίως χάρις στις προσπάθειές μας και χάρις τις κοινωνίες των λαών αυτών,
έχουν γίνει μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και οι Βούλγαροι και οι Ρουμάνοι. Η
Ελλάδα σύρει την Βαλκανική προς την Ευρώπη.
Τ. ΧΑΤZΗΣ: Παραδέχεστε κ. Υπουργέ αυτό που ακούγεται από την Αξιωματική
Αντιπολίτευση, ότι δηλαδή και αυτοί βοήθησαν στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις
αρκετά και είχαν κάνει σχετικές προετοιμασίες;
N. ΔΕΝΔΙΑΣ: Σας ευχαριστώ που με ρωτάτε και γι' αυτό. Υπάρχει μια τεράστια
πραγματικότητα και τη διακηρύσσω παντού: ο ΣΥΡΙΖΑ εάν σε ένα θέμα
προσέφερε εθνική υπηρεσία, είναι ότι αποδέχτηκε με τον πιο πανηγυρικό τρόπο,
την επιλογή του Κωνσταντίνου Καραμανλή, για το που ανήκει η Ελλάδα.
Όταν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής είπε «ανήκουμε στη Δύση», δεν εννοούσε
μόνο στο ΝΑΤΟ, δεν εννοούσε μόνο τη συμμαχία με τις Ηνωμένες Πολιτείες,
εννοούσε την Ευρώπη και εννοούσε και το σύνολο των ιδεών του Διαφωτισμού,
της προστασίας των ανθρώπινων δικαιωμάτων, της δημοκρατίας και των
δικαιωμάτων του πολίτη. Ο ΣΥΡΙΖΑ, πράγματι, με την εξωτερική του πολιτική και
στο ΝΑΤΟ και στις Ηνωμένες Πολιτείες και ως προς την Ευρωπαϊκή Ένωση,
αντίστοιχα με όσα έλεγε προηγουμένως για να τα λέμε καθαρά, αλλά δεν έχει
σημασία, προσυπέγραψε αυτό που η Νέα Δημοκρατία, δια του Κωνσταντίνου
Καραμανλή, είχε διακηρύξει ως ιδρυτική της αρχή. Αυτό είναι εθνική υπηρεσία
και την παραδέχομαι, όπου κι αν βρίσκομαι.
Τ. ΧΑΤZΗΣ: Ωραία. Τώρα πάμε στην κριτική που σας άσκησε ο Πρόεδρος της
Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, ο κ. Τσίπρας, που είπε ότι στα θέματα του
Μεσανατολικού η Ελλάδα σιωπά, δεν λέει κάτι, δεν αρθρώνει ένα πολιτικό λόγο
παρέμβασης, κατάπαυσης όλης αυτής της ιστορίας εκεί.
N. ΔΕΝΔΙΑΣ: Να σας πω. Κατ' αρχήν, βεβαίως, καταλαβαίνω ένα κόμμα όταν
είναι στην αντιπολίτευση και μάλιστα έχει χάσει πρόσφατα τις εκλογές και με
μεγάλη διαφορά, πρέπει κάτι να πει.
Τ. ΧΑΤZΗΣ: Καλά, δεν έχει σημασία αυτό, ασκεί κριτική. Απαντήστε εσείς όμως
στην κριτική αυτή, όχι με αυτό τον τρόπο.
N. ΔΕΝΔΙΑΣ: Αμέσως. Αρκούσε κανείς να διαβάσει το κοινό ανακοινωθέν της
τριμερούς για να καταλάβει με τον πιο φανερό τρόπο, όχι μόνο ότι η Ελλάδα δεν
αποδέχεται την τουρκική επέμβαση στη Συρία, αλλά φροντίζει ώστε σε ένα
ευρύτερο πλαίσιο η επέμβαση αυτή και να καταδικάζεται και να υπογραμμίζεται
το απαράδεκτο του χαρακτήρα της.  Η Ελλάδα είναι παρούσα, όπως πρέπει να
είναι παρούσα. Εγώ κατανοώ την αντιπολιτευτική κριτική, έχω πει από την αρχή
ότι θα σέβομαι και θα ακούω την αντιπολίτευση. Πριν υπογράψω τη συμφωνία
με τον κ. Μητσοτάκη, κάλεσα όλα τα Κόμματα και μίλησα με όλους.
Τ. ΧΑΤZΗΣ: Τώρα, έχουμε δυο θέματα ακόμη, το ένα θέμα θα σας το ρωτήσω
εγώ, αλλά θα σας παραλάβει και η Λήδα τώρα γιατί έχει κι άλλα να σας ρωτήσει.
Το ένα θέμα αφορά τις Πρέσπες. Είχατε διακηρύξει προεκλογικά, ρώτησα και
χτες τον κ. Γεωργιάδη ο οποίος συνοφρυώθηκε όταν τον ρώτησα «μας λέγατε ότι
δεν θα ξανάρθουν πρόσφυγες εδώ, έχουμε άλλη πολιτική εμείς, τα έκαναν
μούσκεμα οι προηγούμενοι…» αυτό δεν είναι κρίση. Πρέπει να ζήσουμε με αυτό
το πρόβλημα, γιατί η κρίση τελειώνει κάποια στιγμή. Αλλά από ό,τι καταλαβαίνω
πρέπει να μάθουμε να ζούμε με αυτή την ιστορία, εκεί έχουμε καταδικαστεί. Και
σας ρωτάω ευθέως: αυτά που μας λέγατε προεκλογικά γιατί δεν τα κάνετε τώρα;
N. ΔΕΝΔΙΑΣ: Για τις Πρέσπες λέτε.
Τ. ΧΑΤZΗΣ: Ναι. Αυτά που λέγατε για τις Πρέσπες δεν τα κάνετε τώρα.
N. ΔΕΝΔΙΑΣ: Θα σας απαντήσω.

Τ. ΧΑΤZΗΣ: Και για το μεταναστευτικό η Λήδα έχει συγκεκριμένα ερωτήματα
γιατί έχουμε το θέμα αυτό κάθε μέρα εμείς εδώ. Λοιπόν, λέγατε ότι είναι μια
προδοτική συμφωνία. Και βγαίνετε εσείς ο ίδιος και λέτε ότι είναι μια συμφωνία
την οποία πρέπει να τηρήσω και μια συμφωνία που με αυτή θα πορευθούμε. Και

λέει η αντιπολίτευση τώρα: Μα καλά, πλάκα μας κάνουν; αφού έλεγαν ότι είναι
προδοτική συμφωνία, βασίσανε, η αντιπολίτευση τότε, εσείς, έναν
αντιπολιτευτικό λόγο, τον δομήσατε, ακριβώς πάνω σ’ αυτό το ζήτημα. Και
σήμερα κομπάζετε για τη συμφωνία, λέει η αντιπολίτευση, όχι εγώ. Τί λένε σας
λέω.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Όχι και κομπάζουμε κ. Χατζή..
T. XATZHΣ: Άμα λέτε ότι η συμφωνία είναι καλή, τί κάνετε;
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Δεν είπαμε ποτέ, αντιθέτως εμείς νομίζω ότι τηρήσαμε μια έντιμη
στάση.
T. XATZHΣ: Τί αντιθέτως; Κι εχτές το είπατε.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Τί είπε ο Μητσοτάκης: Είπε προεκλογικά ότι «εγώ αυτή τη
συμφωνία δε θα την υπέγραφα, έχει πολύ συγκεκριμένα σφάλματα. Νομίζω τα
ξέρει η ελληνική κοινωνία. Όμως, εάν κυρωθεί, εάν ψηφιστεί από το ελληνικό
Κοινοβούλιο, δεν υπάρχει κάτι που να μπορώ να κάνω, θα την εφαρμόσω». Το
είπε προεκλογικά, το είπε ξεκάθαρα, το είπε επανειλημμένα και αυτό κάνουμε.
Δίνουμε τη μάχη της εφαρμογής και της ερμηνείας.  Τη δίνουμε αυτή τη μάχη.
T. XATZHΣ: Περιμένετε, δε θα περάσει έτσι αυτό.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Όχι, δε θέλω να περάσει. Παρακαλώ, στη διάθεσή σας.
T. XATZHΣ: Αφού έχετε την πλειοψηφία στη Βουλή και μου λέτε ότι πήγε από το
ελληνικό Κοινοβούλιο και τώρα έχετε την πλειοψηφία στη Βουλή, γιατί δεν το
ξαναφέρνετε για να γίνει επαναδιαπραγμάτευση αυτής της συμφωνίας; Δέχεται
το Κοινοβούλιο να ξαναγίνει επαναδιαπραγμάτευση συμφωνίας στα σημεία που
εσείς διαφωνείτε; Ή όχι και το βάλατε σ’ ένα συρτάρι και τελείωσε, βολευτήκατε;
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Καλά κάνετε και με ρωτάτε, γιατί αυτό πρέπει να διευκρινιστεί
πραγματικά και είναι εξαιρετικά σοβαρό. Μια συμφωνία δεν αναθεωρείται με τη
βούληση μόνο του ενός μέρους εκ των δύο. Εδώ υπάρχουν δυο μέρη, υπάρχει η
Ελληνική Δημοκρατία και η Βόρεια Μακεδονία. Εάν η Ελλάδα  διανοηθεί ν’
αρχίσει τον αναθεωρητισμό των συνθηκών, το πού θα καταλήξουμε το
φανταζόμαστε όλοι. Ή Ελλάδα είναι μια χώρα εφαρμογής του Διεθνούς Δικαίου,
η Ελλάδα πορεύεται με γνώμονα, αλλά και με  τεράστιο κεφάλαιο το Διεθνές
Δίκαιο. Η ίδια η Ελλάδα, λοιπόν, η οποία έχει αυτό το πρόταγμα εξωτερικής
πολιτικής και με το οποίο έχει επιτύχει μια μεγάλη σειρά στόχων, θα έρθει η ίδια
και θα υποσκάψει  τα θεμέλια της ευρύτερης πολιτικής της; Αυτό θα είναι ηθικό
έγκλημα.
T. XATZHΣ: Στα σημεία, κ. Υπουργέ, στα οποία είδατε διατυπώσει τις ενστάσεις
σας…
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Έχουμε ακόμη τις ενστάσεις μας. Το ότι υπάρχει στη Συνθήκη η
πρόβλεψη μακεδονικής γλώσσας, βλέπετε ν’ αρέσει σε κανέναν από μας; Είπε
κανείς τί ωραία θα το κάναμε έτσι;

T. XATZHΣ: Τότε, γιατί πανηγυρίζετε ότι θα την εφαρμόσουμε και μας το
χτυπάτε κάθε μέρα;
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Δεν πανηγυρίζουμε.
T. XATZHΣ: Όχι εσείς, τα στελέχη σας, όχι εσείς ο ίδιος.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Θέλουμε να υποχρεώσουμε τη Βόρεια Μακεδονία στην πιστή
τήρηση των συμπεφωνημένων, τα οποία τηρούμε κι εμείς. Και δίνουμε τη μάχη
της ερμηνείας της συμφωνίας στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πορείας της Βόρειας
Μακεδονίας, την οποία εμείς επιδιώκουμε.
T. XATZHΣ: Δε μου τα λέτε καλά. Δε μου τα λέτε, γιατί υπάρχει η γλώσσα,
υπάρχουν ζητήματα που αφορούν τον αλυτρωτισμό, υπάρχουν τέτοια θέματα.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Τον αλυτρωτισμό θα τον αντιμετωπίσουμε, ως προς τη γλώσσα και
την εθνικότητα, έχουμε θέματα για να μπορέσουμε να τα φέρουμε στο σημείο
που θα θέλαμε. Αυτή είναι  η αλήθεια, τί να κάνουμε; Αλλιώς εάν ήμαστε
ευχαριστημένοι, θα την υπογράφαμε κι εμείς.
T. XATZHΣ: Όχι, εντάξει, άρα λοιπόν ο ελληνικός λαός περίμενε από σας ν’
αναλάβετε πρωτοβουλίες γι’ αυτά τα θέματα, να διευθετηθούν με κάποιον τρόπο
έστω διορθωτικό. Αυτό περίμενε, αυτό κατάλαβε προεκλογικά ο κόσμος.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Όχι.
T. XATZHΣ: Πώς όχι, άμα σας βάλω εγώ βίντεο διαφόρων στελεχών σας θα
καταλάβετε τί λέω.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Ο ελληνικός λαός περίμενε από μας αυτό που ο Μητσοτάκης του το
είπε -εγώ μόνο τον Πρωθυπουργό- προεκλογικά…
T. XATZHΣ: Δεν είναι μόνο ο Μητσοτάκης η Νέα Δημοκρατία, είναι και τα
στελέχη που φώναζαν.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Νομίζω, όμως, ότι ο αρχηγός της Νέας Δημοκρατίας ονομάζεται
Κυριάκος Μητσοτάκης.  Αυτός λοιπόν ο αρχηγός της Νέας Δημοκρατίας, είχε
ευθέως προεκλογικά πει, «εάν ή συμφωνία ακυρωθεί, εγώ θα  την εφαρμόσω».
Το είχε πει πριν από τις εκλογές, για να μη  μπορεί να του πει κανένας κουβέντα
σήμερα. Αυτό κάνει η χώρα, σας συμπληρώνω, δίνοντας συγχρόνως και τη  μάχη
της ερμηνείας. Σε αυτό πλέον η ελληνική κοινωνία οφείλει να ομονοήσει, αυτή
είναι η εθνική προσπάθεια.
T. XATZHΣ: Εντάξει, το καταλάβαμε, αλλά έχουμε κι άλλα θέματα τώρα. Γιατί
εμείς κάθε μέρα εδώ δίνουμε μια μάχη για το θέμα του μεταναστευτικού και θα

τη δώσουμε μέχρι τέλους. Μπορεί να σας ενοχλεί σαν κυβέρνηση, μπορεί να
ενοχλεί εσάς…
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Εμάς να μας ενοχλεί; Γιατί να μας ενοχλεί;

T. XATZHΣ: Μούσκεμα έχουν γίνει τα πράγματα.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Μούσκεμα;
T. XATZHΣ: Ναι, μούσκεμα, κ. Υπουργέ. Κάθε μέρα έρχονται καινούργιοι.
Λέγατε ότι δε θα ξαναέρθει κανένας. Σας παρακαλώ, είστε ένας σοβαρός
άνθρωπος...
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Ευχαριστώ για το κομπλιμέντο, δε νομίζω ότι κανείς είπε ότι δε  θα
ξαναέρθει κανένας.
T. XATZHΣ: Δεν έχουμε ετοιμάσει τα βίντεο.
Λ. ΜΠΟΛΑ: Πάντως, έρχονται πολύ περισσότεροι, κ. Υπουργέ, από τον Ιούλιο
και μετά, που θα πει ότι η εικόνα φτάνει στα όρια της απελπισίας σιγά-σιγά
τουλάχιστον για τα νησιά που είναι και οι πρώτοι χώροι υποδοχής. Εγώ, θέλω
κατ' αρχάς να σας ρωτήσω αν υπάρχει μια ειδική προετοιμασία ή αν θα υπάρξει,
για το ενδεχόμενο να έχουμε ένα νέο κύμα προσφύγων με βάση και τα όσα
γίνονται τώρα στη Συρία. Διότι, κατά χιλιάδες οι Κούρδοι εγκαταλείπουν τις
εστίες τους και πολλοί απ’ αυτούς ενδεχομένως να φτάσουν και μέχρι  τα
παράλια για να επιχειρήσουν να περάσουν προς τη χώρα μας. Εάν υπάρχει μια
προετοιμασία γι’ αυτό.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Η χώρα έχει σχεδιασμό αντιμετώπισης σε περιπτώσεις έκτακτης
ανάγκης. Τόσο ο αρμόδιος Υπουργός, ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, αλλά και ο
Αναπληρωτής, ο κ. Κουμουτσάκος, επανειλημμένα έχουν σχεδιάσει, έχουν
συζητήσει με τους Ευρωπαίους, έχουν εξηγήσει τί μπορούμε να κάνουμε και σε
ποιο βαθμό. Διότι, η Ελλάδα έχει δεδομένες δυνατότητες, δεν έχει ατέλειωτες
δυνατότητες. Υπάρχει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Πολιτικής Προστασίας, ο
οποίος σε τέτοιες παρόμοιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται, η χώρα έχει
δυνατότητες υποδοχής υπό συγκεκριμένες συνθήκες και μεγαλύτερου ρεύματος
για περιορισμένο χρονικό διάστημα, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι η Τουρκία δεν
έχει την υποχρέωση ν’ αποτρέψει μια τέτοια πιθανότητα. Να είμαστε
συνεννοημένοι.
Λ. ΜΠΟΛΑ: Επειδή αναφερθήκατε στους Ευρωπαίους και έρχεστε σ’ επαφή με
τους συναδέλφους σας, τους εταίρους μας, η απάντηση που υπάρχει από εκεί,
απέχει πολύ από την πράξη. Δηλαδή, η αλληλεγγύη διατυπώνεται  και στις
Συνόδους και στις ανακοινώσεις, αλλά η Ελλάδα φαίνεται να είναι μόνη της αυτή
την ώρα κ. Υπουργέ.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Αυτό δεν είναι και απολύτως ακριβές. Η Frontex επιχειρεί,
υπάρχουν ποσά χρημάτων τα οποία δίνονται στη χώρα, υπάρχει η τεχνογνωσία
και η βοήθεια η οποία δίνεται στη χώρα και υπάρχει και μια προσπάθεια όλα
αυτά να πάνε σ’ ένα ακόμα υψηλότερο επίπεδο. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει
θέσει το συγκεκριμένο θέμα, το μεταναστευτικό, να συζητηθεί  στη Σύνοδο
Κορυφής την επόμενη εβδομάδα. Εγώ δε θεωρώ ότι η Ελλάδα θα μείνει μόνη σ’
αυτό.
T. XATZHΣ: Σας ευχαριστούμε θερμά. Ελπίζουμε αυτά που μας είπατε να
γίνουν και πράξη, εννοώ οι συμφωνίες με τις ΗΠΑ, οι οποίες πάντα κάνουν
συμφωνίες για τον εαυτό τους, κυρίως γιατί είναι μια μεγάλη δύναμη, και
αντιλαμβάνεται κανείς και έχουμε κακές εμπειρίες από το παρελθόν.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Πράγματι, αλλά εδώ έχουμε να κερδίσουμε πράγματα κ. Χατζή,
πολλά πράγματα. Ευχαριστώ πολύ.