Like  Tweet  in

Προκλητική & Καταστροφική Αλιεία από Τουρκικές Μηχανότρατες στα Ελληνικά Νερά Από νωρίς το πρωί σήμερα 4 μεγάλα τουρκικά αλιευτικά σκάφη (μηχανότρατες) ψαρεύουν εντατικά στα ελληνικά νερά, κοντά στις ακτές των Φούρνων, 25 μίλια από τις τουρκικές ακτές, όπως καταγράφεται από ερευνητικό σκάφος του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος που βρίσκεται από τα ξημερώματα στην περιοχή. Το ίδιο συνέβη κατ’ επανάληψη τις προηγούμενες ημέρες και καθώς δεν αντιμετωπίστηκε από τις ελληνικές αρχές, βλέπουμε το πρόβλημα να διογκώνεται και να εδραιώνεται. Αν επρόκειτο για μικρά αλιευτικά σκάφη το ζήτημα αυτό δεν θα μας απασχολούσε ιδιαίτερα τουλάχιστον αναφορικά με τη βιωσιμότητα των θαλασσών μας και οι ειδικοί θα έπρεπε να ασχοληθούν με την ελληνοτουρκική διάσταση του θέματος. Όμως αυτή τη στιγμή διενεργείται μία προκλητική καταστροφή, για την οποία η ευθύνη μοιράζεται τόσο στα μεγάλα τουρκικά αλιευτικά σκάφη, όσο και από στην ελληνική πολιτεία που διαχρονικά εφαρμόζει μία αλλοπρόσαλλη πολιτική πάνω σε αυτό το τόσο σοβαρό θέμα. Οι μηχανότρατες είναι αλιευτικά σκάφη βιομηχανικής κλίμακας. Καθώς ψαρεύουν, σέρνουν στον πυθμένα της θάλασσας ένα μεγάλο σάκο που παραμένει ανοιχτός με 2 μεγάλες σιδερένιες «πόρτες» - η κάθε μία εκ των οποίων ζυγίζει περίπου ένα τόνο. Καθώς οι πόρτες, ο σάκος και οι βαριές αλυσίδες σέρνονται στο βυθό, το κάθε πέρασμα της μηχανότρατας προκαλεί καταστροφικές επιπτώσεις σε ένα σημαντικό αλιευτικό πεδίο το οποίο ήδη είναι ιδιαίτερα υποβαθμισμένο από πλευράς αλιευτικής παραγωγής. Αξιοσημείωτο είναι ότι η συγκεκριμένη περιοχή στηρίζει κάποια από τα σημαντικότερα εναπομείναντα στη Μεσόγειο προστατευόμενα ενδιαιτήματα κοραλλιών και ασβεστολιθικών ροδοφυκών, τα οποία χρειάστηκαν πολλές χιλιάδες χρόνια για να σχηματιστούν. Όλα αυτά συμβαίνουν σε μία εποχή που οι ελληνικές μηχανότρατες σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία βρίσκονται σε περίοδο παύσης αλιείας στα ελληνικά νερά. Πολλοί αναρωτιούνται εύλογα ποιος ο ρόλος των λιμενικών αρχών. Σύμφωνα με πληροφορίες τα λιμεναρχεία δεν έχουν την εντολή να παρέμβουν δυναμικά για να αντιμετωπίσουν αυτά τα περιστατικά, με αποτέλεσμα να περιορίζονται στη διενέργεια συστάσεων κάτι που είναι γνωστό στα τουρκικά αλιευτικά και ουσιαστικά εκθέτει την αδυναμία μας ως χώρα. Έτσι δίνεται «χώρος» στα μεγάλα τουρκικά αλιευτικά, που χρόνο με το χρόνο εδραιώνουν την παρουσία τους στις ακτές των ελληνικών νησιών. Οι ακριτικές νησιωτικές κοινωνίες που βιώνουν τις τελευταίες εβδομάδες την ένταση στο Αιγαίο, και τώρα έχουν να αντιμετωπίσουν και την καταλήστευση των αλιευτικών τους πόρων νιώθουν τεράστια ανασφάλεια και αγανάκτηση. Δεν μπορούν να αντιληφθούν εάν τελικά η πολιτεία έχει τη βούληση να προασπίσει την ασφάλειά αλλά και τα συμφέροντά τους. Δυστυχώς αυτή αλλοπρόσαλλη πολιτική προσέγγιση ή μάλλον απραξία, δεν αποτελεί κάτι καινούργιο αλλά κάτι που το Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος παρακολουθεί εδώ και πολλά χρόνια στο Αιγαίο. Δίνει το χώρο στα τουρκικά αλιευτικά να ψαρεύουν παράνομα και καταστροφικά στα ελληνικά νερά, ενώ παράλληλα υποσκάπτει το μέλλον τόσο της αλιείας όσο και των νησιωτών, καθώς οι ψαράδες των νησιών θα πρέπει να εξασφαλίσουν την επιβίωση τους σε αυτά τα διαλυμένα οικοσυστήματα και αλιευτικά πεδία. Για το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας "Αρχιπέλαγος" Θοδωρής Τσιμπίδης Like  Πρώτη Καταγραφή στην Ελλάδα Νέου Ξενικού Είδους Ψαριού Πρώτη καταγραφή στην Ελλάδα του ξενικού είδους ψαριού Cheilodipterus novemstriatus έγινε τις προηγούμενες ημέρες στη Ρόδο από μέλος του Παρατηρητηρίου Πολιτών του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος. Το είδος αυτό συναντάται συνήθως στην περιοχή του Ινδικού και του Ειρηνικού ωκεανού ενώ από το 2010 έχει εισβάλει στη Μεσόγειο μέσω της διώρυγας του Σουέζ ως Λεσσεψιανός μετανάστης. Κατά τη διάρκεια του Αυγούστου εντοπίστηκε αρκετές φορές στην ανατολική Ρόδο, από τον δύτη Ευγένιο Λουδάρο σε νερά με βάθος 8- 9 μέτρων, κοντά στον επίσης αλλόχθονο μακράκανθο αχινό Diadema setosum. Είναι γεγονός ότι οι θάλασσες μας αλλάζουν και ότι όλοι μας πρέπει να παρατηρούμε και να μάθουμε να ζούμε στις νέες συνθήκες που διαμορφώνονται: > 1000 ξενικά είδη βρίσκονται στη Μεσόγειο > 650 ξενικά είδη έχουν βιώσιμους πληθυσμούς > 100 είναι εισβολικά και απειλούν τη θαλάσσια βιοποικιλότητα Είναι λοιπόν πολύ σημαντικό να αναφέρεται κάθε εντοπισμός ξενικού ή εισβολικού είδους που μπορεί να γίνει από όλους μας στην κατάδυση, στο ψάρεμα ή στο κολύμπι. Οι αναφορές από το Παρατηρητήριο Πολιτών του Ινστιτούτου Αρχιπέλαγος, καταχωρούνται στη βάση δεδομένων ELNAIS - Ellenic Network on Aquatic Invasive Species https://elnais.hcmr.gr/του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών και σε σχετικές μεσογειακές βάσεις δεδομένων. Έτσι μπορούν οι επιστήμονες να έχουν σημαντικά δεδομένα για την κατανομή των ειδών αυτών, που θα μπορούσαν να προκαλέσουν δυσμενείς επιπτώσεις στα οικοσύστηματα, στην αλιεία αλλά και στην υγεία των θαλασσών μας γενικότερα. Αυτή η πρώτη καταγραφή στην Ελλάδα του ξενικού είδους ψαριού Cheilodipterus novemstriatus έγινε δεκτή ως επιστημονική δημοσίευση στο άρθρο "New Alien Mediterranean Biodiversity Records (October 2020)" του περιοδικού Mediterranean Marine Science. Αυτή η ιδιαίτερα σημαντική καταγραφή είναι άλλη μία απόδειξη ότι η επιστήμη των πολιτών – citizen science – αποτελεί μία ανεκτίμητη πηγή πληροφοριών για τη βιοποικιλότητα αλλά και για τις απειλές που αντιμετωπίζουν οι θάλασσες μας. Όλοι μαζί μπορούμε και οφείλουμε να συνεργαζόμαστε και να ανταλλάζουμε πληροφορίες έτσι ώστε να μπορέσουμε να κατανοήσουμε αλλά και να επιβιώσουμε στις θάλασσές μας που αλλάζουν. Εάν θεωρείτε ότι έχετε εντοπίσει κάποιο ασυνήθιστο θαλάσσιο είδος στείλτε μας μία φωτογραφία και τις σχετικές πληροφορίες στο observations@archipelago.gr ή στη σελίδα του Ινστιτούτου Αρχιπελάγους στο facebook Απαξίωση των Ελληνικών Νησιών: Ψέριμος Η Ψέριμος είναι ένα μικρό νησί ανάμεσα στην Κω και την Κάλυμνο, 4,5 μίλια από τα μικρασιατικά παράλια όπου ο εναπομείναν μόνιμος πληθυσμός ανέρχεται στους 25 περίπου κατοίκους. Η Ψέριμος είναι ένα μικρό διαμάντι του Αιγαίου με γόνιμη γη και έως πρόσφατα παραγωγική θάλασσα. Αποτελεί όμως ένα ακόμα χαρακτηριστικό παράδειγμα της απαξίωσης από την πολιτεία και των επί χρόνια καταστροφικών και συνάμα υποκριτικών πολιτικών. Στην Ψέριμο, πέρα από τις ολιγόωρες εκδρομές των πολιτικών που φωτογραφίζονται με τους εναπομείναντες κατοίκους, δίνουν υποσχέσεις μπροστά στις κάμερες και έπειτα εξαφανίζονται, ακόμα και οι πιο απλές και αυτονόητες υποσχέσεις δεν γίνονται πράξη. Πριν από λίγες δεκαετίες ο πληθυσμός του νησιού κυμαινόταν ανάμεσα στους 350 – 500 κατοίκους, ενώ στο μικρό δημοτικό σχολείο φοιτούσαν έως και 130 μαθητές. Χωρίς όμως να μπορούν καν να ολοκληρώσουν τη φοίτηση στο σχολείο και με μηδενικές υποδομές από την πολιτεία, οι περισσότεροι κάτοικοι σταδιακά αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το νησί. Η παντελής έλλειψη διαχείρισης των θαλάσσιων πόρων που αποτελούσαν την κύρια πηγή εσόδων για τους Ψεριμιώτες, κατέστρεψε τις πηγές εσόδων τους από τη θάλασσα. Η μονάδα κεραμοποιίας του νησιού, η οποία αξιοποιούσε τον εξαιρετικής ποιότητας άργιλο της Ψερίμου προσέφερε σημαντικές θέσεις εργασίας, παράγοντας ένα ποιοτικό προϊόν, εξαγώγιμο στα άλλα νησιά του Αιγαίου. Όμως και αυτή έκλεισε χωρίς να προκαλέσει κανένα ουσιαστικό ενδιαφέρον στους ευαίσθητους πολιτικούς που κόπτονται για τα μικρά νησιά της παραμεθορίου. Σήμερα, τέλος Αυγούστου, σε αυτό το όμορφο νησί του νοτιοανατολικού Αιγαίου οι λίγοι εναπομείναντες κάτοικοι προσπαθούν να επιβιώσουν με πόρους που προέρχονται από τον τουρισμό. Όμως στο νησί αυτό, το σύστημα αυτοδιοίκησης δεν τους έχει αφήσει ούτε καν μία δομή κοινότητας, για να μπορούν να έχουν μία αυτοδιαχείριση έστω και για τις πιο βασικές ανάγκες του τόπου τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι ο μοναδικός υπάλληλος που έχει διοριστεί από το δήμο Καλύμνου για τη συλλογή των απορριμμάτων στο νησί, παραμένει εδώ και μήνες απλήρωτος, ενώ το όχημα για την συλλογή των απορριμμάτων έχει αδρανοποιηθεί εδώ και καιρό τώρα λόγω βλάβης. Ως αποτέλεσμα το άρωμα φασκόμηλου, ρίγανης και θυμαριού που χαρακτηρίζει το νησί υπερκαλύπτεται αυτές τις μέρες από τα σκουπίδια που παραμένουν για πολλές ημέρες εκτεθειμένα στον ήλιο και από την θλιβερή εικόνα διάσπαρτων πλαστικών και απορριμμάτων. Παρόλα αυτά, η Ψέριμος παραμένει ένα ξεχωριστό διαμάντι του Αιγαίου όπου θα βρει κανείς ποιοτικό φαγητό και όμορφες παραλίες και ακτές - από αυτά άλλωστε προέρχονται οι λίγοι πόροι με τους οποίους θα επιβιώσουν οι 25 περίπου εναπομείναντες κάτοικοι τον ερχόμενο χειμώνα έως και την άνοιξη. Η τοπική κοινωνία συνεχίζει να προσπαθεί να επιβιώνει στο νησί κόντρα σε όλους αυτούς που επιμένουν να απαξιώνουν και να οδηγούν στην ερημοποίηση τα μικρά διαμάντια του Αιγαίου, η πρόσφατη ιστορία των οποίων αποδεικνύει ότι έχουν τις προδιαγραφές να είναι πραγματικά βιώσιμα και αυτάρκη. Κλείνοντας να τονίσουμε ότι, το νησί συνεχίζει να προσφέρει όμορφες γωνίες φωτογράφισης για πολιτικούς από όλο το πολιτικό φάσμα και κυρίως για τους κυβερνώντες, εάν θέλουν να συνοδέψουν λίγα ακόμα ευχολόγια ή βαρύγδουπες ανακοινώσεις για την ελληνική παραμεθόριο. Για το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος Θοδωρής Τσιμπίδης Διαβάστε ένα σχετικό άρθρο του Θοδωρή Τσιμπίδη Η Απαξίωση των Ελληνικών Νησιών: Η ιστορία μιας καταστροφής – από την αυτονομία στην απόλυτη εξάρτηση ©2020 Archipelagos Institute of Marine Conservation | Pythagorio 83103, Samos, Greece